Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

Аварагас ﷺ гьоркьоб биччалароан

ЗухIаялъул как ккола цIакъ хирияб как. Гьеб бала бакъ баккараб мехалдаса къалъизегIан цебе. ЗухIа мажгиталъуб базе хириябги буго.

 

МахIмуд ибну Гъайланица бицана Абу Давуд ТIаялисиясдасан, гьесги бицана ШугIбатидасан ва гьесги Язид Ришкиясдасан, ай Язидица абунин жинда рагIанин МугIазатица абулеб: «Дица гьикъана ГIаишатида: «Аварагас ﷺ зухIа балеб букIанищ?» - ян. Гьелъ абуна: «Ункъо ракагIат балеб букIана ва жеги цIикIкIинабулаан», - абун.

ХIадисалда ункъо ракагIат рехсана, щайгурелъул, гIемерисеб мехалда Аварагас ﷺ зухIаялъул ункъо ракагIат балеб букIиналъ. Амма цо-цо мехалъ кIиго, анлъго ва микьго банги толаан. Гьеб ккола бищун цIикIкIараб ракагIат, шафигIияб мазгьабалда рекъон, имам Бажурияс ва ибну ХIажарияс накълу гьабураб гIадин.

ХIанафияз абула бищун дагьаб кIиго ракагIат бугин ва бищун цIикIкIун 12 бугилан. Гьелъие гьез далиллъун бачуна гьаб хIадис: «ЗухIаялъул 12 ракагIат барав чиясе Аллагьас ﷻ Алжаналъуб гьесие меседил рукъ бала», - ян.

Бищун дагьаб ракагIаталъул хIадисалда буго: «Кидаго кIиго ракагIат зухIаялъул балев чиясул мунагьал чурула, ралъдал полопгIан гIемер ругониги», - ян. (Имам Тирмизи, ибну Мажагь)

Анас ибну Маликица абуна: «Дир гьудулас (Аварагас ﷺ) дие васият гьабуна, дица гьебги толаро хвезагIан: щибаб моцIалъ лъабго кIал кквей, зухIаялъул как ва витруги бан кьижи», - ян.

Имам Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Нуж рорчIидал щибаб лагаялъ садакъа кьезе ккола. Щибаб тасбихI садакъа ккола. Щибаб тахIмидги садакъа буго. Щибаб тагьлилги садакъа ккола. Щибаб такбирги ккола садакъа. ЛъикIалде амру гьаби ккола садакъа ва квешалдаса гьукъиги ккола садакъа. Гьаб кинабго жанибе бачуна зухIаялъул кIиго ракагIаталъ», - ян.

Имам ХIаким Нисабурияс хъвана зухIаялъул какил бицараб тIехь ва абулаан мугIалимзаби-хIафизаз ункъо ракагIат зухIаялъул балеб букIанин.

ХIакъикъаталдаги ункъо ракагIаталда тIадчIей гьаби хирияб буго. Щайин абуни, кидаго гьоркьоб биччачIого гьабулеб дагьаб гIамал Аллагьасе ﷻ цIикIкIун бокьула цо нухалъ гIемер гьабун теялдаса.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...


ХIикматал махлукъатал

Крокодилал ккола чIахIиял, лъелъги ракьалдаги гIумру тIамулел рухIчIаголъаби. Гьел ккола дунялалда ругел хIайваназул бищун церегосезул цоял.   Абула крокодилазул 28-гIанасеб тайпа бугин. Гьелги рикьула лъабго хъизамалде: - ХIакъикъиял крокодилал: бищунго гIемераллъун кколел, жидер...


25 нухалъ такрар гьабе

Ризкъи гIатIилъиялъе ругел сабабазул цIехолел чагIи гIемер рукIуна. Бищунго аслияблъун ккола жиндир заманалда как бай, ай киналго арканалги адабалги тӀуразарун.   Гьединго ризкъи тIаде цIалеблъун ккола зухIаялъул как бай, хасго кьижилалде цебе сура «ВакъигӀат»,...


Мунагьалдаса тавбуялде руссин

Нилъеда лъала гьаб дунялалда щивго чи чIаго хутIуларевлъи ва киналго хвезе рукIин, ай хIисаб-суал кьезе Аллагьасда цере чIезе рукIинги. Гьединлъидал, нилъеца хIалкIун тавбу гьабун, квешлъиялдаса лъикIлъиялде руссине хIаракат бахъизе ккола.   Мунагь кколарев чи вукIунаро, амма щиб мунагь гьабун...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...