Аслияб гьумералде

Кири щолеб

Кири щолеб

ИгIтикаф ккола исламалда бищунго кIвар бугел гIибадатазул цояб. Гьелъ цолъизабула къватIисеб гIадлуги Аллагьасде бугеб гъира-шавкъги. ШаргIияб магIнаялда игIтикаф абураб жо ккола, Аллагьасе гIибадат гьабизе ниятги гьабун, мажгиталда чIей. ИгIтикаф ккола муаккадаб суннат, ай Аварагас ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб. Хасго игIтикафалъул кири цIикIкIараб буго рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъ.

 

ИгIтикаф суннатаб букIин тасдикъ гьабула хирияб Къуръаналъги. Киналго гIалимзабиги гьелда тIадрекъана. Къуръаналда рехсон буго тIаваф гьабулезе ва игIтикафалда ругезе Аллагьасул рукъ бацIцIад гьабеян абураб амру. ХIадисазда буго Авараг ﷺ гьоркьоса къотIичIого игIтикафалда чIун вукIунаанин абун. Гьесдаса хадуб гьеб гIадат халат бахъинабуна гьесул руччабаз - муъминзабазул улбуз. Гьелъ бихьизабула бусурбабазул гIумруялда жаниб игIтикафалъ кIудияб бакI кколеблъи.

Хасго игIтикафалъул кири кIудияб букIуна рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъ. Гьелда гъорлъе уна Лайлатул къадрилъул сордоги. ГIемерисел гIалимзабаз рикIкIуна Лайлатул къадри рамазан моцIалъул ахирисеб анцIго къоялъул кIийиде рикьуларел сардазда жаниб букIунин. Гьединго рикIкIуна щибаб соналъ гьеб сордо хисизе бегьулинги. Гьединлъидал гьел киналго сардаз гIибадаталъулъ жигар бахъизе ккола.

ИгIтикаф рикIкIине ккани гьелъул аслиял шартIал тIуразаризе ккола. ТIоцебесеб иргаялда, игIтикафалъе ният букIине ккола, гьеб гIибадат букIиналъ. Гьединго, игIтикаф цохIо мажгиталда гьабула, цоги бакIалда гьабуларо. Мажгиталда жанив чи хьвадизе яги чIезе бегьула; гIодов чIей тIалаб гьабуларо. ГIалимзабазул хилаф буго игIтикафалъул бищун дагьаб заманалъул къадаралда. Имам ШафигIияс бицана гьеб цо къоялъгIаги халат бахъине лъикIаб бугин абун.

ИгIтикаф гьабулев чи вукIине ккола бусурбанав, гIакълу бугев, черх чуриялда вугев. Гьединго чIужугIадан йикIине ккола хIайиз-нифасалдаса яцIцIадай. ЧIужугIаданалъул гьабулеб игIтикаф рикIкIине ккани, росасул изну букIине ккола.

ИгIтикаф гьабизе лъикIаб букIуна рузман балеб мажгиталда. Гьедин балеб бугони рузманалъул какде инелъун къватIиве вахъиналъул бигьалъи букIина. Гьедин гьабиялъ бигьалъи гьабула игIтикафалъул шартIал цIунизе ва гьел хвезариялдаса цIунизе.

Назралда яги назруялда хурхараб игIтикафалъ хасаб бакI ккола. Цо нухалъ чияс игIтикаф гьабизе назру гьабун хадуб, гьеб тIадаблъун лъугьуна. Заманалъул гIурхъи бихьизабун батани, гьеб тIубанго цIунизе ккола. ХадубккунгутIиялъул тIалаб гьечIони, игIтикаф лъугIизабизе бегьула бутIа-бутIа гьабун. Амма халат бахъинабиялъул тIалаб букIунеб батани, цинги назру биххун батани, гьеб цIидасан байбихьизе ккола.

Назруялда хурхараб игIтикафалъ хасаб бакI ккола. Чияс игIтикаф гьабизе назру гьабун хадуб гьеб тIадаблъун лъугьуна. Заманалъул гIурхъи бихьизабун батани, гьебги цIунизе тIадаб буго. Гьоркьоса къотIизе течIого гьаби шартIлъун батичIони, гьеб бикь-бикьун тIубазабизе бегьула. Гьоркьоса къотIичIого гьабизе ният букIун батани, гьебги тIубазе ва гьоркьоб къотIиялдалъун цIидасан байбихьизе ккола.

ИгIтикафалъул заманалда мажгиталдаса къватIиве вахъине изну кьола гIицIго кьучIал гIиллабаздалъун. Гьездасан руго хIажатханаялде хьвади, макьилъ гуккун ватани, черх чуризе къватIиве ин, руччабазул хIайиз-нифас байбихьи, захIматаб унти, мажгит чороклъиялъул хIинкъи. Кваназе къватIире рахъине бегьула, мажгиталда кваназе лъикIаб гьечIелъул. КъватIиве унагоги гIадатияб хIалалда хьвадизе ккола, хIажалъи гьечIого чIезе бегьуларо, ургъунго кватIиялъ игIтикаф хвезабулеб букIиналъ.

Унтарав чиясухъе зиярат гьабизе яги жаназаялъул какда гIахьаллъизелъун мажгиталдаса къватIиве вахъине хIарамаб буго. Амма мажгиталда аскIов вукIун, изну бугеб гIиллаялъе гIоло къватIиве унев вугони, нухдаса ватIалъичIони, бегьула. Гьединго какие чуриялъе къватIиве вахъинеги хIарамаб буго, гьеб мажгиталда гьабизе бегьулеб бугони ва къватIиве вахъине тIокIаб гIиллаги гьечIони.

ИгIтикаф биххула, гьукъараб букIин лъан ва жиндиего бокьун жинсияб гьоркьоблъи гьабуни. Мажгитазда игIтикаф гьабулеб мехалъ лъадулгун гIагарлъи гьабизе Аллагьас хIарам гьабуна. Амма мажгит тун къватIиве вахъин кIочон теялъ, тIадецуй гьабиялъ яги къватIиве гъун вукIун ватани, игIтикаф биххуларо.

ИгIтикаф ккола мажгиталда гIодов чIей гуребги дунялалда ругел чороклъабазе инкар гьаби, гIибадаталде ракI буссинаби, Аллагьасде гIагарлъизе хIаракат бахъи. Цо сордоялъ букIа, цо къоялъ букIа, къокъаб игIтикафалъцин кIудияб пайда кьола, ракIбацIцIадаб къасдгун, букIине кколеб бичIчIигун гьабулеб батани.

Аллагьасда лъикI лъала.

 

 

АхIмад МухIаммадов, Избербаш шагьаралъул имамзабазул советалъул председатель, исламиял гIелмабазул доктор

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...