Аслияб гьумералде

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги босугейин, гьездехун гурхIел, хIалимлъи гьабейин. Аварагасе ﷺ сипат гьабиялъулъ ГIабдуллагь ибну ГIамру ибну ГIасица абуна: «Аварагас ﷻ, тIаса лъугьун тун гурого, квешлъи квешлъиялдалъун нахъчIваларо», - ан.

 

Аварагасул ﷺ гьединаб гIафву тушбабаздехунги букIана. УхIудалъул гъазават бугеб мехалда гьесул ﷺ гIусги бекун, гьурмада ругъунги лъун би чвахулелъул, Авараг ﷺ гьезие: «Я дир Аллагь , Дуца дир къавм тIаса лъугьун те, гьел щиб гьабулеб бугебали жидеда лъаларел руго», - ян лъикIаб дугIа гьабизе лъугьана. Гьесул ﷺ хIилмуялдасан буго, гьес жив чIвазе чахъдал гьанада загьруги бахун ячIарай ягьудияй тIаса лъугьун нахъе йиччай, жиндие зарал гьабурал, хIатта ватIан тун жидее гIоло жив Мадинаялде гочине ккарал Маккаялъул къурайщиял, Макка бахъун хадуб тIаса лъугьун тей.

 Гьев ﷺ ккола Аллагьасул ﷻ рахъалдасан кинабго жоялъе рахIматлъун витIарав. Гьелъие хIужаги ккола Аллагьас ﷻ Къуръаналда абураб (магIна): «ТIадегIанав Аллагьас кIудияб цIоб лъуна муъминзабазда жидедаго гьоркьоса Авараг витIиялдалъун, Гьесул аяталги жидее цIалулев, купру-нипакъалдаса жалги рацIцIад гьарулев, жидеда Къуръан-хIадисги малъулев, гьелдаса цере жал къосеналда рукIаниги», - ян (сура «Алу-ГIимран», 164 аят). Авараг ﷺ вукIана жиндие квешлъи гьабурасдаса, Аллагьасул ﷻ тIабигIатаздасан жиб кколеб тIаса лъугьун тей тIабигIатлъунги ккун, кутакалда гIадамазда гурхIулев, гьезда тIаса лъугьун тей бокьулев.

Цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ месед-гIарацалъул курхьен бачIана ва гьес гьеб асхIабзабазда гьоркьоб бикьана. Агьлу-Бадияталдасан цояс абуна: «Ва МухIаммад ﷺ, дуда Аллагьас ﷻ амру гьабуна ращалъи гьабиялдалъун, дида мун ращалъи гьабулевлъун вихьулев гьечIо», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьай, дуда Аллагь гурхIаяв, дицаги гьабичIони лъица дуе ращалъи гьабилеб?!», - ян. ТIаде вахъун гьев индал, Аварагас ﷺ абуна: «Нужеца гьев гурхIелалдалъун дихъе нахъвуссинаве», - ян.

Аварагасул ﷺ хIалбихьизелъун цо нухалъ къурайшиял гьесухъеги ﷺ рачIун абуна: «Дуца дурго БетIергьанасда гьаб Сафаялъул гохI меседлъун лъугьинабеян гьаре, хадуб нижеца ислам къабул гьабила», - ян. Аварагас ﷺ гьезда цIехана: «Нужеца гьеб гьабизе бугищ?» - абун. Гьез жидерго хIилла-макруги балъго гьабун абуна гьабилин. Авараг ﷺ дугIаялдалъун Аллагьасде ﷻ вуссана, ЖабрагIил малаикги вачIун, гьес абуна: «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ салам буго дуде ва абулебги буго: «Дуе бокьани Сафа гьезие меседлъунги лъугьина, амма гьелдаса хадуб иман лъечIел чагIазда Дица ﷻ жеги бихьичIебгIадаб балагь рещтIинабизе буго. Дуе бокьани рахIмат ва тавбуялъул нуцIбиги рагьила», - ян. Аллагьасул расулас ﷺ жиндир халкъалда гурхIиялъ абуна: «Тавбу ва цIоб лъеялъул нуцIби рагье», - ян.

Бухарияс бицараб хIадисалда буго Аварагас ﷺ киданиги жиндирго напсалъе гIоло лъидасаниги рецIел босичIин. Гьес ﷺ абулаан: «Дунялалдаги ахираталдаги бищун лъикIаб хасиятлъун ккола рецIел босизе ресги букIаго дуе квешлъи гьабурав тIаса лъугьун тей», - абун.

 

АхIмад Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...