Аслияб гьумералде

Хъалияналъул зарал

Хъалияналъул зарал  

Хъалияналъул зарал

Хъалиян цIай ккола бищун заралиял гIадатазул цояб. Гьелъ инсанасул гIумруялъул киналго рахъазе квешаб асар гьабула. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца нужго ва нужер магIишат гIадада хвараблъун, жиб гьалаглъулеблъун гьабуге», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 195)

 

 

Хъалияналъул кIкIуйдуда гъорлъ руго аза-азар загьруял жал. Гьезул гIемерисел руго канцерогенал. Дагь-дагьккун гьез черх хвезабула, захIматал унтаби ккезарула. Гьезда гьоркьор руго гьуърузул рак, ракIалъул ва лугбазул унтаби, хIухьел цIаялъул унтаби ва иммунитет загIиплъи. Никотиналъул ва цогидал заралиял жалазул асаралдалъун квешлъизабула черхалъул гIаммаб хIалги ва херлъиги хехго щвезабула.

Гьелъ хъалиян бухIулев чиясе зарал гьаби гуребги, битIахъего асар гьабула сверухъ ругезеги. Цо чиясгIаги хъалиян бухIулел хъизамазда дандчIвалел руго батIи-батIиял унтаби. Хъалиян цIалес биччараб кIкIуй цIаялдалъун жеги цIикIкIунцин зарал кколеб буго. Гьединал хъизамаздаса лъималазул хIухьел цIаялъул унтаби, астма ва аллергия ккеялъул хIинкъи цIикIкIуна. Хъалиян цIалев инсул мисал лъимералъ хадубккун босизеги рес буго.

Хъалиян цIаялъ зарал гьабула тIолабго жамгIияталъеги. Гьеб лъугьуна экономикияб камиялъул кIудияб гIиллалъун. Сахлъи цIуниялъул система лъикIлъизабизе яги цогидал жамгIиял къваригIелал тIуразе хIалтIизабизе бегьулеб букIараб пачалихъияб гIарац харж гьабула хъалиян цIаялдалъун лъугьунел унтаби сах гьариялъе. Гьединго, хъалияналъул кIкIуялъ тIабигIатги чороклъизабула.

Хъалияби росулел ккола шайтIабазул гьудулзаби ва гьеб босизелъун кьолеб гIарацги исрап гьаби буго. Къуръаналда буго (магIна): «Жидеца магIишат гIадада хвезабулел гIадамал руго шайтIабазул вацал ва гьудулзаби», - ян. (Сура «Ан-Нисаъ», аят 27)

Масала, чияс щибаб къойил жиндирго буголъиялдаса 100 гъурущ бухIулеб буго. ШаригIаталъ гьев чи туснахъ гьавула, гьеб гIадаллъиялъул, психикияб унтиялъул гIаламат букIиналъ.

Хъалиян цIалез щибаб къойил кьола жидерго черхалъе ккараб заралалъухъ гIарац. Инсанас хъалиян босизе харж гьабулеб кинабго гIарац рикIкIани, гьеб ккола мал-мулкалъе кIудияб зарал. Гьелъухъ Аллагьасда ﷻ цебе жаваб кьезе ккола чарагьечIого. Мискинал, къварилъиялда ругел бусурбабазул вацазе гьеб гIарац кьезе, хъизан хьихьизе, гIагарлъиялъе кумек гьабизе кколеб бакIалда, гьес гьеб харж гьабулеб буго хъалияби росиялъе.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги зарал гьабулелдаса цIунизе.

 

Жабир Мажидов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....