Гьажатлыланы, пакъырланы гьайын этегенлер
«Инсан» деген рагьмулу фонд гьажатлыланы гьайын этегени белгили. Йылдан йыл гьар гюн дегенлей къыйынлы гьалгъа тарыгъанлагъа, амалсыз яшайгъанлагъа кёмек этиле. Рагьмулу юреклер къырыйында яшайгъан пакъырлагъа къол ялгъай, къыйынлы гьалда оланы янгыз къоймай, яшавун енгил этмеге гьаракат эте. Адамлар шо кёмекге рази йимик, этилеген ишге Есибиз Аллагь ﷻ да рази болгъанны ёрайбыз. Къарабудагъгент районда чалышагъан «Инсан» фондну бёлюгюню башчысы Магьамматтагьир Гьусейнов булан бугюн лакъыр этебиз. Ёлукъмагъа арив себеп де бар – этеген ишине гёре, район Дагъыстанда биринчи ерге чыкъгъан.
– Магьамматтагьир, инг башлап етишген уьстюнлюк булан къутлайман, бир ерде токътамай, иш дагъы да натижалы болгъанны ёрайман.
– Кёп савбол, Аллагьны ﷻ яхшылыгъы булан республикада алдынлы ерге чыкъмагъа болдукъ. Бираз алда, этилген умуми ишни жамын чыгъарагъанда, шо гьакъда белгили болду, – Къарабудагъгент район гьажатлылагъа кёмек этеген даражасына ва алгъа барывуна гёре биринчи ерде. Рамазан айда этилген гьаракатгъа гёре де, районубуз биринчи ерни алды. Гьар гюн 400-ге ювукъ адамны ифтарларда ашата эдик, ёлларда сув ва кабахурма оьлеше эдик. Муна, районубуздагъы уланлар шулай жагь кюйде ишлей, Аллагь ﷻ рази болсун оланы барысына да. Сыкълашып иш гёрегеник гёрмекли натижалар бере.
– Амалсызланы гьайын оьр даражада этмеге болагъан эревюллю уланыбыз ким экенни билмеге сююп, Магьамматтагьир, оьзюнгню гьакъында айтгъанны тилейбиз.
– Мен 1993-нчю йыл Дёргели юртда тувгъанман, Гьелиде яшайман. Дагъыстан педагогика институтну охуп битдиргенмен, гьали ДГИ-ни магистратурасында охувумну узатаман. Гиччиден берли спорт булан машгъулман. Дагъыстанда, Россияда ва халкъара ярышларда грэплинг, дзюдо, самбо, джиу-джитсу спортлардан биринчи ерлени алгъанман. Шону булан бирче, 15 йылгъа ювукъ тренер де дюрмен. Къурдашларым «Инсан» деген рагьмулу фондда ишлейгенни гёрюп, шолагъа къошулма сюйдюм, неге десе оьзюмню билеген чакъы заман адамлагъа кёмек этмеге юрегим ушата эди. Шолай, фондну ишине къошулдум ва бир йылдан артыкъ вакътини ичинде районубузда шону башын да тутгъанман.
– Магьамматтагьир, фонд нечик ишлей, адамлагъа не кёмек этиле ва кимлеге кёмек этиле? Шо гьакъда айтып, ачыкъ этгенни сюер эдик.
– Мени жаваплы этип белгилегенде, инг башлап гьажатлы адамланы сиягьын янгыртмагъа, толумлашдырмагъа башладыкъ. Натижада, районда 900 адам кёмекге гьажатлы деп белгили болду. Шоланы барысын да бир ягъадан тергемеге герек эдик: ким нечакъы къазана, нече гьайван-малы бар, бавунда не оьсдюрегенге къарала. Къысгъача, кимге кёмек тие, кимге тиймейгенни ахтардыкъ. Гьар ярым йыл шолар барасы да янгыдан тергеле, «инспекция» этиле. Яшаву тизилмеге башлагъанлар сиягьдан чыгъа. Шондан сонг, гьар ким гьалына гёре хас программа булан кёмек ала. Масала, артдагъы бир йылны ичинде 300 адам гьажатлыланы сиягьындан чыкъды. Демек, олар герекли кёмегин алып, яшав гьалы къолай болду.
Бизин халкъ нече де асил ва тилемеге бек уялагъаны белгили. Шо саялы, къыйынлы гьалда яшап, тек кёмек тилемейгенлер де бола. Биз шоланы ачыкъ этмеге тарыкъбыз. Масала, хоншумда шолай саламат, тек авур гьалда яшайгъан агьлюню ачыкъ этип, сиягьгъа къошдукъ.
Сонг да, айтмагъа герек кюйде, бизден кёмек гёрегенлер янгыз харж яда сурсат булан таъмин этилип къалмай. Медицина кёмек гёрегенлер де бар, уьй якъдан кёмек этилегенлер де бар. Гетген йыл бир агьлюню уьй масъаласы чечилди. Бир-нечелери къалкъысы ярашдырылып, уью онгарылып кёмек гёрдю. Сакъатлагъа кёп кёмек этиле. Мисал учун, бир агьлюге уьч инвалид коляска берилди. Хыйлы заман амалсызлар шолагъа бозарып, инжинип тургъанлар.
«Инсан» деген рагьмулу фонд амалсыз яшайгъанлагъа сурсат булан кёмек этегенин бары да халкъ биледир. Уьч-дёрт минг манатгъа тартагъан гьар-бир тарыкълы ашамлыкъ булан онгарып, пакетлер оьлешебиз. Гьали-гьалилерде чомарт адамланы яхшылыгъындан Къарабудагъгент районда бир уллу «фура» машин булан амалсыз яшайгъанлагъа 300 къошум пакет берилди. Бир йылны ичинде буса, районда 1400 сурсат набор оьлешинди.
