Дин яймакъ мурат булан

Дин яймакъ мурат булан

Оьзлюгюнден бир зат да болмай, не муратгъа етишмеге сюе бусакъ да къаст къылмагъа тарыкъ бола. Дин яйыв булангъы масъала да шо кюйде. Адамлагъа Есибиз Аллагьны ﷻ буйрукъларын, гери урувларын англатмагъа герек, ибадатын камиллешдирмеге сюегенлеге динибизни назик ерлерин, Пайхаммарны ﷺ сюннетин ачыкъ этмеге де тюше. Бу намус гьар бусурманны борчу, демек биз агьлюбюз булан дазуланмай, англаву ёкълагъа Ислам дин не экенни етишдирмеге герекбиз. Аллагьгъа ﷻ макътав болсун арабызда дин яйывгъа оьмюрюн багъышлагъанлар бар ва оланы яхшылыгъы булан бу уллу намусну уьстюнлю кюйде кютмеге бажарыла. Дин яйыв деген масъалагъа байлавлу бугюн Дагъыстан муфтини Биринчи орунбасары Абдуллагьажи Гьажимоллаев булан лакъыр этебиз.

– Абдулла-гьажи, белгили йимик, сен гьали Бабаюрт районну имамларыны председатели де дюрсен. Тапшурулгъан бу жаваплы къуллукъ булан къутлама ярайдыр?

– Къутламакъдан эсе Аллагьдан ﷻ кёмек болсун деп алгъыш этмек алдадыр деп эсиме геле. Шу жаваплыкъны тапшургъанлар рази къалардай мен ишлеп болсун учун дуа этсегиз, дагъ да яхшы болур эди.

– Бир-эки сёз булан суратласа, райондагъы дин булангъы гьал нечикдир?

– Къысгъача айтса, Аллагьгъа ﷻ шюкюр, Бабаюрт районда Ислам дин оьсювню ёлунда деп айтмагъа ярай. Дин юрютювге бару салынагъан къыйынлы девюрлерде де бизин якъларда намаз къылагъанлар, ораза тутагъанлар кёп болгъан. Оланы берекетинден имканлыкъ тувгъандокъ шоссагьат межитлер, мадрасалар ачылмагъа башлады, динге берилгенлени санаву бир къадар артды. Биз шо гьаракатны эниш тюшмеге къоймай, алгъа барывну болдурмагъа борчлубуз деп гьисап этемен.

– Бабаюрт республикада лап уллу районланы бириси. Этилеген иш де шо саялы уллудур?

– Гертиден де, районубуз бек уллу. Шонча да улу, гьатта бир башына гирсенг, башгъасына чыгъаман десенг сапарда йимик намазланы къысгъартып ва бир-бирине тийдирип къылмагъа ярайгъан кюйде. Бизин районда йигирма тав районну къотанлары ерлешген ва хыйлы миллетлер яшай. Гиччи Дагъыстан деп де айтыла Бабаюрт районгъа. Шо саялы, озокъда, этилеген иш аз тюгюл.

– Башында сени булан, районну ругьани къуллукъчулары оьзлени аслу борчун, гьаракатын не деп гьисап эте?

– Район уллу ва бир адам бары да ишлени этмеге болмас. Шогъар гёре, кёмекчилер де бар. Онгайлыкъ учун, район бир-нече бёлюкге бёлюнген: Магьачкъала, Къызлар, Хасавюрт, Шави, Шедрин бёлюклер. Сонг тавдан гёчгенлер булан ишлейген айрыча адамыбыз да бар. Шулай гьар ким оьз бойнуна гесек ишни алмаса, гьаракат этмеге, натижа гёрсетмеге къыйын болур. Районда иш гёреген биз барыбыз да халкъ булан къатнайбыз, ону яшав гьалын билмеге къарайбыз. Планыбызгъа гёре, айда бир керен уллу мажлис оьтгеребиз ва гезиги булан эсгерилген бёлюклени бирисинде оьте шо. Гьар гюн дарслар оьз низамына гёре юрюле, халкъ булан аралыкъ уьзюлмеге кюй де ёкъ. Аслу борчубуз – адамланы арасында ярыкъландырыв иш юрютмек, Аллагь ﷻ учун даъват этмек. Бола туруп гьар ожакъгъа гирмек ва не масъалалары барын билмек – бизин учун бек агьамиятлы. Халкъыбызгъа ювукъ болмакъ учун биз бек къаст къылабыз. Шолайлыкъ булан районлуларыбыз бизден кёмек гёрсюн, соравларына жавап тапсын учун биз даим оланы къырыйында болмагъа герекбиз. Билебиз чи, тергелген ва инамлы билим булакъ ёкъ заманда инсан къайдан да оьзюне тарыгъын билмеге сююп, интернетдеги терс агъымланы артына тюшмеге, дурус ёлдан тайышмагъа бола. Муна шолай яманлыкъланы алдын алмакъ учун халкъ арада яшамагъа, шону булан гьар гюн болмагъа тарыкъбыз.

– Сени учун бу район тувгъан, оьсген еринг. Шогъар гёре иш гёрмеге, халкъ булан бир тил тапмагъа тынчдыр яда, терсине, къыйынлыкълар къаршы боламы?

