Аслияб гьумералде

ЛъикIал гIамалал

ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб буго гьоркьоблъи гьабиялъе нух.

 

ЛъикIлъиялдалъун хIасуллъула Халикъасул ﷻ разилъи, вац-яцазда гьоркьоса инабула тIадецуй ва хъачIлъи. БатIи-батIиял гIелмабазул гIалимзабаз баян гьабураб кинниги, гьеб буго бищунго тIадегIанал яхI-намусазул ва тIабигIатазул къимат. Цо гIакъилас абун буго: «ГIаммаб къагIидаялъ яхI-намус ккола нилъеца нилъерго ишазе къимат кьолеб къагIида, гьелги лъикIаздеги квешаздеги рикьун», - ян. Динияб рахъалъ лъикIаб гIамал ва гурхIел-рахIмуялъул ишал гьари садакъалъун ккола. Аварагас ﷺ абуна нухдаса гамачI нахъе рехицин лъикIаб гIамал бугин. ЛъикIал ишал гьариялдалъун инсанас цогиясе кумек гьаби гуребги, гьездалъун чи живгоги лъикIлъула, жиндир къасдалги мурадалги нахъегIанал ишаздаса рацIцIалъула, дагь-дагьккун берцинал тIабигIатаз живги кверде восула.

Диналъ муъминзаби ахIула ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ кинабго махлукъаталъе лъикIлъи гьабизе: жиндиего, эбел-инсуе, хъизамалъе, лъималазе, хIайваназе, хIатта рухI гьечIеб жоялдехунцин. ГIайшатидасан бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «ЛъикIлъиялъ кидаго берцин гьабула щиб букIаниги жиб жинде щвараб жо. ЛъикIлъиялдаса цо жо махIрум гьабураб мехалъ, гьелъ чара гьечIого намус хвезабиялде рачуна», - абун (Муслим). Живго Аварагги ﷺ вукIана гIадамазда гьоркьов бищунго лъикIавлъун. Гьес нилъее нахъе тана жамгIияталда кин хьвадизе кколебали бихьизабураб мисал.

Жакъа психологиялъул гIелмуялъ бихьизабулеб буго, лъикIавлъун вугевгIан мехалда инсан психикияб рахъалъги сахавлъун вукIунин абун. ЛъикIлъи гьабулев чиясухъа бажарула гIорхъолъа араб ццим бахъиналде дандечIун. Гьелдаго цадахъ кIола, тохлъукьего гьаризе ккарал масъалаби, тIуразарунги. 

ЛъикIлъи гьабулев чиясул нервабазул гIуцIи букIуна эркенго. ЛъикIлъи букIуна чиясул чорхол хIал щулаго чIеялъе кIуллъун. Сахлъи буго нилъее Халикъас ﷻ кьураб къимат тIадегIанаб сайгъат, гьелъул ургъел гьабиги нилъеда тIадаб жо ккола. РухIалъе бищун лъикIаб даруги буго лъикIлъи, лъикIал гIамалал ва лъикIал пикраби. Чияс хIаракат бахъизе ккола, кигIан квешал гIадамал сверухъ ругониги, живго лъикIавлъун вукIине. Квешлъиялъ рухIиял хаслъабигун чорхол сахлъи хвезабула, лъикIлъийин абуни буго бокьараб унтиялъе бищунго лъикIаб тимар гьабилъун.

ЛъикIав чи киданиги талихIкъаравлъун вукIунаро, щайгурелъул, Аллагьасда ﷻ цере чIараб къоялъ щивас жинцаго гьабуралъул жаваб кьезе бугелъул.

ЛъикIлъиялъ чи берцин гьавула гIадамаздаги БетIергьанасдаги ﷻ цеве. ЛъикIаллъун ратаги киналго! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...