Аслияб гьумералде

АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.

 

Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул хъизамалъги гӀорцӀизегӀан ролъул чед кваначIинги абун. ТIадеги жубала, жинда кколин нилъее гьадин гьарзаго нигIмат кьеялъ щибго лъикIлъи гьабиларин абун».

Анас ибн Маликица бицана, Аллагьасул Расуласухъе цо-кӀиго чамасдакI бачIанин. Жинда Аварагги ﷺ вихьанин гIемер вакъиялъ рухI гьечIого, цо рахъалда мугъги чIван, гьеб кваналев.

Аварагас, ТӀадегӀанав Аллагьас кьолелдасан гIураб жидеегоги тун, хутIараб садакъаде кьолеб букIана.

Бицуна Авараг ﷺ радал кванани, къаси кваналароанин, къаси кванани, радал кваналароанин абун.

ГӀабдурахӀман ибн ГIавф хӀинкъун вукӀана гьел нигӀматал лъикӀлъиялъе рачӀарал ратуларинги абун. Щайгурелъул, Аварагги ﷺ кӀудияб къварилъиялде ккараб заман букIиндал. Нилъ гьединищ тезе ругел? Жеги гьелъул магӀна ккола, киналниги нигӀматазул жаваб кьезе нилъеда тӀадаб бугин абураб. Щайин абуни, гьездаса цIикIкIун нигIматал нилъехъ рукIиналъ. Гьел жеги хӀинкъун рукӀана гьел нигIматаз жал ТӀадегӀанав Аллагьасдаса ﷻ машгъул гьарилин абун. Гьединлъидал асхӀабзаби хӀинкъулаан кӀудияб бечелъиги нигӀматги щварасда, ахираталда гьев (Алжаналда) гӀемерал нигӀматаздаса махӀрумлъизе гурин абун.

Авараг ﷺ къойида жаниб цо нухалъ кваналаан гӀибадат гьабизе къуват букIине. Щайгурелъул ракъун рукIаго гIибадат гьабизе бигьалъула, амма цӀураб чехьалъ чи кӀвахӀал гьавула. Аварагас ﷺ квен кьолаан цӀикӀкӀун хӀажалъаразе. Гьединлъидал Авараг ﷺ вакъун чIолаан гIемерисеб мехалъ, гьебги букIана жинцаго тIаса бищараб пиша.

Дагьаб къадаралда квен кванаялъул гӀемерал пайдаял руго: гьелъ ракӀ хӀерен гьабула, пикру гьабизе бигьалъула, квербакъула унтаби рачахъиялъе. ГӀемерисел унтаби рукIунелъулха цӀикӀкӀун кванаялдалъун ккарал.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIежалъул баракат

ХIурматиял бусурбаи, арал къоял рукIана хIежгун гIумра гьабулеб заманалъул. ХIежалъул заманалда гьенире ракIаранщинал гIадамал рукIуна цого ратIлилъ. Гьенив ватIа вахъуларо бечедавгун мискинав, миллат ва тIомол кьералъухъ балагьуларо. Гьелъул мисал буго ГIарас-майданалде бахъинабураб...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...