Аслияб гьумералде

Муъминчиясул хасият

Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи. ГурхIел-рахIмуялъул кьучIалда лъугьуна адаб-хIурмат, цогидазул ургъел гьаби гIадал хаслъаби. Гьеб гIицIго гIадамазулгун гьоркьоблъиялда гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хIайваназдеги, тIабигIаталдеги щола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсолел руго Жиндирго сифатал. Гьезда гьоркьор хасс гьабун бихьизабулеб буго Жив гурхIулезул бищун гурхIел-рахIму цIикIкIарав вугин абунги. Гьесул ﷻ гурхIел-рахIмуялъ кинабго жанибеги бачун буго. Цинги муъминзабиги кантIизарулел руго цоцазда гурхIел-рахIму гьабулеллъун рукIайин абун.

Гьесул ﷻ махлукъатазул бищун гурхIел-рахIму бергьарв вукIана хирияв МухIаммад авараг ﷺ.

Инсан, гьеб хасият жиндилъ гьечIев, релълъун вуго цIорорав, хварав чиясда. Жарир ибну ГIабдуллагьидаса бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Цогидаздехун гурхIел-рахIму гьабуларесда гурхIуларо», - абун (Бухари).

Инсан вижун вуго бищунго тIадегIанаб къиматалъул ва къадруялъул махлукълъун. Гьелъул магIнаги буго дунялалдаги ахираталдаги гьесул адаб-хIурмат гьабизе бугин абураб. Абу Мусал АшгIарияс бицун буго жинда рагIанин Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги, цоцаздехун гурхIел-рахIму гьабизегIан нуж Алжаналде лъугьунаро…», - абун (ХIаким).

ГурхIел-рахIмуялъ чорхое парахалъи кьола, гьеб буго чи Алжаналде гIагар гьавиялъе гIаламатлъун, ахираталда талихI щвеялъул кIуллъун. Гьелъул пихъал руго батIи-батIиял: сахаватлъи, гIадатияб яшав, жиндаго гъин бихьун магIишат тIалаб гьаби, захIмат бокьи, напсалда тIад бергьенлъи боси.

Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ абуна: «ТалихIкъосарав чиясулъа гурони гурхIел-рахIму бахъун букIунаро», - абун (АхIмад). Дунялалъул бокIназда цо-цо гIадамал, хасго гIолохъанаб гIел, гIасияблъун лъугьун буго. Жакъа, кигIанго цебетIураб заман букIаниги, цоцазул гьабулеб адаб гьечIо. Нилъин абуни рукIине ккола гурхIел-рахIмуялъул нухмалъулеллъун. КIочене бегьуларо, тIоцебесеб иргаялда, нилъ лъикIалдалъун амруги гьабулел, квешалдаса нахъги чIвалел муъминзаби кколеллъи.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...