Аслияб гьумералде

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги босугейин, гьездехун гурхIел, хIалимлъи гьабейин. Аварагасе ﷺ сипат гьабиялъулъ ГIабдуллагь ибну ГIамру ибну ГIасица абуна: «Аварагас ﷻ, тIаса лъугьун тун гурого, квешлъи квешлъиялдалъун нахъчIваларо», - ан.

 

Аварагасул ﷺ гьединаб гIафву тушбабаздехунги букIана. УхIудалъул гъазават бугеб мехалда гьесул ﷺ гIусги бекун, гьурмада ругъунги лъун би чвахулелъул, Авараг ﷺ гьезие: «Я дир Аллагь , Дуца дир къавм тIаса лъугьун те, гьел щиб гьабулеб бугебали жидеда лъаларел руго», - ян лъикIаб дугIа гьабизе лъугьана. Гьесул ﷺ хIилмуялдасан буго, гьес жив чIвазе чахъдал гьанада загьруги бахун ячIарай ягьудияй тIаса лъугьун нахъе йиччай, жиндие зарал гьабурал, хIатта ватIан тун жидее гIоло жив Мадинаялде гочине ккарал Маккаялъул къурайщиял, Макка бахъун хадуб тIаса лъугьун тей.

 Гьев ﷺ ккола Аллагьасул ﷻ рахъалдасан кинабго жоялъе рахIматлъун витIарав. Гьелъие хIужаги ккола Аллагьас ﷻ Къуръаналда абураб (магIна): «ТIадегIанав Аллагьас кIудияб цIоб лъуна муъминзабазда жидедаго гьоркьоса Авараг витIиялдалъун, Гьесул аяталги жидее цIалулев, купру-нипакъалдаса жалги рацIцIад гьарулев, жидеда Къуръан-хIадисги малъулев, гьелдаса цере жал къосеналда рукIаниги», - ян (сура «Алу-ГIимран», 164 аят). Авараг ﷺ вукIана жиндие квешлъи гьабурасдаса, Аллагьасул ﷻ тIабигIатаздасан жиб кколеб тIаса лъугьун тей тIабигIатлъунги ккун, кутакалда гIадамазда гурхIулев, гьезда тIаса лъугьун тей бокьулев.

Цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ месед-гIарацалъул курхьен бачIана ва гьес гьеб асхIабзабазда гьоркьоб бикьана. Агьлу-Бадияталдасан цояс абуна: «Ва МухIаммад ﷺ, дуда Аллагьас ﷻ амру гьабуна ращалъи гьабиялдалъун, дида мун ращалъи гьабулевлъун вихьулев гьечIо», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьай, дуда Аллагь гурхIаяв, дицаги гьабичIони лъица дуе ращалъи гьабилеб?!», - ян. ТIаде вахъун гьев индал, Аварагас ﷺ абуна: «Нужеца гьев гурхIелалдалъун дихъе нахъвуссинаве», - ян.

Аварагасул ﷺ хIалбихьизелъун цо нухалъ къурайшиял гьесухъеги ﷺ рачIун абуна: «Дуца дурго БетIергьанасда гьаб Сафаялъул гохI меседлъун лъугьинабеян гьаре, хадуб нижеца ислам къабул гьабила», - ян. Аварагас ﷺ гьезда цIехана: «Нужеца гьеб гьабизе бугищ?» - абун. Гьез жидерго хIилла-макруги балъго гьабун абуна гьабилин. Авараг ﷺ дугIаялдалъун Аллагьасде ﷻ вуссана, ЖабрагIил малаикги вачIун, гьес абуна: «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ салам буго дуде ва абулебги буго: «Дуе бокьани Сафа гьезие меседлъунги лъугьина, амма гьелдаса хадуб иман лъечIел чагIазда Дица ﷻ жеги бихьичIебгIадаб балагь рещтIинабизе буго. Дуе бокьани рахIмат ва тавбуялъул нуцIбиги рагьила», - ян. Аллагьасул расулас ﷺ жиндир халкъалда гурхIиялъ абуна: «Тавбу ва цIоб лъеялъул нуцIби рагье», - ян.

Бухарияс бицараб хIадисалда буго Аварагас ﷺ киданиги жиндирго напсалъе гIоло лъидасаниги рецIел босичIин. Гьес ﷺ абулаан: «Дунялалдаги ахираталдаги бищун лъикIаб хасиятлъун ккола рецIел босизе ресги букIаго дуе квешлъи гьабурав тIаса лъугьун тей», - абун.

 

АхIмад Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...