Аслияб гьумералде

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аллагьасул Расул вукIана цIакъ къуватав, хIал бугев инсан. Ибну ИсхIакъидасан бицун буго, Маккаялда вукIанила цIакъ къуватав цо чи, речIчIун чи толарев. Гьесул къуватги речIчIухъ лъугьине бугеб гьунарги рагIун, рахъ-рахъалдаса рачIунаанила Маккаялде гIадамал гьевгун къеркьезе. Амма гьесдаса бергьунев чи кколароанила.

 

Цо нухалъ Маккаялъул къотIносан унев МухIаммадида дандчIван вуго гьев ва Аллагьасул Расулас абун буго гьесда: «Ва Рукъанат, мун Аллагьасдаса ﷻ хIинкъуларищ? Заман щун гьечIищ дуе дица жинде ахIулеб жо къабул гьабизе?» - ян. Рукъанатица жаваб кьола: «Ва МухIаммад, дуца бицунеб жо битIараб бугин абун нугIлъи гьабизе кIолев чи вугищ?» - ян. Гьеб мехалъ Аллагьасул Расулас абула: «Дица мун къезавуни, божилищ Аллагьасдаги ﷻ Гьесул Расуласдаги ?» - ян. Рукъанатица абула: «ЛъикI буго МухIаммад, дун разияв вуго», - ян. Цинги, ратIалъулаго, Аварагас абула гьанжего хIадурлъи гьабейинха абун. Рукъанатица абула жив кидаго хIадурав вугилан. Гьеб мехалъ Авараг гьесда аскIове уна ва кквезеги ккун, щибго захIмалъи бихьичIого, гIодов лъола. Щиб ккарабали бичIчIичIев Рукъанатица абула цоги нухалъ хIалбихьизе рес кьейилан. Авараг разилъула ва кIиабизеги, лъабабизеги МухIаммадица гьев ракьалда лъола. Аварагасул къуваталда хIайранлъарав Рукъанат тIаде вахъуна ва абула: «ГIажаиблъи, кин дуца гьеб гьабураб!» - абун. (ХIаким)

Гьелдаса хадуб Рукъанатица ислам къабул гьабиялъулъ батIа-батIияб риваят буго. Цояз абулеб буго гьес ислам Макка бахъун хадуб къабул гьабунин абун. Абу Давудидасан дагьаб батIайисан бицараб риваяталда буго, гьес ислам Аварагасдаса къураб мехалъ къабул гьабунин абун.

Аллагьасул Расулас гIахьаллъи гьабулаан цогидалги къуватал чагIазулгун къеркьеязулъ. Ибну ГIабасидасан бицун буго, лъабнусгогIанасеб чахъуги цебе гьабун унев Язид ибну Рукъанат вачIанила Аварагасухъе (гьевги ккола тIадехун рехсей гьабурав Рукъанатил вас) ва абунила: «Ва МухIаммад, дунгун речIчIизе разилъиларищ мун?» - абун. Аварагас жаваб гьабула: «Щиб дуца гьабилеб дица бергьенлъи босани?» - ян. «Дица дуе нусго чахъу кьела», - абула Язидица. Гьелда кIиялго разилъула ва Аварагас гьев ракьалда лъола. КIанцIун тIадеги вахъун Язидица абула, рачIайин цоги нухалда речIчIизейилан. Авараг разилъула ва гьес Язид жеги кIиго нухалдаги гIодов лъола. Ва щибаб нухалъ къунани нус-нус чахъу кьезе къотIиги гьабун букIуна.

Лъабабилеб нухалъ къедал Язидица абула: «Ва МухIаммад, дуде щвезегIан цониги чи вукIинчIо дун ракьалда лъезе кIварав, гьанжелъизегIан мунги вукIана дие дунялалда рихаразул цояв. Гьанжейин абуни, дуда цебе нугIлъи гьабулеб буго, Аллагь гурони жиндие лагълъи гьабизе мустахIикъаб (в) щибго гьечIин абун ва гьединго мунги Гьесул Расул вугин абун», - ян. Гьесдаса Авараг кутакалда разилъула ва чахъабиги нахъруссун кьола.

Гьединавго къуватав чи вукIана Абу Асвад ал-Жумахиявги. Абула гьев, анцIгояв тIаде лъугьаниги, чIараб бакIалдаса вагъаризавизе кIолароанин абун. МухIаммадги къуватав чи вугин рагIун, цо нухалъ гьес абун буго Аллагьасул Расуласда речIчIанхъизе вачIайин, мун бергьани, дуца жинде ахIулелда иманги лъелин абун. Аварагас гьев бигьаго къезавун вуго, амма гьес кьураб рагIи ккун гьечIо. (Байгьакъи)

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


НуцIби рагьун рукIаго, гIедегIе

ГIадамаз гIемер ракIалде щвезабула жидерго гIолохъанлъи. Гьел ракIалдещвеял гвангъарал ва рохалилаллъун рихьизе бегьула гIолохъанлъи нилъер къуваталъул ва чIаголъиялъул цIураб мех букIиналъ.   Амма гIолохъанлъиялъул щибаб ракIалдещвеялъ гуро рохел кьезе кколеб. ГIолохъанлъи мунагьазулъ ва...


Инсанасул талихI

ГIужда как бай буго инсанасул бищун кIудияб талихI. Нилъ Аллагьас ﷻ рижун руго гIибадаталъе, гIибадаталъул аслияблъунги буго как. Как байги буго МухIаммадил умматалда цIакъго-цIакъ хасс гьабураб гIамал.   ТIоцебе тIадкъай гьабулелъул как бай букIана къойида жаниб кIикъоялда анцIго базе....


КӀал биччаялъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу!   ХIурматиял диналъул вацал ва яцал! РакӀ-ракӀалъ баркула нужеда тӀаде щвараб баракатаб кӀал биччаялъул байрам: кӀал кквеялъул, как баялъул, ракӀбацӀцӀадаб тавбуялъул ва рухӀияб рахъалъ хисиялъул цӀураб хирияб рамазан моцӀ лъугӀулеб...


Хехдариялъ рачуна...

Хьул къотIи ккола тавакаллъи гьабиялъул тIубанго гIаксияб рахъ. Хьул къотIиялъ рухIги гIакълуги хвезабула. Напсалда хурхун абуни, гьелъ хвезабула жанисеб рахъалъул ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ божилъи гьаби, Гьесие ﷻ мутIигIлъи, сабру гIадал муъминчиясул хасиятал.   ГIакълуялъул рахъалъ инсан...


Районалъул ифтIар

Гъуниб росулъ тIобитIана районалъул тIолалго росабалъа рачIарал гIадамаз гIахьаллъи гьабураб кIалбиччаялъул мажлис. Гьениб бицана цолъиялъул ва цадахъ рекъон рукIиналъул бугеб кIваралъул, рамазан моцIалъул хиралъиялъул ва гьеб индалги гьабулеб гIибадат гьоркьоб къотIизе тезе бегьулареблъиялъул...