Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

ГIанкI

 

ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.

 

Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес гьечIеб бакIалде ккедал, жинцагоги гьужум гьабула нахъисел бохдуз кьабиги щвезабун. Гьезда кIола 3-4 метралъул манзилалъ кIанцIизеги. Бекерулеб мехалда, добе-гьанибе кIанцIун, хадуб лъугьараб жанаварги мекъи ккезабула. Амма, цересел хIатIал къокъал рукIиналъ, гьезда кIоларо тIаса гъоркье рекеризе. Гьединаб бакIалде ккедал, гьорчо гIадин гибигизе биччала.

Гьез гIумру гьабула жалго жидедаго чIун. Данделъула тIинчI бахъулеб заманалда. Гьезул букIунаро цо ккураб бакIги. Рукъалъул гIанкIазин абуни гьабула къукъабиккун гIумру.

Аслияб къагIидаялда гьел къватIире рахъуна сардилъ, къад къоялъ рукIуна рахчун.

Хинаб заманалда гьез кванала хер, тIанхал, хъарсула гъутIби. Хасало рукъула тIеренал гъаркьалаби, кьалбал ва кванала хьонал.

Гьел рикIкIуна гIемерал тIанчIи гьарулеллъун. ЛъагIалида жаниб гьабула 3-4 нухалъ ва щибаб нухалда 3-8 тIинчI. ТIанчIи гьарулеллъул гьел рукIуна кьурдулел ругел гIадин кIанцIелел, рекерахъдулел.

ГIумру гьабула 4-8 соналъ. Гьезул буго 30-гIанасеб тайпаги.

Ракьулъ гIумру гьабулелъул гьез рухъула чанго батIияб бакIалдаса къватIибе нух бугел кIартIал. Жанавараздаса цIунизе гIажаибал нухал жанисанги гьарула.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Мавлидазул моцI

ТIадегIанав Аллагьас нилъер умматалъе кьураб кIудияб рахIматалдасан ккола нилъ МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса гьари. Нилъ гьесул умматалдаса Аллагьас ﷻ гьариялдалъун гьевги кIодо гьавун, нилъее кьуна гIемерал бигьалъаби, цересел умматазе рукIинчIел.   Масала, Муса аварагасул шаргIалда...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.