Аслияб гьумералде

Тебетараб хоно

Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб тIагIам.

 

ГӀанкӀодул хоно рикӀкӀуна бищунго пайда бугел кванил нигӀматазул цояблъун. Гьелда гъорлъ буго бигьаго хӀалуцинабулеб ва чорбазул сахлъиялъе ва щулалъиялъе кьучӀлъун кколеб тӀадегӀанаб даражаялъул белок. Гьелда тӀадеги, хоно бечедаб буго А, D, Е ва В витаминаз, кӀвар бугел минералаз, масала, железолъул, кальциялъул ва фосфоралъул. Гьел гIуцIалабаз хоно чӀахӀиязеги лъималазеги пайдаяблъун гьабула.

Хоно гьоркьоса къотӀичӀого кванаялъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, гIадал нахул хӀалтӀи лъикӀлъизабизе, берзул канлъи щулалъизабизе. Гьелъ кумек гьабула чорх сакван хадуб хехго рукIалиде бачIинабизе. Гьединго хоноялъ квербакъула рукьбузул ва цаби-гӀусазул сахлъиялъе, гьелъулъ бугеб хӀажатаб микроэлементазул кумекалдалъун.

Исламалда инсанасе пайда кьолеб зарал гьечIеб жо хIалтIизабизе бегьула, хIарам гьабураблъун гьечӀони.

ГIажаибаб жо, хоно ккола тӀубанго инсанасул чорхое рекъон кколеб кванил нигӀматазул цояб. Гьелъул белок рикӀкӀуна кутакаблъун, щайгурелъул гьелда жанир руго клеткаби гӀуцӀиялъе ва черхалъул лугбал къачӀазе хӀажатал киналго аминокислотаби. Гьединлъидал гӀемерисеб мехалда хоно кваназе лъикIаблъун бихъизабула бакIаб хIалтIи гьабулел яги спорталда машгъуллъарал гӀадамазе.

Хасго къиматаблъун ккола багIархоно, гьелъулъ руго нервабазул системаялъеги гIада нахалъеги пайдаял жал. Гьелъ лъикӀлъизабула ракӀалда жо чӀей. КӀудияб кӀвар кьола бакьазул хӀалтӀи лъикIлъиялъе.

Кваназе хIадур гьабулелъул кинаб къагIидалда хоно белъине лъикIаб бугеб абураб суал бачIуна, багIархоно тебетунищ ялъуни къвакIунищ? Тебетун лъугьараб хIалалда белъин цIикIкIун пайдаяблъун рикIкIуна, щайгурелъул гьеб къагӀидаялъ белъиналъ цӀикӀкӀун витаминал жанир цӀунула, жибго багIархоноги гьеб хIалалъулъ чорхолъ бигьаго бихIине бигьалъула. Амма кӀвар бугеб жо ккола ханал заман бахъарал рукIунгутIи.

Гьединго багIархоно къвакIун белъарабги пайдаяблъун рикIкIуна. Гьеб санагӀатаблъун рикӀуна сапаралъ инаго цадахъ босизе ва цIунизе бигьаяблъун букIуна.

Хоноялъ гӀемер заманаялъ гӀорцӀиялъул асар кьола, гьелъ гӀадамазе кумек гьабула цӀикӀкӀун кванаялдаса нахъе къан чIезе. Хасго гьеб кӀвар бугеблъун ккола сахлъи цӀуниялъул ва чорхол цIайиялда хадуб хал ккуразе.

 

Камил МухIамадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Пакистаналъул посолгун дандчIвана

Пакистаналъул Россиялда вугев посол Файсал Нияз Тирмизи вачIун вукIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гӀахьаллъана ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул рахъалъ министрасул ишал тӀуразарулев, Россиялъул БахӀарчи Темирлан АбутӀалимов, ДРялъул экономикияб...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...