Аслияб гьумералде

Камиллъарав авараг

Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).

 

Нужеца Аварагасдаса ﷺ мисал босула кинабго гIибадат гьабиялъулъ, ай гьес ﷺ нахъе тараб дин берцинаб гIамал тIабигIат кквеялдалъун. Аварагасда ﷺ нахърилълъине ккеялъе сабаб буго гьев ﷺ вукIин кинабго гIамал Аллагьасул ﷻ вахIюялдалъун гьабулев. Хирияв Аварагасул ﷺ нух ккурав чи Аллагьасул ﷻ нух ккуравлъунги вукIуна.

Гьале тIаде щун буго Авараг ﷺ жиндилъ гьавура моцI - РабигIул аввал. Гьаб моцIалъ рекъараб гIамаллъун буго кIвараб куцалъ гьесул хIакъалъулъ лъазаби, гьединго лъималазда малъи, бицин. Мисал босизе букIинелъун рекъараб буго аварагасул ﷺ асхIабзабазул авлияазул ккара-таралъул къисабиги рицине.

Имам Гъазалияс «ИхIъяалда» хъван буго: «СагIду бин Гьишамица абунин: «Дун вачIана ГIаишатихъе ва дица гьелда цIехана Аварагасул ﷺ тIабигIаталдасан? Гьелъ дида абуна дуца Къуръан цIалуларищин? Дица абуна цIалулин. Цинги гьелъ абуна Аварагасул ﷺ тIабигIат Къуръан букIанин», - абун. Гьелъ, гIемер Къуръан цIалиги рекъараб пиша буго Аварагасул ﷺ гIамал-тIабигIат нилъелъго куцазе. ГIамал куцаялде тарбияйинги абула, тарбия бугеб бакIалда Аварагги ﷺ вукIуна, щайин абуни умматалъе тарбия кьурав Авараг ﷺ вугелъул, Аварагасе ﷺ тарбия гьабурабги Къуръан буго. Аварагас ﷺ абурабги буго: «Дун витIана лъикIал тIабигIатал рагIа-ракьанде щвезаризе», - ян. Цинги гьев ﷺ камилъидал гьесул ﷺ тIабигIат беццун Къуръаналдаги бачIана (магIна): «ХIакълъунго, мун тIабигIаталъул бищун тIадегIанав вуго», - ян. (Сура «Къалам», аят 4).

10 соналъ Аварагасе ﷺ хъулухъ гьабурав Анас бин Малик асхIабас абун буго: «Цониги нухалъ Аварагас ﷺ дида абичIо гьаб гьадин щай гьабураб ва гьаб щай гьабичIеб абун. Гьесул гIадинаб тамахаб квер дица лъилго бачунги букIинчIо», - ян.

Нилъер Аварагасулъ ﷺ данделъун руго НухI аварагасул гIадаб Халикъасе шукру гьаби, Ибрагьим аварагасул БетIергьанасулгун букIараб гIадаб гьудуллъи, Муса аварагасул гIадаб ракIбацIцIалъи, ИсмагIил аварагасул гIадаб къотIи тIубаялъулъ ритIухълъи, Якъуб ва Аюб аварагзабазул гIадаб берцинаб сабру, Давуд аварагасул гIадаб тIасалъугьаян гьари (гIузру бачинги), Сулайман ва ГIиса аварагзабазул гIадаб Аллагьасе ﷻ хIели (чIухIи гьечIолъи).

Аллагьас ﷻ тавпикъ гьабеги гьаб хирияб моцI Аварагасул ﷻ гIумру гIамал лъазабун тIобитIизе! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...