Аслияб гьумералде

Муъминчиясул хасият

Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи. ГурхIел-рахIмуялъул кьучIалда лъугьуна адаб-хIурмат, цогидазул ургъел гьаби гIадал хаслъаби. Гьеб гIицIго гIадамазулгун гьоркьоблъиялда гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хIайваназдеги, тIабигIаталдеги щола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсолел руго Жиндирго сифатал. Гьезда гьоркьор хасс гьабун бихьизабулеб буго Жив гурхIулезул бищун гурхIел-рахIму цIикIкIарав вугин абунги. Гьесул ﷻ гурхIел-рахIмуялъ кинабго жанибеги бачун буго. Цинги муъминзабиги кантIизарулел руго цоцазда гурхIел-рахIму гьабулеллъун рукIайин абун.

Гьесул ﷻ махлукъатазул бищун гурхIел-рахIму бергьарв вукIана хирияв МухIаммад авараг ﷺ.

Инсан, гьеб хасият жиндилъ гьечIев, релълъун вуго цIорорав, хварав чиясда. Жарир ибну ГIабдуллагьидаса бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Цогидаздехун гурхIел-рахIму гьабуларесда гурхIуларо», - абун (Бухари).

Инсан вижун вуго бищунго тIадегIанаб къиматалъул ва къадруялъул махлукълъун. Гьелъул магIнаги буго дунялалдаги ахираталдаги гьесул адаб-хIурмат гьабизе бугин абураб. Абу Мусал АшгIарияс бицун буго жинда рагIанин Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги, цоцаздехун гурхIел-рахIму гьабизегIан нуж Алжаналде лъугьунаро…», - абун (ХIаким).

ГурхIел-рахIмуялъ чорхое парахалъи кьола, гьеб буго чи Алжаналде гIагар гьавиялъе гIаламатлъун, ахираталда талихI щвеялъул кIуллъун. Гьелъул пихъал руго батIи-батIиял: сахаватлъи, гIадатияб яшав, жиндаго гъин бихьун магIишат тIалаб гьаби, захIмат бокьи, напсалда тIад бергьенлъи боси.

Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ абуна: «ТалихIкъосарав чиясулъа гурони гурхIел-рахIму бахъун букIунаро», - абун (АхIмад). Дунялалъул бокIназда цо-цо гIадамал, хасго гIолохъанаб гIел, гIасияблъун лъугьун буго. Жакъа, кигIанго цебетIураб заман букIаниги, цоцазул гьабулеб адаб гьечIо. Нилъин абуни рукIине ккола гурхIел-рахIмуялъул нухмалъулеллъун. КIочене бегьуларо, тIоцебесеб иргаялда, нилъ лъикIалдалъун амруги гьабулел, квешалдаса нахъги чIвалел муъминзаби кколеллъи.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

ХIинкъаби кьолел руго   Дир росас гьоркьоса къотIичIого хIинкъаби кьолел руго ратIалъизе ругинги абун. Гьев нахъе къаларо лъималазда цеве дун какизеги. Гьес гIемер абула дун эбел-инсухъе йитIизе йигин «цIидасан тарбия кьезе». Дун свакан йиго гьесул къул-къудиялдаса. Росасул...


ГIелмабазул хазина

Къуръан ккола дунял бижаралдаса хадуб лъугьарал мугIжизатазул бищун кIудияблъун.   Гьедин букIиналъе далиллъунги ккола гьелъул гIуцIи гIакълуялъ къабул гьабулеблъун ва жибги пикру гьабизелъун бихьизабураб букIин. Руго жеги кIуди-кIудиялги мугIжизатал, амма гьел рукIана заман бихьун, бакI бихьун...


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...