Аслияб гьумералде

Иманалъул бутIа

Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.

 

Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб хӀадисалда, гьаб дунялалда муъминчиясул гӀумруялъул мисалги бачун, абуна: «Муъминчи релълъуна гьуриялъ багъаризабулеб гIурччинлъиялда, гьесдеги къварилъаби рачIуна. Мунапикъ вуго кедралъул гъотӀода релълъун, ай гьеб багъаруларо къотIун рехидал гурони», - ян.

ГӀурччинлъиялъул кьалбал щулиял ругони, гьорода кIоларо гьеб шапизабизе. Гьединго муъминчиги гьаб гӀумруялда жаниб тӀаде рачӀунел батӀи-батӀиял балагьаз жагъал гьавизе рес гьечIо, кигӀан захIматал балагьал ругониги. Гьев кидаго къвакIун чIезавула ТӀадегӀанав Аллагьасде бугеб ракӀбацӀцӀадаб иманалъ.

Щулияб иманалъ муъминчи кинал рукӀаниги къварилъабаздаса ва талихӀкъосиназдаса цӀунула, иман бугебгӀан мехалъ гьесие щибниги жоялъ зарал гьабизеги гьечIо.

Киналго къварилъабаздаса, талихӀкъосиназдаса, къварилъабаздаса бусурбанчи хвасар гьавула сабруялъ. Амма сабру кьеян гьаризе рекъола ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ. Щайгурелъул иманги ва цогидал нигIматалги, хасго сабруги, Аллагьас ﷻ гурони кьоларо.

ЗахIмалъиялда жаниб сабру бихьизабиялъ инсанасе рахӀат кьола, ТӀадегӀанав Аллагьасдасан ﷻ кIудияб кириги щола. Амма ццин бахъиналъги сабру гьечӀолъиялъги лъикӀлъи кьоларо, гьез мунагьалдецин рачине рес буго. Гьеб киналъего дару буго цохӀо сабру гьаби.

Сабру бусурбанчиясе кIудияб сайгъатлъун ккола, кинаб захIмалъи тIаде бачIаниги. Гьелдалъун бокьараб балагь, къварилъи чиясда кIола жиндиего хайиралъе сверизабизе.

Абу ЯхӀя Сугьайб ибн Синанидасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «Муъминчиясул хӀал гIажаибаб жо буго! Гьесул кинабго хIал буго лъикӀаб ва гьебги муъминчиясе гурони кьечIо. Цо жоялда разилъани Аллагьасе рецц гьабула, гьебги гьесие лъикӀлъилъун лъугьуна, квешаб жо ккани, сабру гьабула, гьебги гьесие лъикӀлъилъун лъугьуна», - ян (имам Муслим).

Нилъер гӀумруялда дандчӀвалел батӀи-батӀиял гIадамалги руго хӀалбихьизелъун кьолел. Нилъер сабруялъул хӀалбихьула гӀемерисез. Гьел рукӀине бегьула лъимал, гӀагарлъи, гьудулзаби, цадахъ хӀалтӀулел. Сабру гьабизе ккола гьездехунги. Гьелъухъ Аллагьас ﷻ нилъее къадар гьечIеб кири хъвалин бицунги буго.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...