Пихъил хан
Жакъа къоялъ дунялалъул гIемерисел бакIазда гIезабулеб буго граната. Гьелъул гъутIбузе бакъ ва хинлъи бокьула, гьединлъидал гьел рижула ГIагараб Машрикъалда, Югалъулаб Европаялда, Кавказалда, Гьоркьохъеб Азиялда ва Россиялъул цо-цо регионазда – Дагъистаналда, Крымалда ва Шималияб Осетиялда.
Черхалъе ва бидурихьазе сайгъат
Гранат пихъалда жаниб букIине бегьула 400-900 щвезегIан гьитIинал мугьал. Гьеб ккола нилъер чорхое хIажатал витаминазул, минералазул ва микроэлементазул бечелъи.
Гранаталъ лъикIаб асар гьабула рекIее ва бидурихьазе, гьуърузул нухазе, ЖКТ-ялъе, кIущалъе ва эндокринияб системаялъе. Гьелда тIадеги, гранатаялъ лъикIаб асар гьабула тIомол ва кIалзул хIал лъикIлъиялъе.
Гранаталда жаниб бищунго гIемер руго С, Р, В6 ва В12 витаминал. Гьез щула гьабула иммунияб система, бидурихьал ва нервабазул система. Амма гIемер гранат хIалтIизабулеб бугони отравления ккеялдаса ц1унилъун ч1ола. Гьелда жаниб гIезегIан кислота буго.
Гранаталда битIун абула «пихъил хан» абун - ва гьелъул къиматаб сипаталъухъ гуребги, черхалъе бугеб пайдаялъухъги. Якъуталъул кьералъул гьеб пихъ некIо заманалдаса нахъе букIана ч1аголъиялъул, лъикIлъиялъул ва сахлъиялъул гIаламатлъун. Ва гьанжесеб гIелмуялъ гIиц1го тасдикъ гьарулел руго гьелъул хасал хаслъаби.
Витаминал гурелги, наралъулъ руго эркенал радикалазде данде къеркьолел, херлъи дагь гьабулел ва рак унти ккеялъул хIинкъи дагь гьабулел антиоксидантал. Бищунго къуватал антиоксидантазул цояблъун кколеб «пуникалагиналъ» нар лъабго нухалъ сахлъиялъе пайдаяблъун гьабула гIурччинаб чаялдаса.
ГIадатияб исламалъул медицинаялда хасаб бакI кколаан гранатаялъ. Бусурбабазул кIудиял тохтурзабаз ва гIалимзабаз, масала, Ибн Синаца (Авиценна), Ар-Разица (Разес), мухIканго ц1ех-рех гьабуна гьелъул даруял хаслъабазул ва гьел жидерго дару-сабабалъул хIалтIабазда гъорлъе рачана.
Граната ккола гIиц1го пихъ гуреб, тIабигIаталъ нилъее кьураб тIабигIияб аптекалъун. Жиндир заманалда гьеб кванайдал черхалъ «баркалаян» абила!
