Ражаб моцI

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цо-цо къоял ва гьединго моцIал, цогидал моцIаздасаги хирияллъун гьаруна. Гьедин хира гьарурал моцIаздасан ккола Ражаб моцIги. Гьеб хирияб букIин Аварагасул ﷺ хIадисаз ва гIалимзабаз гIемер бицунги буго. Ражабалда Аллагьасул ﷻ моцIиланги абула.

Исламияб календаралда гьеб ккола анкьабилеб моцI. «Ражаб» абураб рагIиги «ар-ружуб» абураб рагIиялдаса бачIун буго. Гьелъул магIна ккола тIадегIанлъизаби ва кIодо гьаби абураб. Хирияв Аварагасул ﷺ МигIражгун Исраъги Ражаб моцIалъ букIана.

Имам Ал-Фашнияс «ТухIфатул ихван» абураб тIехьалда хъван буго: «МухIаммад аварагас ﷺ абуна: «Ражаб моцI – Аллагьасул моцI ккола, ШагIбан моцI - дир моцI ккола ва Рамазан – дир умматалъул моцI ккола», - ян

Ражаб Аллагьасул ﷻ моцI бугин абурал Аварагасул ﷺ рагIабазул хIикматги ккола, гьеб моцIалъ Аллагьасде ﷻ вуссун тавбу гьабурасе ТIадегIанас ﷻ мунагьал чурила щивго шафигIги гьечIого. ШагIбан моцIалъ тавбу гьабун вуссарав Аварагасул ﷺ шафагIаталде хIажалъила, ай Аллагьас мунагьал чурила хирияв Авараг ﷺ гьесдасан рази вукIаго. Рамазан моцIалъ вуссарав муъминзабазул шафагIаталде хIажалъила», - ян.

Имам Найсабурияс абуна: «Гьаб цебе рехсараб дида лъабго рукъ жаниб бугеб хIамамалда релълъун бихьула. ТIоцебесеб хIамамалъуве Аллагьасул ﷻ лагъ лъугьуна ва дагьаб мехалъ гIодов чIун хадуселде лъугьуна ва гьенисанги лъабабилелъуве лъугьуна. Цинги вацIцIалъун, берцинаб хIалгун гьениса къватIивеги вачIуна. Ражаб моцI мунагьал чуриялъул моцI ккола, ШагIбан - салаваталъул моцI ккола ва Рамазан - хирияб Къуръаналъул моцI ккола», - ян.

Имам ШафигIиясул мазгьабалъул гIалимзабазул цояз абуна Рамазан моцIалда хадуб Ражаб моцI кколин бищун хирияблъун абун. Амма гIемерисел гIалимзабаз абуна МухIаррам кколиланги.

Имам Нававияс бицана: «Абу Давудил «Сунаналда» хъвалеб буго хирияв Аварагас ﷺ хIарамал моцIаз (ЗулхIижа, ЗулкъагIида, МухIаррам, Ражаб) кIал кквезе лъикIаблъун бихьизабуна. Ражаб моцIги гьезул цояб ккола. Аллагьасда ﷻ лъикI лъала», - ян.

Имам Зайнудин Ал-МахIдумица «ФатхIул МугIин» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Рамазан моцIалда хадуб кIал кквезе бищун лъикIал моцIаздасан ккола хIарамалъул моцIал. Гьезул бищун хириябги МухIаррам, хадуб - Ражаб, хадуб - ЗулхIижа, хадуб - ЗулкъагIида, хадуб - ШагIбан моцIги», - ян.

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола. Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун. Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...

Ражаб моцI