Имам болмакъ – жаваплы иш

Имам болмакъ – жаваплы иш

Динибиз де алгъа барагъаны саялы, жамият да яхшы янгъа багъып алышынагъаны саялы Аллагьгъа * макътав болсун. Ким не айтса да, артдагъы 20-30 йылны ичинде ватаныбызда хыйлы алышынывлар болду ва болуп да тура, шоланы натижасында Ислам дин яйылмакълыгъы, теренлешмеклиги булан юреклер алышына, къылыкълар башгъа бола.

Баргъан сайын кемчиликлерибиз аз бола, гьар ким шону гьис этедир деп эсиме геле. Мунда, озокъда, халкъны башын тутгъанлардан кёп зат гьасил бола. Есибиз Аллагь * гёрсетген ёл булан юрюмекде ва дин яйылмакъда имамланы гьаракаты ажайып уллу десек къопдурув болмас. Жамиятны башындагъы шо ругьани къуллукъчулар халкъ булан яшай, ону гьар тарыкъ-герегине табыла ва тувмадан, оьлгенче дегенлей яннавурубузда. Ожакъдагъы гьал, хоншу аралыкълар, къардаш булан къатнав, байрамлар, яхшылыкъ ва яманлыкъ даим имамны ортакъчылыгъы булан оьте. Шо саялы тамаша да тюгюл бусурман адам масъаласын чечмек учун инг башлап имамны янына барагъаны, ондан кёмек излейгени. Дин буюрагъан кюйде, ол сёзю ва насигьаты булан даим маслагьат эте, масъаланы чечмеге болагъан тюз ёлланы белгилей, гьарамдан сакъланып, гьалал кюйде яшамагъа чакъыра. Есибиз Аллагьны * ва жамиятны алдында шо ажайып жаваплы ишни гьакъында Магьачкъала шагьарны Баш жума межитини имамы Мугьаммат Атангулов булан лакъыр этебиз.

– Тахшагьарыбызны лап уллу межити – Баш жума межитни имамы этип белгиленгенинг булан, Мугьаммат, охувчуланы атындан къутлайман ва ишингде уьстюнлюклер ёрайман.

– Исси сёзлеринг саялы кёп савбол. Есибиз Аллагь * магъа шу ишимде кёмек этсин деп тилеймен, олай да, жаваплы къуллукъларда ишлейген, нени буса да башын тутгъан гьар бусурмангъа Яратгъаныбыздан кёмек болуп, жамиятгъа пайдалы болмакъны ёрайман. Менден алда шунда ишлеген бары да имамны ва ёлбашчыны Аллагьу таала Оьз рагьмулугъуна гёре шабагъатласын! Гертиден де, Магьачкъаланы Баш жума межити учун олар ажайып кёп иш этген: айлана якъ гёзел, межитни ичи тап-таза, намаз къылагъанлар учун бары да онгайлыкълар яратылгъан. Магъа буса, оланы гьаракатын сакълап, гючюме гёре узатмакъ къала.

– Мугьаммат, яшав ёлунгну гьакъында билмеге сюер эдик: нечик агьлюде тувдунг, къайда охудунг, ишлединг ва ругьани къуллукъчу болмакъгъа нечик гелдинг?

– Мен Ногъай районну Терекли-Мектеб деген юртунда тувдум ва оьсдюм. Гиччи заманымдан берли, атамны ва уллунамны намаз къылагъанын гёрюп, олар йимик этмеге, шолагъа ошамагъа къарай эдим. Атам булан межитге бармагъа нече де сюе эдим. Шо саялыдыр школа охувумну башлагъанда, янаша юртубуздагъы Абу Ханифаны атындагъы мадрасагъа да юрюп, дин якъдан билим алмагъа башладым. Яш йылларымда Къуръан охумагъа уьйрендим ва шо заманларда билим артдырмакъ учун Дагъыстан ислам университетге охумагъа тюшмеге юрекге тутгъан эдим. Амма школаны битдирген сонг, уллулар булан гьакълашып ва ата-анам айтагъангъа тынглап, башлап светский илму алмагъа токъташдым. Шолайлыкъ булан, Астрахан шагьардагъы газнап чыгъарыв булан машгъл касбуну алмакъ учун беш йыл охудум. Шончакъы заман шонда охусам да, ДИУ-гъа тюшмеге ва дин якъдан билим алмагъа гьасиретлигим бир де аз болмады, некъадар артса тюгюл. Альгьамдулиллагь, мурадым яшавгъа чыкъды ва охуп билим алдым. Охувдан сонг Ногъай районда гьар-тюрлю ругьани къуллукъларда ишледим, шону ичинде кёп сюеген «Ас-Салам» газетни яйывунда ортакъчылыкъ этдим. 2017-нчи йыл мени Ногъай районну имамы этип белгиледи. 2021-нчи йыл Магьачкъала шагьарны Баш жума межитини имамыны орунбасары ва гьали-гьалилерде буса имамы этилип сайландым.

– Магьачкъаланы Баш жума межитинде намаз къылагъанлар да, оьзге дагъыстанлылар да эс этген кюйде, республикабызны лап уллу межитинде чакъда-бир, белгиленген заман оьтген сонг, имам алышына. Шо не зат булан байлавлу экенни гьакъында, айтгъанны сюер эдик.

