Аслияб гьумералде

Муъминчиясул хасият

Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.

 

Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи. ГурхIел-рахIмуялъул кьучIалда лъугьуна адаб-хIурмат, цогидазул ургъел гьаби гIадал хаслъаби. Гьеб гIицIго гIадамазулгун гьоркьоблъиялда гуребги, сверухъ бугеб дунялалдеги, хIайваназдеги, тIабигIаталдеги щола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсолел руго Жиндирго сифатал. Гьезда гьоркьор хасс гьабун бихьизабулеб буго Жив гурхIулезул бищун гурхIел-рахIму цIикIкIарав вугин абунги. Гьесул ﷻ гурхIел-рахIмуялъ кинабго жанибеги бачун буго. Цинги муъминзабиги кантIизарулел руго цоцазда гурхIел-рахIму гьабулеллъун рукIайин абун.

Гьесул ﷻ махлукъатазул бищун гурхIел-рахIму бергьарв вукIана хирияв МухIаммад авараг ﷺ.

Инсан, гьеб хасият жиндилъ гьечIев, релълъун вуго цIорорав, хварав чиясда. Жарир ибну ГIабдуллагьидаса бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Цогидаздехун гурхIел-рахIму гьабуларесда гурхIуларо», - абун (Бухари).

Инсан вижун вуго бищунго тIадегIанаб къиматалъул ва къадруялъул махлукълъун. Гьелъул магIнаги буго дунялалдаги ахираталдаги гьесул адаб-хIурмат гьабизе бугин абураб. Абу Мусал АшгIарияс бицун буго жинда рагIанин Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги, цоцаздехун гурхIел-рахIму гьабизегIан нуж Алжаналде лъугьунаро…», - абун (ХIаким).

ГурхIел-рахIмуялъ чорхое парахалъи кьола, гьеб буго чи Алжаналде гIагар гьавиялъе гIаламатлъун, ахираталда талихI щвеялъул кIуллъун. Гьелъул пихъал руго батIи-батIиял: сахаватлъи, гIадатияб яшав, жиндаго гъин бихьун магIишат тIалаб гьаби, захIмат бокьи, напсалда тIад бергьенлъи боси.

Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ абуна: «ТалихIкъосарав чиясулъа гурони гурхIел-рахIму бахъун букIунаро», - абун (АхIмад). Дунялалъул бокIназда цо-цо гIадамал, хасго гIолохъанаб гIел, гIасияблъун лъугьун буго. Жакъа, кигIанго цебетIураб заман букIаниги, цоцазул гьабулеб адаб гьечIо. Нилъин абуни рукIине ккола гурхIел-рахIмуялъул нухмалъулеллъун. КIочене бегьуларо, тIоцебесеб иргаялда, нилъ лъикIалдалъун амруги гьабулел, квешалдаса нахъги чIвалел муъминзаби кколеллъи.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...