Халкъ учун гьаракат этеген башчы
Халкъ учун гьаракат этеген башчы
Редакциягъа къайсы буса да ёлбашчыны макътап, ишине оьр багьа берип гелеген хабар бек сийрек ёлугъагъан иш. Адамлар язмагъа эринеми яда ишин ушатардай загьмат тёгеген ёлбашчылар ёкъму – билмейбиз, тек гьали-гьалилерде «Ас-Салам» газетге Темиркъую администрация башчысы гьакъда ерли халкъдан тамаша кагъыз гелди. Белгили болгъан кюйде, Заур Ибрагьимов аз заманны ичинде хыйлы иш этмеге, оьзюн яхшы якъдан танытмагъа бажаргъан улан. Темиркъуюда не иш этилип турагъанны ва шону юрютеген адам булан охувчуларыбызны таныш этмеге дурус гёрдюк.
– Заур Абсалидинович, бир башлап яшав ёлугъузну гьакъында айтгъанны сюер эдик.
– Мен 1977-нчи йыл Темиркъуюда тувгъанман ва шундагъы орта школаны охуп битдиргенмен. Школадан сонг, асгер борчумну кютдюм. 1997-нчи йыл ата юртума къайтдым ва жамият яшавгъа гиришдим. Юрегимде гиччиден берли халкъгъа пайда гелтирмек деген мурат бар. Яш йылларымдан берли уллулагъа тынглап уьйренгенмен. Уллатабыз Ватан давну ортакъчысы Абзайдин Зубайдинович бизин булан бир абзарда яшай эди, тарбиялавну да ол юрюте эди. Адилликни, эдепни, къылыкъны гьакъында, олай да намаз къылывну биз ондан уьйрене эдик. 1980-нчи йылларда ол магъа Уьстюнлюкню байрагъын къумукъ адам къакъгъанны айтгъан эди. Ол Игитибиз Абдулгьаким Исмайыловну гьакъында биле болгъан. Мен шо гьакъда яшлагъа айтагъанда буса, магъа инанмады. Уллатабыз юртну абурлу тамазасы эди ва халкъ ондан насигьат излей ва ёравлар учун кёп геле эди.
1999-нчу йылда «Нефтебазагъа» ишлемеге тюшдюм ва шонда аман сакълав къуллукъда 22 йыл ишледим. Шо йыл уьйлендим ва гьалиге эки уланым, эки къызым бар. Юртлуларымны тилевюне гёре, сайлавларда ортакъчылыкъ этип, 2015-нчи йыл Темиркъую юрт депутатларыны советине сайландым. Артындагъы йыл Хумторкъали районну депутаты болуп сайландым. Шонда беш йыл чалышдым ва иш къурулгъан кюйге мекенли тюшюндюм. Халкъны яшавун яхшы этмек учун, не масъалалар инг алдын чечилмеге герегин билеген болдум. 2017-нчи йыл Темиркъую юртну администрациясыны башчысыны орунбасары болуп ишлеме башладым. Юртлуларым мен ерли администрацияда ишлегенни сюе эди. Инг башлап адамлар булан къатнав болдурмагъа къарадым. Халкъны тарыкъ-герегин билмесе, не иш юрюлсюн?! Шо саялы соцсетлерде юртгъа багъышлангъан гюп къуруп, шондан таба гьар этилеген ишни гёрсетмеге башладым. Гёз алгъа тутулгъан муратланы да шонда язып, ачыкъ эте эдим. Шолайлыкъ, озокъда, адамланы англавун тапды, халкъ бизин булан аралыкъ тутагъан болду. Адамлар администрациягъа гелип, ёравларын ва масъалаларын айтмагъа башлады. Юртума пайда гелтирмек деген ой бар эди юрегимде. Асфальт салмакъ булан ёлланы онгармакъ, орамланы ярыкъ этмек, сув тартмакъ, яшлар бавун ачмакъ ва оьзге ишлени этмеге белсенген эдик. Муна, шу кюйде 2020-нчы йыл болгъанча ишледим. Шо йыл юрт депутатлагъа сайланмакъ учун мен ва мени ёлдашларым ортакъчылыкъ этдик ва барыбыз да сайландыкъ. Уьч ай гетип, юрт администрацияны башын сайламагъа заман гелди. Конкурсдан оьтгенде, юрт депутатлар мени Темиркъую администрацияны башчысы этип сайлады.
