Аслияб гьумералде

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аварагасул къуват

Аллагьасул Расул вукIана цIакъ къуватав, хIал бугев инсан. Ибну ИсхIакъидасан бицун буго, Маккаялда вукIанила цIакъ къуватав цо чи, речIчIун чи толарев. Гьесул къуватги речIчIухъ лъугьине бугеб гьунарги рагIун, рахъ-рахъалдаса рачIунаанила Маккаялде гIадамал гьевгун къеркьезе. Амма гьесдаса бергьунев чи кколароанила.

 

Цо нухалъ Маккаялъул къотIносан унев МухIаммадида дандчIван вуго гьев ва Аллагьасул Расулас абун буго гьесда: «Ва Рукъанат, мун Аллагьасдаса ﷻ хIинкъуларищ? Заман щун гьечIищ дуе дица жинде ахIулеб жо къабул гьабизе?» - ян. Рукъанатица жаваб кьола: «Ва МухIаммад, дуца бицунеб жо битIараб бугин абун нугIлъи гьабизе кIолев чи вугищ?» - ян. Гьеб мехалъ Аллагьасул Расулас абула: «Дица мун къезавуни, божилищ Аллагьасдаги ﷻ Гьесул Расуласдаги ?» - ян. Рукъанатица абула: «ЛъикI буго МухIаммад, дун разияв вуго», - ян. Цинги, ратIалъулаго, Аварагас абула гьанжего хIадурлъи гьабейинха абун. Рукъанатица абула жив кидаго хIадурав вугилан. Гьеб мехалъ Авараг гьесда аскIове уна ва кквезеги ккун, щибго захIмалъи бихьичIого, гIодов лъола. Щиб ккарабали бичIчIичIев Рукъанатица абула цоги нухалъ хIалбихьизе рес кьейилан. Авараг разилъула ва кIиабизеги, лъабабизеги МухIаммадица гьев ракьалда лъола. Аварагасул къуваталда хIайранлъарав Рукъанат тIаде вахъуна ва абула: «ГIажаиблъи, кин дуца гьеб гьабураб!» - абун. (ХIаким)

Гьелдаса хадуб Рукъанатица ислам къабул гьабиялъулъ батIа-батIияб риваят буго. Цояз абулеб буго гьес ислам Макка бахъун хадуб къабул гьабунин абун. Абу Давудидасан дагьаб батIайисан бицараб риваяталда буго, гьес ислам Аварагасдаса къураб мехалъ къабул гьабунин абун.

Аллагьасул Расулас гIахьаллъи гьабулаан цогидалги къуватал чагIазулгун къеркьеязулъ. Ибну ГIабасидасан бицун буго, лъабнусгогIанасеб чахъуги цебе гьабун унев Язид ибну Рукъанат вачIанила Аварагасухъе (гьевги ккола тIадехун рехсей гьабурав Рукъанатил вас) ва абунила: «Ва МухIаммад, дунгун речIчIизе разилъиларищ мун?» - абун. Аварагас жаваб гьабула: «Щиб дуца гьабилеб дица бергьенлъи босани?» - ян. «Дица дуе нусго чахъу кьела», - абула Язидица. Гьелда кIиялго разилъула ва Аварагас гьев ракьалда лъола. КIанцIун тIадеги вахъун Язидица абула, рачIайин цоги нухалда речIчIизейилан. Авараг разилъула ва гьес Язид жеги кIиго нухалдаги гIодов лъола. Ва щибаб нухалъ къунани нус-нус чахъу кьезе къотIиги гьабун букIуна.

Лъабабилеб нухалъ къедал Язидица абула: «Ва МухIаммад, дуде щвезегIан цониги чи вукIинчIо дун ракьалда лъезе кIварав, гьанжелъизегIан мунги вукIана дие дунялалда рихаразул цояв. Гьанжейин абуни, дуда цебе нугIлъи гьабулеб буго, Аллагь гурони жиндие лагълъи гьабизе мустахIикъаб (в) щибго гьечIин абун ва гьединго мунги Гьесул Расул вугин абун», - ян. Гьесдаса Авараг кутакалда разилъула ва чахъабиги нахъруссун кьола.

Гьединавго къуватав чи вукIана Абу Асвад ал-Жумахиявги. Абула гьев, анцIгояв тIаде лъугьаниги, чIараб бакIалдаса вагъаризавизе кIолароанин абун. МухIаммадги къуватав чи вугин рагIун, цо нухалъ гьес абун буго Аллагьасул Расуласда речIчIанхъизе вачIайин, мун бергьани, дуца жинде ахIулелда иманги лъелин абун. Аварагас гьев бигьаго къезавун вуго, амма гьес кьураб рагIи ккун гьечIо. (Байгьакъи)

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


ХIурматиял лъимал!

Нужецаго рахъарал суратал, кучIдул ва цогидал жал гьаб номералде  +7 988 458 16 63 ритIизе бегьула!       Сусланова ПатIиматзагьра, 6 сон, Калининаул росу. Темирукаев Ибрагьим, 7 сон, Ленинаул росу. ГIабдулгIазизова ГIайшат, 6 сон, ГIочIло росу. Лабибова Самира,...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Кинаб хъвелеб?

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...