Аслияб гьумералде

Салаваталъулъ Ибрагьим авараг щай рехсарав?

Салаваталъулъ Ибрагьим авараг щай рехсарав?

Нилъеца цебесеб номералда бицана Ибрагьимияб салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ. ГIемерисезул суал бачIун батизе рес буго гьеб салаваталъулъ МухIаммад аварагасул ﷺ цIар рехсон хадуб Ибрагьим аварагасул цIар щай рехсарабин абун.

 

Нилъеда лъала гьеб салават цIалеян абурав чи авараг ﷺ вукIин. Аварагас ﷺ салаваталда жаниб Ибрагьим аварагасул цIар щайха рехсараб, мисалалъе, Муса аварагасул яги цогидав аварагасул рехсечIого?

Ибрагьим ккола тIадегIанаб макъамалъул авараг. Ибрагьим авараг МухIаммад аварагасда хадув бищун хирияв вугинги абула.

Имам КъустIуланияс хъвалеб буго: «Ибрагьим авараг рехсана, мисалалъе, Муса авараг рехсечIого, щайгурелъул, Муса аварагас дугIа гьабуна гьаб умматалъ жив рехсейин кIодолъиялдалъун. Амма Ибрагьим аварагас ТIадегIанав Аллагьасда гьарана гьаб умматалъ жив лъикIлъиялдалъун рехсеян. Гьелъин аварагас ﷺ амру гьабураб жинде салават битIейин Ибрагьим аварагасде салават битIарабго гIадин.

Амма гьелъ магIна кьоларо Ибрагьим авараг МухIаммад аварагасда ващадав вугин абиялъе. Щайин абуни аварагас ﷺ амру гьабуна гьесие кколеб лъикIлъиялдалъун рехсеян.

Даражаялъул ва макъамалъул рахъалъ Ибрагьим рехсанин абун, гьев ващалъуларо МухIаммад аварагасда ﷺ. Щайин абуни, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьезул бугеб макъамалда рекъон рехсола лъикIлъиялдалъун. Гьелъин Ибрагьим авараг жиндирго макъамалда рекъон лъикIлъиялдалъун рехсолев ва гьединго МухIаммад авараг ﷺ жиндирго макъамалда рекъон лъикIлъиялдалъун рехсолев.

МухIаммад аварагасул ﷺ макъам хириябги тIадегIанабги буго Ибрагьим аварагасулалдаса. Гьелъ аварагасе ﷺ цIалулеб салаватги хириябги тIадегIанабги букIуна Ибрагьим аварагасул салаваталдасаги. Гьедин букIин имам Нававиясги баян гьабуна.

Ибну ХIажарица «Жавгьарул Муназзам» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Ибрагьим авараг ва гьесул агьлу тIаса бищиялъе сабаб ккана, гьезие гIадин гурони ТIадегIанав Аллагьас баракатги рахIматги данделъичIо. Гьединго гьев МухIаммад аварагасда ﷺ хадув бищун хириявги ккола», - ян.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...