– Темиркъую юртну гьакъында не айтар эдинг? Тарихи, халкъы, гьалиги яшав гьалы не даражададыр?
– Юртну башчысы этип сайлангъанда, лап алда чечилмеге герекли масъалаланы белгилемеге тюшдю. Орамланы ярыкъ этмеге герек эди – шону этдик ва бугюнге орамлардагъы бары да лампочкалар шавла бере, къарангы ерлеге ярыкъ тартылды. Арагъа чыгъагъан гьар масъаланы уьстюнде ишлеп, шогъар жавап бере ва гьалны тюзелтеген ёл гёрсете эдик.
Юртдагъы ёлланы масъаласы да бузукъ эди. Уллубий Буйнакскийни атындагъы орамдан башладыкъ (бизде огъар эсделик де салынгъан). Шо орам юртда лап узуну, онда паркыбыз ва ариги башында къабурларыбыз бар. Язбаш ва гюз вакъти о орамдан юрюп болагъан гьал къалмай эди. Бу масъаланы чечмек учун, ёллагъа гёрсетилген фонддан башладыкъ. Райондагъы юртларда бу четим масъала санала, тек арт заманларда гьал къолай болмагъа башлагъан. Юртлагъа ёллар учун харж берилмей эди. Ерли жамиятлар буса, оьз гючю булан бу масъаланы чечмеге болмай. О замангъы районну башчысы Салим Токаев булан ёл масъалагъа гёре лакъыр этгенде, шондан бизин юртгъа да пай чыгъармагъа тиледим. Ол тилевню къабул этди, район депутатлар да шону якълады ва натижада биринчилей болуп юртубузгъа ёл фонддан акъча гёрсетилди. 2021-нчи йыл У.Буйнакскийни атындагъы орамны 600 метр мезгилине асфальт салынды. Артындагъы йыл шо орам бютюнлей асфальтлы болду.
Бу иш юртлуларыбызны бек сююндюрдю ва гёнгюн ачды. Шо замандан тутуп Темиркъую юртну гьалы алышынмагъа башлады. Шолайлыкъ булан гьар йыл юртубузда бир орамгъа асфальт салына.
2022-нчи йыл Хумторкъали районгъа Айнутдин Зиявдинов дейген янгы башчы сайланды. Ол да этилмеге башлангъан гьаракатны янын тутду ва ёл фонддан таба гелеген акъча узатылды. Шолайлыкъ булан, 2023-нчю йыл вокзалыбызгъа ва огъар ювукъдагъы орамгъа да асфальт салынды. Район башчыбыз Айнутдин Магьамматкамилович бизге агьамият берегенин, кёмек этегенин айтмагъа сюемен. Юртлуларыбызны атындан – огъар баракалла.
«Комфортная городская среда» деген программагъа къошулгъанбыз ва шондан таба ювукъ арада Темиркъуяда парк къурмакъ учун, харж гелмеге тарыкъ.
– Юрт администрацияны башын тутмакъ деген недир? Не борчланы кютмеге тарыкъ бола?
– Тюзюн айтса, бу къуллукъда жагь кюйде гьаракат этмесе бажарылмай. Энни халкъны кёмеги булан алгъа барывну ёлундабыз. Гёз алгъа тутулгъан хыйлы иш бар. Шону арасында, мисал учун, эки трансформатор алынмагъа герек. Бу йыл шоланы салмагъа хыял этебиз, Аллагь ﷻ буюрса. Бавланы сугъарагъан, опуракъ жувагъан (ичмейген) «технический» деп айтылагъан сув учун, быргъыланы алышдырмагъа герекбиз. Шо сув бизге КОР деген каналдан таба геле. 500 метр быргъыны алышдырмагъа герекбиз. Тар быргъыланы тайдырып генглерин салажакъбыз.
Озокъда, биз сюйген булан болуп къалмай – акъча етишмей. Шо саялы Хумторкъали район администрациядан о-бу тарыгъыбызгъа гёре кёмек тилейбиз. Имканлыгъы бар заманда, о якъдан бизге кёмек этиле, деп айтмагъа тийишли.
