Аслияб гьумералде

Тебетараб хоно

Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб тIагIам.

 

ГӀанкӀодул хоно рикӀкӀуна бищунго пайда бугел кванил нигӀматазул цояблъун. Гьелда гъорлъ буго бигьаго хӀалуцинабулеб ва чорбазул сахлъиялъе ва щулалъиялъе кьучӀлъун кколеб тӀадегӀанаб даражаялъул белок. Гьелда тӀадеги, хоно бечедаб буго А, D, Е ва В витаминаз, кӀвар бугел минералаз, масала, железолъул, кальциялъул ва фосфоралъул. Гьел гIуцIалабаз хоно чӀахӀиязеги лъималазеги пайдаяблъун гьабула.

Хоно гьоркьоса къотӀичӀого кванаялъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, гIадал нахул хӀалтӀи лъикӀлъизабизе, берзул канлъи щулалъизабизе. Гьелъ кумек гьабула чорх сакван хадуб хехго рукIалиде бачIинабизе. Гьединго хоноялъ квербакъула рукьбузул ва цаби-гӀусазул сахлъиялъе, гьелъулъ бугеб хӀажатаб микроэлементазул кумекалдалъун.

Исламалда инсанасе пайда кьолеб зарал гьечIеб жо хIалтIизабизе бегьула, хIарам гьабураблъун гьечӀони.

ГIажаибаб жо, хоно ккола тӀубанго инсанасул чорхое рекъон кколеб кванил нигӀматазул цояб. Гьелъул белок рикӀкӀуна кутакаблъун, щайгурелъул гьелда жанир руго клеткаби гӀуцӀиялъе ва черхалъул лугбал къачӀазе хӀажатал киналго аминокислотаби. Гьединлъидал гӀемерисеб мехалда хоно кваназе лъикIаблъун бихъизабула бакIаб хIалтIи гьабулел яги спорталда машгъуллъарал гӀадамазе.

Хасго къиматаблъун ккола багIархоно, гьелъулъ руго нервабазул системаялъеги гIада нахалъеги пайдаял жал. Гьелъ лъикӀлъизабула ракӀалда жо чӀей. КӀудияб кӀвар кьола бакьазул хӀалтӀи лъикIлъиялъе.

Кваназе хIадур гьабулелъул кинаб къагIидалда хоно белъине лъикIаб бугеб абураб суал бачIуна, багIархоно тебетунищ ялъуни къвакIунищ? Тебетун лъугьараб хIалалда белъин цIикIкIун пайдаяблъун рикIкIуна, щайгурелъул гьеб къагӀидаялъ белъиналъ цӀикӀкӀун витаминал жанир цӀунула, жибго багIархоноги гьеб хIалалъулъ чорхолъ бигьаго бихIине бигьалъула. Амма кӀвар бугеб жо ккола ханал заман бахъарал рукIунгутIи.

Гьединго багIархоно къвакIун белъарабги пайдаяблъун рикIкIуна. Гьеб санагӀатаблъун рикӀуна сапаралъ инаго цадахъ босизе ва цIунизе бигьаяблъун букIуна.

Хоноялъ гӀемер заманаялъ гӀорцӀиялъул асар кьола, гьелъ гӀадамазе кумек гьабула цӀикӀкӀун кванаялдаса нахъе къан чIезе. Хасго гьеб кӀвар бугеблъун ккола сахлъи цӀуниялъул ва чорхол цIайиялда хадуб хал ккуразе.

 

Камил МухIамадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


«Ас-саламалъул» мажлис

Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «Ас-салам» газета цӀалулезулгун дандчӀвай. Гьеб тадбирги тIобитIана баракатаб рабигIул аввал моцӀалъул хIурматалда. «Ас-салам» ккола тIолабго улкаялда ва гьеб бахун къватIибги лъалеб басма. Гьединлъидал гьелдехун гьабулеб бербалагьиги букIуна...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...