Аслияб гьумералде

Муъминчиясул хасият

Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи. ГурхIел-рахIмуялъул кьучIалда лъугьуна адаб-хIурмат, цогидазул ургъел гьаби гIадал хаслъаби. Гьеб гIицIго гIадамазулгун гьоркьоблъиялда гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хIайваназдеги, тIабигIаталдеги щола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсолел руго Жиндирго сифатал. Гьезда гьоркьор хасс гьабун бихьизабулеб буго Жив гурхIулезул бищун гурхIел-рахIму цIикIкIарав вугин абунги. Гьесул ﷻ гурхIел-рахIмуялъ кинабго жанибеги бачун буго. Цинги муъминзабиги кантIизарулел руго цоцазда гурхIел-рахIму гьабулеллъун рукIайин абун.

Гьесул ﷻ махлукъатазул бищун гурхIел-рахIму бергьарв вукIана хирияв МухIаммад авараг ﷺ.

Инсан, гьеб хасият жиндилъ гьечIев, релълъун вуго цIорорав, хварав чиясда. Жарир ибну ГIабдуллагьидаса бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Цогидаздехун гурхIел-рахIму гьабуларесда гурхIуларо», - абун (Бухари).

Инсан вижун вуго бищунго тIадегIанаб къиматалъул ва къадруялъул махлукълъун. Гьелъул магIнаги буго дунялалдаги ахираталдаги гьесул адаб-хIурмат гьабизе бугин абураб. Абу Мусал АшгIарияс бицун буго жинда рагIанин Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги, цоцаздехун гурхIел-рахIму гьабизегIан нуж Алжаналде лъугьунаро…», - абун (ХIаким).

ГурхIел-рахIмуялъ чорхое парахалъи кьола, гьеб буго чи Алжаналде гIагар гьавиялъе гIаламатлъун, ахираталда талихI щвеялъул кIуллъун. Гьелъул пихъал руго батIи-батIиял: сахаватлъи, гIадатияб яшав, жиндаго гъин бихьун магIишат тIалаб гьаби, захIмат бокьи, напсалда тIад бергьенлъи боси.

Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ абуна: «ТалихIкъосарав чиясулъа гурони гурхIел-рахIму бахъун букIунаро», - абун (АхIмад). Дунялалъул бокIназда цо-цо гIадамал, хасго гIолохъанаб гIел, гIасияблъун лъугьун буго. Жакъа, кигIанго цебетIураб заман букIаниги, цоцазул гьабулеб адаб гьечIо. Нилъин абуни рукIине ккола гурхIел-рахIмуялъул нухмалъулеллъун. КIочене бегьуларо, тIоцебесеб иргаялда, нилъ лъикIалдалъун амруги гьабулел, квешалдаса нахъги чIвалел муъминзаби кколеллъи.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.