– Гертиден де, Магьачкъала шагьарны Баш жума межити – Дагъыстандагъы лап уллу межит. Мунда этилеген иш нече де кёп, гьар гюн адамлар геле, о-бу масъаласын чечмеге тилей. Межитни администрациясында ишлейгенлер де оьзге ерлерден эсе кёп. Аслусу – бу межитде имам болуп ишлеген гьар адам аз заманны ичинде ажайып сынав топлай, гьаракаты булангъы къуллукъчу бола, дагъы ёгъесе бажарылмай. Айтагъаным, булай жаваплыкъны юрютмеге болгъан ругьани къуллукъчу сонг не ишни башын тутмагъа болагъан даражагъа ете, оьсе. – Ондан къайры, булай гьал милли аралыкълар беклешивге болушлукъ да этедир. Шолай болмагъа герек деп динибиз де уьйрете чи.

– Озокъда, жамиятда къардашлыкъ аралыкълар болмагъа герек. Гьар бусурман адам дин къардашына гьюрмет этмеге ва тарыкъ-герегине табылмагъа тарыкъ. Ислам дин миллет айырывну гери ура ва Пайхаммардан ** гелеген кюйде, бир халкъны башгъасыны алдында оьрлюгю болмагъа болмай. Гьар адам Аллагьдан * къоркъуву булан алышына бир-биринден. Къараакъ, арап-ажам – башгъа тюгюл: аслусу – иман къатты болмакъ.

– Янгы имам гьисапда межитде не йимик буса да башгъалыкълар ва янгылыкълар этилмеге герек деп ойлашамысан?

– Оьрде де айтгъан эдим, менден алдагъы имамлар этгенни сакъламагъа ва ишин узатмагъа ойлашаман. Олар, гертиден де, Магьачкъаланы Баш жума межити тетиксиз ишлесин учун кёп къыйын тёкген. Мунда намаз къылагъан гьар адам да шогъар шагьат. Эсиме гелеген кюйде, етишген шо онгайлыкъланы, межитни тизимин ва иш къурулгъан кююн сакъламакъ мени учун лап агьамиятлы борч.

– Гьалиги заманда не йимик масъалалар алгъа чыкъгъан? Белгили кюйде, алышынагъан дюнья алдыбызгъа янгы талаплар сала ва шолагъа къыйышып болмагъа герекбиз. Масала, яйылып гетген пандемия гьар гюнлюк яшавубузгъа нечакъы янгылыкълар гийиртди.

– Тюппе-тюз, яшав бир ерде токътамай, алгъа бара ва биз де шондан артда къалмагъа герекмейбиз. Янгы талаплагъа, масъалалагъа жавап тапмагъа да борчлубуз. Муна эсгерилген аврувну алайыкъ. Гьар инсан оьз савлугъуну гьайын этмеге ва шо саялы тарыкъ заманда дарман ичмекден къайры, не ашайгъанын, ичегенин билмеге, тергемеге тарыкъ экенни эсибизге салды шо аврув. Бизин муфтибиз шайых Агьмат-афанди (къуддисса сирругьу) не ашайгъаныбызгъа, нечик ёлда къазанагъаныбызгъа агьамиятыбызны бакъдырагъаны негьакъ тюгюл чю! Гьарамдан таза, тюз аш къаркъарабызгъа йимик ругьубузгъа да таъсир эте. Муфтибиз юрт ерлерде яшайгъанлагъа гьайван, мал сакъламагъа, таза ашамлыкълар болдурмагъа чакъыра. Къаркъарагъа пайда гелтирмейген, терсине зарал болдурагъан аш жамиятны осал эте, пандемия да шону ачыкъдан гёрсетди. Адамланы савлугъу, аврувдан сакъланыву бизин учун агьамиятлы масъала. Шо саялы, межитибизде аман сакъланмакъ учун хас чаралар гёрюле. Мисал учун, межитге гиреген гьар адамны къолларына антисептик себиле, маска гиймеге ёрайбыз, намаз къылагъанланы аралыгъын гьамангъы замандан эсе бираз генг этмекни тюз гёребиз.

– Яшав ва айлана якъ яхшы якъгъа багъып алышынмакъ учун гьар ким де оьзюнден башламагъа, яман хасиятларындан арчыланмагъа гереги англашыла. Инсанда болмагъа герекли лап агьамиятлы зат недир деп эсинге геле?

– Ислам дин яралгъан берли инсан урлукъну къылыкълары яхшы болмагъа герек деп уьйрете. Гьар ваъзада тувра айтылып да, тувра айтылмай да адамда бары да зат таза болмагъа гёрсетиле. Опурагъындан, турагъан еринден башлап юрегине ерли бусурман таза болмагъа герек. Инсанлыкъ, адамлыкъ болмагъа герек гьарибизде. Намус, илиякълыкъ, йымышакъ юреклик, гечмеге гьазир турмакъ, айлана якъдагъылагъа гьюрмет этив – не заманда да макъталгъан хасиятлардан, биз де шолай болмагъа къаст этейик.

– Мугьаммат, лакъырыбыз саялы кёп савбол. Сёзню ахырында охувчуларыбызгъа не айтар эдинг?

– Инг башлап ватаныбыз Дагъыстангъа парахат яшавлукъ ёрайман. Арабызда къардашлыкъ, бирлик, татувлукъ болсун, шогъар етишмек учун буса, сабурлукъ тарыкъ, пайдалы билим алмагъа тарыкъ. Оьзюмден башлап, бары да бусурмангъа шо ёлда чалышмагъа, къаст къылмагъа герек деп эсиме геле.

БАЯНЛЫКЪНЫ АЗИЗ

МИЧИГИШЕВ АЛГЪАН