Аслияб гьумералде

Мажгиталъул адаб

Мажгиталъул адаб

ГIалимзабиги тIагIинарулеб, мажгиталги къалел, как базецин гьукъулеб букIараб заманги тIаса ун, дин биччараб мех нилъее кьуралъухъ нилъеца кидаго ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ рецц гьабизе ккола. ГIицIго кIалалъ шукру гьабунги гIоларо, гIамалаздалъун гьабизе ккола

 

Масала, мажгитазде хьвадун, мадрасабазде ун ва гьел гурелги Аллагь ﷻ разиял гIамалазда тIадчIей гьабун. Мажгитазде хьвадиялдаго цадахъ, мажгитазул адабалги цIунизе ккола. ГIемерал гIадамазда мажгитазул гьаризе кколел адабал лъалелго гьечIо.

Мажгиталъул гьарулел адабазул бищун кIудияб ккола как ахIулеб ялъуни как ахIилалде цебе мухIканго какиеги чурун, какичуриялъул кIиго ракагIат суннатаб какги бан, жамагIат гьабун как базе ин. Мажгиталдеги хIузуралда, гIедегIичIого, Аллагьги ﷻ рехсолаго ина.

Мажгиталде жанире лъугьунаго кваранаб хIетIе цебе гьабун лъугьина, аварагасдасан ﷺ бачIараб гьаб дугIаги цIалила: «АгIузу биллагьил гIазими ва биважгьигьил карими ва бисултIанигьил къадими мина шайтIанирражим. Бисмиллагьи вассалату вассаламу гIала расулиллагь. АллагьуммафтахI ли абваба рахIматика».

Мажгиталде лъугьиндал суннатаб буго кIиго ракагIат тахIияталъул как базе. Мажгиталъуб тахIият бай, цоги кинаб бугониги как баялъги тIаса ккола.

ТахIияталъул как бан хадуб мажгиталда ругел гIадамазе салам кьела, салам буссинабизе регIараб хIал гьезул батани, батичIони, жамагIат гьабун паризаяб как балел ялъуни цогидал какал ралел рукIун, гьеб мехалъ «Ассаламу гIалайка ва гIала гIибадиллагьи» абун абила.

Мажгиталде лъугьиндал ялъуни тахIияталъул как бан хадуб суннатаб игIтикафалъе ният гьабуни, лъикIаб букIина. Гьелъие ниятги гьадин гьабила: «Дица ният гьабула гьаб мажгиталда жаниб суннатаб игIтикафалда чIезе», - абун.

Аллагьасул ﷻ рокъор ругел чагIи, Аллагьасул ﷻ гьалбал руго. Гьединлъидал, хIузуралда, хушугIалда гIибадат гьабун рукIине ккела, дунялалъул бицунел рукIине бегьиларо.

Гьединго мухъал гьарун мажгиталда жанир ругел гIадамазул гарбалги мерхьунаго цебесеб мухъде вачIун, дагIбадун, гьенив гIодов чIарав чи нахъе вахъинеги гьавун, кватIунги вачIун, гьесул бакIалда гIодов чIезеги бегьиларо.

ГIадамаз как балелъул гьезда цевесан дове-гьаниве вилълъинеги бегьиларо, мажгиталда чороклъи гьабизеги бегьиларо. Мажгиталда жаниб даран-базар гьабизеги, билараб жо цIехезеги бегьиларо, гьедин гьабугейин абун бачIараб хIадис бугелъул.

Мажгиталдаса къватIиве лъугьунаго квегIаб хIетIеги цебе тIамун лъугьина, гьаб дугIаги цIалила: «Бисмиллагьи, вассалату вассаламу гIала расулиллагь. Аллагьумма инни асалука мин фазликал гIазими».

 

Жабир Мажидов

 

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIежалъул баракат

ХIурматиял бусурбаи, арал къоял рукIана хIежгун гIумра гьабулеб заманалъул. ХIежалъул заманалда гьенире ракIаранщинал гIадамал рукIуна цого ратIлилъ. Гьенив ватIа вахъуларо бечедавгун мискинав, миллат ва тIомол кьералъухъ балагьуларо. Гьелъул мисал буго ГIарас-майданалде бахъинабураб...


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


Бищун къадруяв

ГIадамазда гьоркьов бищун къадруяв хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавуна Маккаялда, милладияб календаралда рекъон, 571 соналъул рабигIул авал моцIалъул 12 къоялъул рогьалилъ.   Гьеб сон гIарабазда гьоркьоб лъалаан пилалъул сон абун, щайгурелъул, Йеменалъул хIаким Абрагьат КагIба биххизабизе...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана, ЛъаратIа районалъул имамзабазул советалъул председателасул хIаракаталдалъун, Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай. Данделъиялда гIахьаллъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀиги. Гьалбадерида гьоркьор рукӀана районалъул имамзабазул советалъул председатель ШагIбан...