Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ ритIухълъи ва гIадлу

Аварагасул ﷺ ритIухълъи ва гIадлу

Аллагьасул расулас ﷺ гIадамазда гьоркьоб ра- щалъи кин цIунулеб букIараб?

Авараглъи кьезегIан цебе гьитIинаб къоялдасаго гьесул рекIелъ бессун букIана гIадлу ва ритIухълъи. Гьес ракIалде щвезабулаан жив гIолохъанго вугеб мехалъ къурайшияз гьабураб гIадлияб данделъи (ХIилфул-фузул) ва гьениб жиндирго гIахьаллъи ва абулаан гьеб гIахьаллъи жиндие бищун чIахIиял тайпаялъул лъикIал варанабаздасаги бокьанилан ва авараглъи кьун хадуб жив гьадинаб данделъиялде ахIани гьанжеги гьелде инаанилан абун. Авараглъи кьун хадуб илагьияб тарбияталъги гьесул гIадлу цIакъго-цIакъ камиллъизабуна, гьеб гIадлу гьесдаса тIолабго инсанияталдеги тIибитIана.

Гьес абулаан гIадамал, гьоркьоялъул гIучIал гIадин ращадал руго, гIадамал Адамидаса лъугьана, Адамги ракьудаса вижанилан. Гьес жиндир кваранаб кверлъун, хассав будунлъун ва хирияв асхIаблъун гьавуна чIегIерав лагълъун вукIарав Билал. Маккаялъул чIухIилъун бугеб КагIбаялде тIадеги вахинавун гьесда как ахIизабураб мехалъ къурайшиязул ханзаби хIайранлъун, риххун хутIана. Бадруялда асир гьарурал капурзабазухъа мухьги босун гьел асирлъиялдаса эркен гьарулел рукIана. Гьезда гьоркьов Аварагасул ﷺ инсул вац ГIаббасги вукIана.

Цо-цояз абулеб букIана инсул вац вугелъул гьев Аварагас ﷺ мухь босичIого виччан телилан. Свалат-салам лъеяв Аварагас, гьев жиндирги тIаде гIагаразулги хIакъ босун хадув гурони виччачIо, гьев ресалда вугев чи вукIиналъ. Амма чанги гIадамал, гIагарал гьечIониги, мискинал рукIиналъ щибниги босичIого риччанги тана.

Хирияс ﷺ абулаан: «Дир яс ПатIиматица цIогь гьабуни гьелъулги дица квер къотIун тамихI гьабила. Цересел гIадамал гьалаглъана гьезул къиматав чияс цIогь гьабуни гьев виччан толев вукIиналъ, мискинав, язихъав чияс цIогь гьабуни, гьесие букIине кколеб гIадлу гьабулеб букIиналъ» - абун. Унтун хадуб хвелалде цевеги гьес халкъалде цевеги вахъун абуна: «Дица цонигиясе гьабураб зарал батани, дидаса къисас босе», - ян.

Аллагьасул расулас ﷺ махсаро кин гьабулеб букIараб?

Аллагьасул расулас ﷺ асхIабзабазул ракIал лъикI гьаризе гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан. Махсаро гьабуниги хIакъаб гурого абулароан, ва чи гIодовегIан гьавулеб махсароги гьабулароан. Цо херай гIаданалъ гьесда абуна: «Аллагьасде гьаре дун алжаналде йитIе», - ян абун. Гьес абуна херал гIадамал алжаналде унарилан. Гьей гIадан гIодизе лъугьана. Хирияс ﷺ гьелда абуна: «Алжаналде унеб къоялъ мун херго йикIунаро, гIолохъанго йикIуна», - ян. Цоги чIужугIадан ячIана гьесухъе мун дир росас ахIулев вугин абизе.

Хирияс ﷺ абуна: «Бералда жаниб хъахIлъи бугев чи гурищ дур рос?» - ян. Гьелъ абуна: «Гуро, дир росасул бералда жаниб хъахIлъи гьечIо», - абун. Цоги биценалъулъ буго гьей инеги ун росасул беразде якканилан. Хирияс ﷺ абураб хъахIлъиялдаса мурад букIана киналниги гIадатиял гIадамазул беразда букIунеб хъахIлъи. Цоги, херай чIужугIаданалъ абуна: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дун вараниялда рекIинае», - ян. Хирияс ﷺ абуна: «Нижеца мун вараниялъул тIинчIалда рекIинайизе йиго», - ян. Гьелъ абуна: «Вараниялъул тIинчIалъ дун кин яччулей», - абун. Хирияс ﷺ абуна: «Кинабниги варани вараниялъул тIинчI ккола», - ян.

ХIАБИБ МУХIАММАДОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Нужее баяналъе

  Киталъул чохьониве щив авараг ккарав? – Юнус авараг. Маккаялъул сураби чан ругел? – 85. Мадинаялъул сураби чан ругел? – 29. МоцI чан нухалъ рехсараб Къуръаналда? – 12 нухалъ. Къуръаналда бугеб бищун кIудияб къиса щиб? – Юсуф...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...