Аслияб гьумералде

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги босугейин, гьездехун гурхIел, хIалимлъи гьабейин. Аварагасе ﷺ сипат гьабиялъулъ ГIабдуллагь ибну ГIамру ибну ГIасица абуна: «Аварагас ﷻ, тIаса лъугьун тун гурого, квешлъи квешлъиялдалъун нахъчIваларо», - ан.

 

Аварагасул ﷺ гьединаб гIафву тушбабаздехунги букIана. УхIудалъул гъазават бугеб мехалда гьесул ﷺ гIусги бекун, гьурмада ругъунги лъун би чвахулелъул, Авараг ﷺ гьезие: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца дир къавм тIаса лъугьун те, гьел щиб гьабулеб бугебали жидеда лъаларел руго», - ян лъикIаб дугIа гьабизе лъугьана. Гьесул ﷺ хIилмуялдасан буго, гьес жив чIвазе чахъдал гьанада загьруги бахун ячIарай ягьудияй тIаса лъугьун нахъе йиччай, жиндие зарал гьабурал, хIатта ватIан тун жидее гIоло жив Мадинаялде гочине ккарал Маккаялъул къурайщиял, Макка бахъун хадуб тIаса лъугьун тей.

 Гьев ﷺ ккола Аллагьасул ﷻ рахъалдасан кинабго жоялъе рахIматлъун витIарав. Гьелъие хIужаги ккола Аллагьас ﷻ Къуръаналда абураб (магIна): «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кIудияб цIоб лъуна муъминзабазда жидедаго гьоркьоса Авараг витIиялдалъун, Гьесул ﷻ аяталги жидее цIалулев, купру-нипакъалдаса жалги рацIцIад гьарулев, жидеда Къуръан-хIадисги малъулев, гьелдаса цере жал къосеналда рукIаниги», - ян (сура «Алу-ГIимран», 164 аят). Авараг ﷺ вукIана жиндие квешлъи гьабурасдаса, Аллагьасул ﷻ тIабигIатаздасан жиб кколеб тIаса лъугьун тей тIабигIатлъунги ккун, кутакалда гIадамазда гурхIулев, гьезда тIаса лъугьун тей бокьулев.

Цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ месед-гIарацалъул курхьен бачIана ва гьес гьеб асхIабзабазда гьоркьоб бикьана. Агьлу-Бадияталдасан цояс абуна: «Ва МухIаммад ﷺ, дуда Аллагьас ﷻ амру гьабуна ращалъи гьабиялдалъун, дида мун ращалъи гьабулевлъун вихьулев гьечIо», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьай, дуда Аллагь ﷻ гурхIаяв, дицаги гьабичIони лъица дуе ращалъи гьабилеб?!», - ян. ТIаде вахъун гьев индал, Аварагас ﷺ абуна: «Нужеца гьев гурхIелалдалъун дихъе нахъвуссинаве», - ян.

Аварагасул ﷺ хIалбихьизелъун цо нухалъ къурайшиял гьесухъеги ﷺ рачIун абуна: «Дуца дурго БетIергьанасда гьаб Сафаялъул гохI меседлъун лъугьинабеян гьаре, хадуб нижеца ислам къабул гьабила», - ян. Аварагас ﷺ гьезда цIехана: «Нужеца гьеб гьабизе бугищ?» - абун. Гьез жидерго хIилла-макруги балъго гьабун абуна гьабилин. Авараг ﷺ дугIаялдалъун Аллагьасде ﷻ вуссана, ЖабрагIил малаикги вачIун, гьес абуна: «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ салам буго дуде ва абулебги буго: «Дуе бокьани Сафа гьезие меседлъунги лъугьина, амма гьелдаса хадуб иман лъечIел чагIазда Дица ﷻ жеги бихьичIебгIадаб балагь рещтIинабизе буго. Дуе бокьани рахIмат ва тавбуялъул нуцIбиги рагьила», - ян. Аллагьасул расулас ﷺ жиндир халкъалда гурхIиялъ абуна: «Тавбу ва цIоб лъеялъул нуцIби рагье», - ян.

Бухарияс бицараб хIадисалда буго Аварагас ﷺ киданиги жиндирго напсалъе гIоло лъидасаниги рецIел босичIин. Гьес ﷺ абулаан: «Дунялалдаги ахираталдаги бищун лъикIаб хасиятлъун ккола рецIел босизе ресги букIаго дуе квешлъи гьабурав тIаса лъугьун тей», - абун.

 

АхIмад Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....