Олай да, рамазан айда биз амалсыз яшайгъанлагъа башгъа кёмек де этмеге болдукъ. Яш тувгъан, имканлыгъы ёкъ 26 агьлюге балаларын ятдырмагъа краватлар алып бердик. Оланы багьасы – бириси 30 минг манатгъа ювукъ.
Озокъда, ёкъ ерден къыйынлы гьалгъа тюшгенлеге, уью яллагъанлагъа, операция этилмеге гереклеге гезиксиз харж жыйыв башлана, «сборлар» этиле. Олай адамлар къачан кёмек этилер деп къарамагъа болмай, тез айланып оланы гьайын этмеге тарыкъ. Аллагьны ﷻ яхшылыгъындан районубузда рагьмулу юреклер, адамлагъа кёмек этмеге алгъасайгъанлар кёп бар.
– Чомарт адамлар болмаса, малын къызгъанмай, оьзгелени гьайын этмеге гьазир турагъанлар болмаса, пакъыр яшайгъанлагъа кёмек этмеге бажарылмасдыр.
– Тюппе-тюз, биз, рагьмулу фондда ишлейгенлер, чомарт адамланы да, амалсыз адамланы да арасындагъы кёпюр йимикбиз. Олардан алып, булагъа оьлешебиз. Аллагь ﷻ рази болсун ва зувапгъа язсын оланы гьаракатын, гьар берген манатын минг керенлер артыкъ этип шабагъат язсын. Рагьмулу адамлар болмагъан эди буса, бир фонд да ишлеп, пайда гелтирме болмас эди.
«Инсан» деген фонд мадарлы бусурманлар чыгъармагъа герекли борч секетни де алагъанны айтмагъа ери болур. Биз шо маяланы алабыз ва динибиз токъташдыргъан гьажатлы адамланы арасында пайлайбыз. Бу ишге айрыча агьамият бериле ва шариат ёлда тетиксиз кюйде кютюле. Секет алмагъа тийишлилени алданокъ сиягьы этиле ва шогъар гёре, сонг оланы арасында пайлана.
Мен эс этген бир тамаша затны айтайым. «Инсан» фонду ишлейген кююне къарап, этилеген кёмекни гёрюп, хыйлылар бизин табып, уьстюме гелип, оьзюнден болагъан яхшылыкъ этмеге гьазирин айта. Гертиден де, булай алгъанда, кёмек башгъа-башгъа кюйде этилмеге бола. Биревлер акъча булан, башгъалар сурсат яда къурулуш учун тарыкълыны берер. Гьатта къолу, иши булан кёмек этегенлер бола. Барысыны да къошумун Есибиз зувапгъа язсын.
Хыйлы адамны атына баракалла айтмагъа тийишли, тек шолар ажайып кёп ва барысын да айтып йиберсем, сав газетни ерин алар. Районну башын тутгъан Магьмут Амиралиевни разилик булан эсгермеге сюемен. Ол бизин англайгъан ва кёмек этмеге даим гьазир турагъан ёлбашчы. Райондагъы бары да юртлар рагьмулу ишде ортакъчылыкъ эте. Дёргели юртну жагьиллери, спорт булан машгъул уланлары айрыча баракаллагъа лайыкълы. Олай да, билесиз, рамазан айда къумукъ халкъны Магьачкъала шагьарда уллу ифтары оьтгерилди ва шонда районлу «волонтёрлар» жагь кюйде ортакъчылыкъ этди.
Имканлыкъдан пайдаланып, «Ас-Салам» газетден таба районубуздагъы бары да чомарт, рагьмулу адамгъа мен гьакъ юрекден баракалла билдиремен, Аллагьу таала шоланы барысын да женнетни оьр даражалары булан сююндюрсюн деп ёрайман.
– Амин. Гертиден де, амалсызлагъа юреги авруйгъанлар болмаса, гьаракат этмеге де, яшамагъа да къыйын болур эди. Аллагь ﷻ рази болсун шоланы барысына да! Магьамматтагьир, гёз алгъа тутулгъан ишлени гьакъында не айтар эдинг?
– Бугюнге аслу ишибиз ва гьазирлик – етишип гелеген Къурбан байрам булан байлавлу. Мал союлажакъ ерлени онгарабыз, бары да иш низамлы ва ёрукълу болмагъа тарыкъ. Къурбан соягъан адам пелен ерде бары да къуллугъу битеген кюйде ер онгарылажакъ. Мал есилер учун да онгайлыкълар этиле.
Ондан сонг, язлыкъ каникулларда охувчу яшлар учун мадрасаларда Ислам динни кюрчюлерин охутагъан курслар ачылгъанда, шонда ортакъчылыкъ этмеге гёз алгъа тутулгъан. Уьч айны узагъында юрюлежек курслагъа шо кюйде агьамият бермеге хыял бар. Демек, яшланы аш булан таъмин этмекни бойнубузгъа алгъанбыз. Гьалиден тутуп сёйлешинген кюйде, 6 мингден артыкъ булка бережек адам бар ва яшлагъа енгил аш болажакъ.
– Магьамматтагьир, энниден сонг да шу кюйде ишлемеге Аллагь ﷻ гюч берсин ва арабызда яшайгъан амалсызланы санаву кем ва гьатта ёкъ болсун де ёрайбыз.
– Амин, бизден болагъан бары да ишни гьали болгъанча этгенбиз, энниден сонг да этежекбиз, Аллагь ﷻ буюрса.