Бары да масъалаланы шоссагьат чечмеге бажарылмай, тек гёз алгъа тутулгъан, плангъа гёре, иш токъталмай юрюле. Гьали-гьалилерде район башчысы юртубузгъа гелип, халкъыбыз булан масъалаланы айланасында лакъырыбыз болду. Гележекде (2024–2025-нчи йыларда) Темиркъую юртда яшлар баву болажакъ деп сёйлешинди. Гьали болгъунча бизде шо бирт де болмагъан ва кюйге къарагъанда гелеген йыл яшларыбызны ва оланы аналарын сююндюрмеге болажакъбыз. Шо гьакъда бизден болагъан бары да иш этилип тура. Ер гёрсетилген (71 сотик), документлер ва проект гьазир.
Топ ойнайгъан майданыбызны янгыртмакъ да гёз алгъа тутулгъан. Школадагъы шо майдан бек гиччи ва турнирлени шонда оьтгермеге онгайсыз. Топ майданны уллу ва генг этеген ишлер башлангъан. Аллагь ﷻ буюрса, Хумторкъали районда шо лап арив майдан болажакъ. Ярышгъа чапмагъа ва баскетбол ойнамагъа да ер болажакъ.
Юртубуздагъы фельдшер-медпункт янгыртылгъан сонг, бек арив болду. Мени эсиме гелеген кюйде, шо савлай Дагъыстанда лап аривюдюр. Шону багъыйлы этмек учун, бек къаст къылдыкъ. Толу кюйде, ичи-тышы булан, кюрчюсюнден къалкъысына ерли, ичиндеги алатларын ва мебелин алышдырдыкъ – бары да зат янгыртылды. Башындан тутуп бары да ишлеге гиришип, жагь кюйде чалышгъан медпунктну баш врачы Анель Забитовагъа айрыча баракалла айтмагъа тарыкъ.
– Этилип турагъан янгылыкълагъа юртлуларыгъыз бек рази, ишлер токъталмай узатыларгъа олар умут эте. Ерлердеги гьал яхшылашмагъы не затдан гьасил бола, халкъны яшавун онгармакъ учун не тарыкъ?
– Булай алгъанда, юрт депутатлар ва район администрация этилип турагъан бары да ишлени тергевню тюбюнде сакълай. Масала, бу йылны экинчи яртысында сакъат яшлагъа ва СВО-да ортакъчылыкъ этегенлени агьлюлерине ерлер бермеге гёз алгъа тутулгъан. Булай ишлер жамиятны тергевюн тарта ва ачыкъ кюйде этилмеге герек. Сонг да, алда бирт де алмагъанлагъа да топуракъ берилежек. Ер оьлешивде низамны ва адилликни къатты кюйде юрютмеге негетибиз бар. Тюзлюк болмаса, ярамай. Юртубузда оьмюр бою яшап бир къарыш ер алмагъанлар бар. Шоланы хатирин къалдырмагъа хыялыбыз ёкъ. Топурагъыбыз кёп тюгюл, тек бары да арзагъа къарап, тергев берип, къарар чыгъаражакъбыз. Жагьил агьлюлер оьсюп барагъан юртубузда уьй тизмеге, абзар къурмагъа боларны яныбыз.
Ата юртумну яшавун енгиллешдирмек, гьалын къолайлашдырмакъ учун, мен къолумдан гелеген бары да затны этмеге гьазирмен ва Аллагь ﷻ буюрса шу къуллукъда ишлегенчакъы заман этме де этежекмен. Уьстюнлюкге етишмек ва муратланы яшавгъа чыгъармакъ учун, белсенип чалышма тарыкъ. Уллулар уьйретеген кюйде, гьаракат бизден, натижасы – Аллагьдан ﷻ.
– Этилеген яхшы ишлеге юртну жамиятын къуршамакъ, адамланы гьаракатгъа къошмакъ учун, айрыча пагьму герекдир?
– Бу аслу ердир, неге десе халкъ къуршалмаса иш алгъа барармы дагъы? Магъа шо якъдан ишлемеге тынч. Арабызда бир масъала да, аччы сёз де ёкъ. Биригип, бир-бирибизге кёмек этип чалышабыз. Олар мени, мен – оланы абурлайбыз, бир-бирибизге гьюрмет этебиз.
Адамлар булан биригип, татувлу ишлемек ва натижа гёрсетмек учун, бир пагьму да тарыкъ тюгюл деп эсиме геле. Аслусу – гьалал кюйде халкъ учун, жамият учун белсенип ишлемек. Адамлар бары да затны гёре, биле, оланы алдатмагъа къарама да тарыкъ тюгюл. Таза загьматгъа – таза янашыв ва абур-сый.