– Тувгъан, оьсген ериме де пайда гелтирмеге имканлыкъ тувгъан саялы Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Шону булан бирче уьстюмдеги ажайып жаваплыкъны да бек яхшы англайман. Оьз районунгда иш гёрсетмеге, гьаракат этмеге бираз къыйындыр деп эсиме геле. Гьали болгъунча сав Дагъыстанда, тюрлю-тюрлю районларда бола туруп, ишлей эдим. Энни буса, анадаш районну алдында жаваплыкъны эки къат болуп артгъан йимик гьис этемен. Ерли халкъ бизин адамыбыз не янгылыкъ гёрсетер, не иш этмеге бажарар йимик къарай магъа, гьар сёзюме тергев бере. Гертиден де, райондагъы адамлар менден не йимик буса да яхшы ишлер къаравуллай ва шоланы умутларын яшавгъа чыгъармай къоймагъа тюз болмас. Гьаракат этмеге тарыкъман, менден болагъан бары да затны этмеге къаст къыламан. Шону булан бирче юрегим шат, неге десе аявлу, бек сюеген районума чалышаман. Гьар этилеген гиччирек яхшылыкъ да айрыча сююндюре, жаныма маслагьат бола.

– Юртларда мажлислер, ёлугъувлар кёп боладыр? Мен билеген кюйде, гьатта Магьачкъалада да райондан чыкъгъанлар учун шолай мажлис оьтгерген эдигиз.

– Рамазан айны ичинде бу сыйлы вакътини гьюрметине байлавлу мажислерибиз кёп болду. Жагьил адамлар, къатынгишилер учун ораза ачыв – ифтар этилди. Магьачкъалада да районубузну шолай уллу жыйыны оьтгерилди. Оьзге заманда буса, гьар жума не йимик буса да мажлис, школаларда ёлугъувлар бола. Районубузда ишлейген ярыкъландырыв бёлюкде тиштайпалар да, эргишилер де загьмат тёге. Гьар итнигюн жыйыныбыз-планёрка бола ва шонда гьар къуллукъчугъа жуманы ичинде этилмеге герекли иш тапшурула. Шолайлыкъ булан эртенден ахшам болгъунча бары да адамларыбыз ишин юрюте: дарс бере, адамлар булан ёлугъа, жыйынлар оьтгере.

– Абдулла-гьажи, байрамны алдында охувчуларыбызгъа насигьат гьисапда не айтар эдинг?

– Инг башлап етишип гелген уллу байрамыбыз – Ораза-Байрам булан бары да бусурманланы къутлайман. Этген яхшы амалларыбызны Есибиз Аллагь ﷻ къабул этсин, эркин рагьмулугъуна гёре шабагъатын берсин деп тилеймен. Шу гюнлер бек шат, сююнч гюнлер ва бир-эки насигьатлы сёз айтылса яман болмас деп эсиме геле. Барыбыз да билебиз чи байрам нечик оьтегенни, бир-бирде адамлар оьзлеге гюч этип къоя. Озокъда, садагъа олешмек – бек яхшы ва макъталгъан иш. Шону не заманда да этмеге болабыз, аслусу – исрап этмеге тарыкъ тюгюл. Байрамда биревден-биревге пакет «ташыв» ва артыкъ харжлар этилип къала. Имканлыгъы барлар яшланы сююндюрсе таманлыкъ эте, уллулар буса бир-бирин къутласа бола. Динибиз шолай деп гёрсете, халкъгъа да шолай тынч. Айлана якъгъа къарап, башгъалардан артда къалмайман деген мурат булан этилген садагъа, чыгъышлар тарыкъ тюгюл затлар. Гьатта борчлангъан гезиклер де бола байрам этебиз деп. Бир ажай 100 минг манат акъча борчгъа тапмакъны тилегенде, мен огъар: «Не учун?» – деп сорагъанда: «Байрам оьтгермек учун», – деп англатгъан эди. Я, байрам учун ончакъы харж чыгъармагъа тарыкъ тюгюл чю! Татлиликлер алып, яшланы сююндюрсе таман. Уллулагъа багьалы, къыйматлы савгъатлар бермеге тарыкъ ери ёкъ, къутласа бола. Булай ярышлар маънасыз ва адамлагъа авур тие. Шолайлыкъны къоймагъа тарыкъ.

– Заман табып, соравларыбызгъа жавап бергинг саялы баракалла болсун сагъа. Тутгъан оразангны Аллагь ﷻ къабул этсин, байрамынг къутлу болсун.

– Имканлыкъдан пайдаланып, бары да охувчулагъа ва бусурман уьмметге къатты иман, савлукъ, балагьлардан сакъланыв ёрар эдим. Кёп сюеген бизин «Ас-салам» газетибизни охувчуларына яхшылыкъ яягъанлар болмакъны да ёрайман. Бу пайдалы газетни маълуматларын охуйгъанда къылыкълар яхшы якъгъа багъып алышынмай болмай. Оьзюгюз пайдасын гёргенде айлана якъдагъылагъа да, таныш-билишигизге де шондан билим, насигьат, ёрав етишдиригиз. Йигирма йылдан артыкъ чыгъагъан, Ислам динни ярыгъын яягъан газетибиз гьар къумукъ агьлюде болмагъа бажарылмай буса, уьч пайындан бирисинде сама болгъанны сюер эдим. Гьар охуйгъан охувчубуз къардашына да, хоншусуна да шону къыйматлыгъын англатса, эки де дюнья учун хайырлы болажагъын етишдирмеге болса, охувчулар да кёп болур, жамиятыбыз да шону яхышылыгъындан тюзелер деп инанаман.

БАЯНЛЫКЪНЫ АЗИЗ

МИЧИГИШЕВ АЛГЪАН