Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

ЗухIаялъул как ккола цIакъ хирияб как. Гьеб бала бакъ баккараб мехалдаса къалъизегIан цебе. ЗухIа мажгиталъуб базе хириябги буго.

 

МахIмуд ибну Гъайланица бицана Абу Давуд ТIаялисиясдасан, гьесги бицана ШугIбатидасан ва гьесги Язид Ришкиясдасан, ай Язидица абунин жинда рагIанин МугIазатица абулеб: «Дица гьикъана ГIаишатида: «Аварагас ﷺ зухIа балеб букIанищ?» - ян. Гьелъ абуна: «Ункъо ракагIат балеб букIана ва жеги цIикIкIинабулаан», - абун.

ХIадисалда ункъо ракагIат рехсана, щайгурелъул, гIемерисеб мехалда Аварагас ﷺ зухIаялъул ункъо ракагIат балеб букIиналъ. Амма цо-цо мехалъ кIиго, анлъго ва микьго банги толаан. Гьеб ккола бищун цIикIкIараб ракагIат, шафигIияб мазгьабалда рекъон, имам Бажурияс ва ибну ХIажарияс накълу гьабураб гIадин.

ХIанафияз абула бищун дагьаб кIиго ракагIат бугин ва бищун цIикIкIун 12 бугилан. Гьелъие гьез далиллъун бачуна гьаб хIадис: «ЗухIаялъул 12 ракагIат барав чиясе Аллагьас ﷻ Алжаналъуб гьесие меседил рукъ бала», - ян.

Бищун дагьаб ракагIаталъул хIадисалда буго: «Кидаго кIиго ракагIат зухIаялъул балев чиясул мунагьал чурула, ралъдал полопгIан гIемер ругониги», - ян. (Имам Тирмизи, ибну Мажагь)

Анас ибну Маликица абуна: «Дир гьудулас (Аварагас ﷺ) дие васият гьабуна, дица гьебги толаро хвезагIан: щибаб моцIалъ лъабго кIал кквей, зухIаялъул как ва витруги бан кьижи», - ян.

Имам Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Нуж рорчIидал щибаб лагаялъ садакъа кьезе ккола. Щибаб тасбихI садакъа ккола. Щибаб тахIмидги садакъа буго. Щибаб тагьлилги садакъа ккола. Щибаб такбирги ккола садакъа. ЛъикIалде амру гьаби ккола садакъа ва квешалдаса гьукъиги ккола садакъа. Гьаб кинабго жанибе бачуна зухIаялъул кIиго ракагIаталъ», - ян.

Имам ХIаким Нисабурияс хъвана зухIаялъул какил бицараб тIехь ва абулаан мугIалимзаби-хIафизаз ункъо ракагIат зухIаялъул балеб букIанин.

ХIакъикъаталдаги ункъо ракагIаталда тIадчIей гьаби хирияб буго. Щайин абуни, кидаго гьоркьоб биччачIого гьабулеб дагьаб гIамал Аллагьасе ﷻ цIикIкIун бокьула цо нухалъ гIемер гьабун теялдаса.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...