– Белгили йимик, сизин юртугъузда тюрлю-тюрлю миллетлер яшай, шолар бир-бири булан къыйышамы, арада масъалалар тувамы?
– Мени эсиме гелеген кюйде, бизин юртубуз сав Дагъыстанда миллетлени татувлу яшайгъан кююне гёре лап яхшысыдыр. Бизде дагъыстанлы бары да дегенлей миллетлени вакиллери яшай. Бизде бирт де миллет масъалалар тувмас, бирт де яман сёз айтылмас ва адамланы миллетине гёре эришивлюк болмас. Шолай неге бола десе, бары да ишлер, бары да масъалалар Ислам динден таба чечиле, деп айтар эдим. Гьалал-гьарам деген англавлар бизин учун бек агьамиятлы, адам аралыкълар да шогъар гёре кюрчюлене.
Эгер сен таза адам бусанг, сенден юртгъа пайда геле ва иманны ёлунда бусанг, сени бирев де танкъыт этмес, артынгдан сёйлемес. Темиркъую тамаша ер, масала, алда мени янымны тутмайгъанлар бар эди, гьали этеген ишимни гёрюп, олайлар толу кюйде яныма чыкъгъан, кёмек де эте.
Гьар якъдан магъа кёмек этеген район жыйынны депутатлары, ёлдашларым Артур Салаватовну ва Магьаммат Нурмагьамматовну атларын айрыча эсгермеге сюемен. Шолагъа гьакъ юрекден баракалла айтаман.
– Дагъыстан халкълар татувлукъда яшамакъ учун не тарыкъ деп эсинге геле?
– Темиркъую администрацияда гьали болгъунча къумукъ миллетли адам бирт де башчылыкъ этмеген. Этеген ишиме багьа берип, жамиятыбыз артыма тюшген, болагъан кёмегин эте. О якъдан, бу якъдан эшитеген кюйде, юрт жамиятланы ерли башчылар булан аралыгъы кёбюсю гезикде онча да арив болмай. Мени буса, шо якъдан бир масъалам да ёкъ. Халкъыбыз магъа тынглай, мен де олар айтагъангъа къулакъ асаман. Халкъ учун гьаракат этеген адамны халкъ булан аралыгъы яман болуп боламы дагъы? Болмай!
Аслусу адамлар ерли башчылар жамиятны топурагъын сата деп кант эте. Мен буса, олай ишлерден бек арекмен, бирт де гишини малына, айрокъда жамиятны ортакъ мюлкюне гёз къаратмагъанман. Рызкъыны Есибиз Аллагь ﷻ бере. Шону гьалал ёл булан алмагъа герекни де гиччиден берли билемен. Уллуларыбыз шолай уьйретген бизин. Уллатам берген тарбиягъа гёре, загьмат булан оьсгенмен. Шо саялы айлана якъ чечекленсин учун, инсан белсенип чалышма, иш этмеге тарыкъ. Топуракъ булан доланамы, гьайван сакълаймы, бавлары бармы, сатыв-алыв юрютеми – башгъа тюгюл, Аллагьдан ﷻ къоркъуп, таза кюйде иш этмеге тарыкъбыз, ким болсакъ да, къайсы миллетли болсакъ да. Шо заман, бир-биревге бакъгъан абур да артар, къайдагъы тарыкъсыз маъналар да арадан таяр.
Сонг да низамны гьакъында да унутма ярамай. Мисал учун, биз юртубузда биревге де сюйген-сюйгенин этмеге къоймайбыз. Янымда къылыкълы уланлар бар, шоланы кёмеги булан тарыкъсыз ишлени тез алдын алабыз.
Этген ишибизге гёредир, мени сайлап, бу йыл район администрацияны башчысы булан, о да, мен де «Малая Родина – сила России» деген Москвада оьтгерилген форумда ортакъчылыкъ этдик. Онда пачалыгъыбызны Президенти В.Путин де чыгъып сёйледи. Гьаракатыбыз учун пайдалы хыйлы янгы маълумат эшитдик онда.
Оьрде айтгъан эдим соцсетлерде иш юрютебиз деп. Шо форумда соцсетлерде къатнайгъан адамлар танып, бизин булан Москвада ёлукъгъанына ажайып болдукъ. Нечик алай да, ишлейген адам къайда болса да абурун таба.
