Аслияб гьумералде

Хъалияналъул зарал

Хъалияналъул зарал  

Хъалияналъул зарал

Хъалиян цIай ккола бищун заралиял гIадатазул цояб. Гьелъ инсанасул гIумруялъул киналго рахъазе квешаб асар гьабула. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца нужго ва нужер магIишат гIадада хвараблъун, жиб гьалаглъулеблъун гьабуге», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 195)

 

 

Хъалияналъул кIкIуйдуда гъорлъ руго аза-азар загьруял жал. Гьезул гIемерисел руго канцерогенал. Дагь-дагьккун гьез черх хвезабула, захIматал унтаби ккезарула. Гьезда гьоркьор руго гьуърузул рак, ракIалъул ва лугбазул унтаби, хIухьел цIаялъул унтаби ва иммунитет загIиплъи. Никотиналъул ва цогидал заралиял жалазул асаралдалъун квешлъизабула черхалъул гIаммаб хIалги ва херлъиги хехго щвезабула.

Гьелъ хъалиян бухIулев чиясе зарал гьаби гуребги, битIахъего асар гьабула сверухъ ругезеги. Цо чиясгIаги хъалиян бухIулел хъизамазда дандчIвалел руго батIи-батIиял унтаби. Хъалиян цIалес биччараб кIкIуй цIаялдалъун жеги цIикIкIунцин зарал кколеб буго. Гьединал хъизамаздаса лъималазул хIухьел цIаялъул унтаби, астма ва аллергия ккеялъул хIинкъи цIикIкIуна. Хъалиян цIалев инсул мисал лъимералъ хадубккун босизеги рес буго.

Хъалиян цIаялъ зарал гьабула тIолабго жамгIияталъеги. Гьеб лъугьуна экономикияб камиялъул кIудияб гIиллалъун. Сахлъи цIуниялъул система лъикIлъизабизе яги цогидал жамгIиял къваригIелал тIуразе хIалтIизабизе бегьулеб букIараб пачалихъияб гIарац харж гьабула хъалиян цIаялдалъун лъугьунел унтаби сах гьариялъе. Гьединго, хъалияналъул кIкIуялъ тIабигIатги чороклъизабула.

Хъалияби росулел ккола шайтIабазул гьудулзаби ва гьеб босизелъун кьолеб гIарацги исрап гьаби буго. Къуръаналда буго (магIна): «Жидеца магIишат гIадада хвезабулел гIадамал руго шайтIабазул вацал ва гьудулзаби», - ян. (Сура «Ан-Нисаъ», аят 27)

Масала, чияс щибаб къойил жиндирго буголъиялдаса 100 гъурущ бухIулеб буго. ШаригIаталъ гьев чи туснахъ гьавула, гьеб гIадаллъиялъул, психикияб унтиялъул гIаламат букIиналъ.

Хъалиян цIалез щибаб къойил кьола жидерго черхалъе ккараб заралалъухъ гIарац. Инсанас хъалиян босизе харж гьабулеб кинабго гIарац рикIкIани, гьеб ккола мал-мулкалъе кIудияб зарал. Гьелъухъ Аллагьасда ﷻ цебе жаваб кьезе ккола чарагьечIого. Мискинал, къварилъиялда ругел бусурбабазул вацазе гьеб гIарац кьезе, хъизан хьихьизе, гIагарлъиялъе кумек гьабизе кколеб бакIалда, гьес гьеб харж гьабулеб буго хъалияби росиялъе.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги зарал гьабулелдаса цIунизе.

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...