Аслияб гьумералде

Кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Гьале тIаде щолеб буго Авараг ﷺ гьавурав хирияб моцI – рабигIул аввал. Гьеб моцI бусурбабазе хирияб буго. Гьеб моцIалъ нилъеца мавлидал рачун, Аварагасул ﷺ бицун тIобитIизе жигар бахъула. Гьанибги рехсела цо-цо Аварагасул ахлакъал гьесул хьвада-чIвади, кинабго гьаниб рехсезе ресги рекъеларо ва къаламги гIеларо.

 

ТIадегIанаб тIабигIат

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Жиндирго Авараг ﷺ гIемерал тIокIлъабаздалъун хасгьабуна рикIкIун хIалкIоларел. Аллагьас ﷻ Авараг тIабигIатаздалъун гIемер веццана цогидал тIокIлъабазде дандеккун. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «ХIакълъунго мун, Авараг ﷺ, тIадегIанав тIабигIаталъул вуго», - ян. (Сура «ал-Къалам», аят 4).

 

ХIеренлъи

Авараг ﷺ гIадамазе бигьаяв, хIеренавлъун вукIана, кутакалда лъикI гьездехун гурхIел-рахIмуги гьабулаан. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «Нужедаго гъорлъа Авараг ﷺ вачIун вуго нужехъе, нужее къварилъи ккей жиндие захIмалъулев, нуж иман лъун битIараб нухде ккезеги цIакъ бокьулев, миъминзабазда гурхIел-рахIмуги бугев». (Сура «ат-Тавбат», аят 128). Ай, нижехъе вачIана Авараг ﷺ, инсанлъиялъулъ жив нужеда релълъарав. Нижеца гьев цогидаздаса хасгьавун вукIиналъе гIоло, нужеда гурхIел гьабиялъул ретIел ретIана гьесда ва гьевги нужеда тIад тана гурхIел-рахIму бугев вукIиналъул хIужабаздалъун. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие кьуна жиндирго берцинал цIарал – Рауфун ва РахIимун, гьелъул магIна ккола «ГурхIулев» абун. Жиндир лъикIлъиялъулъ Аварагас ﷺ киданиги бусурбабазда ва капуразда гьоркьоб батIалъи гьабичIо.

 

Агьлуялда гурхIел

Аварагасул гурхIел агьлуялъеги гьабулаан. Анасица абуна: «Дида вихьичIо щивниги АвараггIадин хъизаналде лъикI вукIуневлъун», - абун. Гьединго Аварагас гьезие рукъалъул хIалтIабазулъ кумекги гьабулаан.

 

Сахавалъи

Сахавалъи Аварагасул тIабигIатаздасан букIана. Аварагасул ﷺ сахавалъи букIинчIо гIадамал тIадецIаялъе, чIужуялъе, бечелъи тIаса инилан хIинкъун. ГIицIго Аллагьасе ﷻ гIололъун, ислам тIибитIизелъун ва ятимазе кумекалъе букIана.

 

КъотIи тIубазаби

Аварагас ﷺ кидаго къотIи тIубазабулаан ва жиндихъе цIунизе кьурабги цIунун, зарал ккезе течIого нахъе буссинабулаан. Гьединав гьев вукIиналъ гьесие цIар щвана «Аминун» абураб.

 

ТIаса лъугьин

ГIадамазул бищун хIалимав Авараг ﷺ вукIана, тIас лъугьине бищун бокьулев вукIана. Росу тIарада ругел унтарал чагIазухъеги зиярат гьабизе унаан.

 

Бищун хирияв

Киналниги Аварагзабазда гьоркьов бищун хирияв МухIаммад Авараг ﷺ ккола. КьучIаб рагIиялда бан 124000 азарго Авараг вуго ва гьезда гьоркьоб 314 мурсалунал руго. Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсана 25 Авараг. Нилъер Аварагасда ﷺ хадуб хирияв ккола Ибрагьим Авараг, хадув Муса, хадув ГIиса, хадув НухI, хадув Адам.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...