Аслияб гьумералде

ШафагIаталъе хIалае бахъ унеб

ШафагIаталъе хIалае бахъ унеб

Къуръан буго Аллагьасул ﷻ калам. Гьелда жанир ритIухъ гьаруна цересел аварагзабазухъе рещтIарал тIахьал ва насху гьаруна гьезулъ рукIарал хIукмаби. Гьеб ккола 23 соналъ аварагзабазул сайид – МухIаммадихъе ﷺ рещтIараб. Гьелъ муъминчиясул гIумруялда жаниб кIудияб бакIги ккола.

Гьелъулъ руго шаригIаталъул хIукмаби, гIумрудул мисалал, батIи-батIиял аварагзабазул къисаби. ХIакъаб жо буго щивав бусурбанчиясда Къуръаналъул даражаялъул ва гьеб цIалиялъул бугеб хиралъи лъалеб бати. Гьеб цIали буго Аллагьгун ﷻ кIалъай, Гьев ﷻ рехсеялъе гьабулеб гIамалалъул бищун лъикIаб.

Гьеб цIалиялъулъ руго гIемерал пайдаби, рухIиябгун загьирияб черхалъе дару ккола гьеб, Аллагьасул ﷻ рахъалдаса баракат-цIоб рещтIин. Бугониги, нилъерго загIиплъиялъ батила, гьеб цIали нахътIамун, тIаса-масаго тун батула. Гьединлъидал рехсела Къуръан цIалиялде ракI гьесизабизелъун гьитIинабго баян.

Къуръан цIализе бокьизе кумек гьабула:

ТIоцебесеб иргаялда, нилъеда бичIчIи, жужахIалъул цIадаре ккеялдаса нилъ цIунизелъун, Къиямасеб къоялъ гьелъие бокьулеблъи нилъее кумекалъе бахъун шапагIат гьаби. Аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Къуръан цIале, Къиямасеб къоялъ гьеб бачIине буго жиб цIаларасе хIалае бахъине», - абун (Муслим). Гьелдаса кIудияб жо щиб букIинеб гьеб цIалулев чиясе?

КIиабизе, гьеб цIалиялдалъун щолеб ажруялъул хал гьаби. ХIадисалда рехсараб кинниги, Къуръан цIалиялъухъ кьолеб ажруялдасан буго щибаб хIарп рикIкIун лъикIлъи хъвай. Гьелде тIадеги, нилъеда лъала щибаб лъикIаб гIамалалъухъ БетIергьанас ﷻ ажру гьабулелъул анцIиде бахинабун ва жеги цIикIкIинабун кьолеблъи. Къуръан цIалиялдаса мурад букIине ккола гIицIаб Аллагьасе ﷻ гIололъун букIин. Амма гьеб цIалиялде кIвар гьабуларел нилъ гIадал загIипаз, щолеб ажруялъул пикру гьабуни, кумек букIинин ккола гьеб цIалиялде гьесизе.

ГьитIинал сураби, дагьалго аятал цIаланиги, хIаракат бахъе щибаб къойил Къуръаналдаса дагьабг1аги жо цIаличIого тунгутIизе. Цо къоялъ гIемер цIалиялдаса щибаб къойил гьедин цIали Аллагьасеги ﷻ бокьулеб буго. Гьедин ругьунлъараб мехалъ ниятги Аллагьасе ﷻ гIоло цIалулеблъун лъугьуна.

Лъабабизе, цIалулелъул гьениб бугеб магIнаялъул пикру гьаби. МагIна бичIчIуларес хиял гьабила щибаб аят хас гьабун жинде ва жиндир гIамал-хасияталде гIунтIизабун рещтIараб бугин абун. Гьелъги кумек гьабула Къуръан бокьизе ва вагIзалъун гьеб босизе. МагIнаялъул пикру гьаби буго Къуръан цIалулелъул Аллагьас ﷻ лагъзадеридаса тIалаб гьабулебги.

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


Луганскиялда тӀобитӀана диназда гьоркьосеб гӀолилазул форум

«Халкъазул цолъи - улкаялъул къуват» абураб гӀолилазул форум тӀобитӀана Луганскиялда. Гьеб гӀуцӀана Дагъистаналъул муфтияталъ исламияб культураялъул фондалъул квербакъиялдалъун. Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионаздаса рачӀарал гӀахьалчагӀаз, гьезда гьоркьор бусурбабазул ва...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...