Аслияб гьумералде

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аллагьасул Расул вукIана цIакъ къуватав, хIал бугев инсан. Ибну ИсхIакъидасан бицун буго, Маккаялда вукIанила цIакъ къуватав цо чи, речIчIун чи толарев. Гьесул къуватги речIчIухъ лъугьине бугеб гьунарги рагIун, рахъ-рахъалдаса рачIунаанила Маккаялде гIадамал гьевгун къеркьезе. Амма гьесдаса бергьунев чи кколароанила.

 

Цо нухалъ Маккаялъул къотIносан унев МухIаммадида дандчIван вуго гьев ва Аллагьасул Расулас абун буго гьесда: «Ва Рукъанат, мун Аллагьасдаса ﷻ хIинкъуларищ? Заман щун гьечIищ дуе дица жинде ахIулеб жо къабул гьабизе?» - ян. Рукъанатица жаваб кьола: «Ва МухIаммад, дуца бицунеб жо битIараб бугин абун нугIлъи гьабизе кIолев чи вугищ?» - ян. Гьеб мехалъ Аллагьасул Расулас абула: «Дица мун къезавуни, божилищ Аллагьасдаги ﷻ Гьесул Расуласдаги ?» - ян. Рукъанатица абула: «ЛъикI буго МухIаммад, дун разияв вуго», - ян. Цинги, ратIалъулаго, Аварагас абула гьанжего хIадурлъи гьабейинха абун. Рукъанатица абула жив кидаго хIадурав вугилан. Гьеб мехалъ Авараг гьесда аскIове уна ва кквезеги ккун, щибго захIмалъи бихьичIого, гIодов лъола. Щиб ккарабали бичIчIичIев Рукъанатица абула цоги нухалъ хIалбихьизе рес кьейилан. Авараг разилъула ва кIиабизеги, лъабабизеги МухIаммадица гьев ракьалда лъола. Аварагасул къуваталда хIайранлъарав Рукъанат тIаде вахъуна ва абула: «ГIажаиблъи, кин дуца гьеб гьабураб!» - абун. (ХIаким)

Гьелдаса хадуб Рукъанатица ислам къабул гьабиялъулъ батIа-батIияб риваят буго. Цояз абулеб буго гьес ислам Макка бахъун хадуб къабул гьабунин абун. Абу Давудидасан дагьаб батIайисан бицараб риваяталда буго, гьес ислам Аварагасдаса къураб мехалъ къабул гьабунин абун.

Аллагьасул Расулас гIахьаллъи гьабулаан цогидалги къуватал чагIазулгун къеркьеязулъ. Ибну ГIабасидасан бицун буго, лъабнусгогIанасеб чахъуги цебе гьабун унев Язид ибну Рукъанат вачIанила Аварагасухъе (гьевги ккола тIадехун рехсей гьабурав Рукъанатил вас) ва абунила: «Ва МухIаммад, дунгун речIчIизе разилъиларищ мун?» - абун. Аварагас жаваб гьабула: «Щиб дуца гьабилеб дица бергьенлъи босани?» - ян. «Дица дуе нусго чахъу кьела», - абула Язидица. Гьелда кIиялго разилъула ва Аварагас гьев ракьалда лъола. КIанцIун тIадеги вахъун Язидица абула, рачIайин цоги нухалда речIчIизейилан. Авараг разилъула ва гьес Язид жеги кIиго нухалдаги гIодов лъола. Ва щибаб нухалъ къунани нус-нус чахъу кьезе къотIиги гьабун букIуна.

Лъабабилеб нухалъ къедал Язидица абула: «Ва МухIаммад, дуде щвезегIан цониги чи вукIинчIо дун ракьалда лъезе кIварав, гьанжелъизегIан мунги вукIана дие дунялалда рихаразул цояв. Гьанжейин абуни, дуда цебе нугIлъи гьабулеб буго, Аллагь гурони жиндие лагълъи гьабизе мустахIикъаб (в) щибго гьечIин абун ва гьединго мунги Гьесул Расул вугин абун», - ян. Гьесдаса Авараг кутакалда разилъула ва чахъабиги нахъруссун кьола.

Гьединавго къуватав чи вукIана Абу Асвад ал-Жумахиявги. Абула гьев, анцIгояв тIаде лъугьаниги, чIараб бакIалдаса вагъаризавизе кIолароанин абун. МухIаммадги къуватав чи вугин рагIун, цо нухалъ гьес абун буго Аллагьасул Расуласда речIчIанхъизе вачIайин, мун бергьани, дуца жинде ахIулелда иманги лъелин абун. Аварагас гьев бигьаго къезавун вуго, амма гьес кьураб рагIи ккун гьечIо. (Байгьакъи)

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГIумраялъул хIакъалъулъ

«Мавра-Тур» компаниялъул гьариялда рекъон, ДРялъул муфтияталъул гIелмияб отделалъул хIалтIухъабаз хIадур гьабуна ва къватIибе биччана «Умра: малое паломничество» абураб тIехь. Гьениб мухIканго ва щивав бусурбанчиясда бичIчIуледухъ хъван буго гIумра гьабулелъул лъазе...


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


ХIикматал махлукъатал

Медуза   Медузаялда абизе бегьула хIакъикъа-талдаги хIикматаб рухIчIаголъийилан. ГIалимзабаз чIезабун буго гьез гIумру гьабулеб букIанин 600 миллион соналъ цебе ва чанго нухалда дунял хваниги гьел чIаго хутIанин абун.   Гьезда гьечIо ракI, гьуърал, гIадалнах, ракьа. Амма лъала чан...


ХIежалъул бицине данделъила

ХIежалъул бицине данделъила  «Марва-Тур» компаниялда тIобитIана регионалда хIежалъул ишал гIуцIиялъул жавабиявлъун кколев Шамил МухIаммадовасулги ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул министерствоялъул вакилзабазулги данделъи. Аслияб суал букIана исана хIежалде дагъистаниял ритIулеб...


Муфти дандчIвана хIафизгун

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди дандчӀвана, хирияб рамазан моцӀалъ таравихӀалъул каказда гӀахьаллъизе республикаялде вачӀун вукIарав машгьурав хӀафиз Сиратуллагь Рауповгун. Гьез бицана хирияб Къуръан малъиялъул, рекӀехъе лъазабиялъул къагIидабазул хIакъалъулъ.