РахIаталъул хан
Щивав инсуе бокьула, жиндир чорхолъ бессараб тIабигIияб къагIидаялъ, яс цIунизе. Гьелъул магIу бихьараб, къварилъи рагIараб яги гьелъул захIмалъи букIин лъараб мехалъ, ракI къварилъула. Цинги лъугьуна, гьездехун бугеб рокьиялъ, гьезие кумек гьабизе.
Нилъеца ясалъул масъалаби тIуразари гуребги, жийго тола дагьаб мехалъги лъимерлъун йикIине. Гьелъие чIезарула киналго ресал ва кинаб букIаниги рахIатхвей загьирлъидал, кумекалъе гIедегIула. Нилъеда ккола гьелъие талихIаб лъимерлъи букIинабулеб бугин абун.
Жакъа нилъеца гIумру гьабулеб буго лъималаздехун бугеб рокьи материалияб къайиялдалъун борцунеб заманалда. Эбел-инсуда ракIалде кколеб буго ясалда жий йокьулей йикIин лъазабулеб бугин, гьелъие букIинабизе кколин бищунго берцинаб ретIел, лъикIаб телефон, социалиял гьиназда бихьизабулеб сураталда релълъараб гIумруйилан.
ГIемераб гIарацги къуватги харж гьабула яс сундего хIажатайлъун йикIунгутIизе. Нилъеца гьей хIадурула берцинаб, кинабго бугеб гIумруялде. Амма гьеб материалияб рахIаталда хадур лъугьун, кIочон тола бищунго кIвар бугеб жо. Гьелъие гьабулеб батуларо рухIияб квербакъи. ХIалтIизабизе малъула, амма гьелъухъ шукру гьабизе, баркала кьезе малъулеб батуларо.
Ахиралдайин абуни, рахIаталде ругьунлъарай яс яхуна ригьалде. Гьей уна росасе. Ва гьеб мехалда загьирлъула кинаб бугониги захIмалъи хIехьезе бугеб гьелъул бажари загIипаб букIин.
Ригьин: маргьа ва хIакъикъат
Ригьин гьабиялъул магIналъун букIуна кIиго батIияб дунялда дандчIвай гьабилъун. Рос-лъади ругьунлъизе ккола цоцазде, хIехьезе ккола буголъиялъул рахъалъ нахъеккей, захIмалъаби. Амма гIумруялда жаниб киданиги захIмалъи дандчIвачIей гIолохъанай ясалъе, гьедин ккараб иш яги гIарцул гIунгутIи, дунял тIаде бегилъун лъугьуна. Гьелда сабру гьабизе кIоларо. Гьелда лъалеб батуларо жиндиего бокьухъе иш билълъинчIеб ахIвал-хIалалда кин хьвадизе кколебали. Дагьа-макъаб росасул рахъалдаса тIадецуй лъугьиндал, гьей чIвачIвадула. Гьелда ккола рос зулмучи вугин, ригьин гьабиги гъалатIлъун букIун бугин абун. Щибха гьединай ясалъ гьабулеб? Гьей нахъе ячIуна.
Эбел-инсуцаги гьей, гьелде бугеб рокьуца, ракIбатизабулел рагIабаздалъун къабул гьаюла. Росасул хIакъалъулъги абула гьев ясалъе мустахIикъав гьечIин, гьев гьечIониги тIубалареб жо щибго букIинарин абун. Гьедин гьабулелъул инсуда кколеб букIуна жинца лъимер хвасар гьабулеб бугин. Амма хIакъикъаталда, гьес гьей махIрум гьаюлей йиго кIудияй гIезе теялдаса, захIмалъаби нухда рачун гьездаса бергьине ругьунлъиялдаса ва хъизан цIунизе бугеб ресалдаса.
Аварагас r кин жиндирго яс куцарай?
Нилъее бокьун батани эбел-инсул лъималаздехун рокьи кинаб букIунебали бичIчIизе, балагьизе ккола Аварагасул мисалалде ﷺ, гьес ﷺ лъималазе кьураб тарбиялде. Гьесие ﷺ лъимал рокьулаан хIакъикъаталдаги кутакаб рокьиялдалъун. ПатIиматиде бугеб рокьиялъ, гьей ячIиндал Авараг ﷺ тIаде вахъунаан, убач гьабулаан ва жиндирго бакIалда гьей гIодой чIезаюлаан. Амма гьес ﷺ ПатIимат дунялалъул захIмалъабаздаса нахъчIвачIо. Гьелъ лъим баччулаан гъажалдаги лъун, хIатта лъалкI хутIиледухъ. Ханжу гьабизе квераз ганчIил гьобо свериялъ кверазда пинкьал рахъун рукIунаан.
Аварагасул ﷺ лъималазде бугеб рокьи букIинчIо гьезул гIумру бигьалъизабиялъул, захIматалдаса ва унтиялдаса цIуниялъул мурад бугеб. Гьесда ﷺ лъалаан дунял хIалбихьулеб бакI букIин ва лъимер захIмалъабаздаса бергьине къеркьолеблъун букIине малъичIони, дунялалъ гьел загIиплъизарулеблъи. Гьелъ, Аварагас ﷺ жиндир лъималаздехун рокьи бихьизабуна гьел гIумрудул нухазда къуватал, тIаде рачIарал захIмалъаби хIехьезе бажарулел, щулиял рукIунедухъ.
Инсул ясалдехун бугеб рокьи лъугьине бегьуларо цIадудаса гьей цIунулеб чадирлъун. ЦIуни ва малъи букIине ккола гьеб цIад тIадеги щун, квачги хIехьон, хадубккун гьелдаса йорчIизе бажари кьолеблъун.
ГIелмуялъ щиб абулеб бугеб?
Чанго соналъ цебе психологаз гьабураб цIех-рехалъ чIезабуна, гьедин ккеялъе гIиллалъун эбел-инсул гьездехун бугеб «берцинаб бербалагьи» ва «цIакъго лъимал кIодо гьарураб» къимат кьеялдалъун букIин.
«Берцинаб бербалагьиялдалъун» загьирлъула лъимералдехун гьезул рокьи ва гьелдалъун лъимералда бичIчIула жиб цIунараблъун букIин. Амма цIакъго лъимал кIодо гьарураб, гьел гIайиб гьечIеллъун рихьун гогьдаризарураб мехалъ, гьезда жаниб лъугьуна жиб цогидаздаса тIадегIанаб бугин, щиб гьабуниги гьелъул ургъел гьабизе кколарин абураб жавабчилъи гьечIолъи. Гьелъул хIасилалда яс кIудияй гIола жий рахIаталъул хан йигин абураб пикруялда, уна росасе. Гьелъул пикруялда росги вукIуна гIицIго жиндир кумекчилъун, мурадал тIуразарулев, рахIат чIезабизе ва лъугIи гьечIеб рохел-аваданлъи жиндие гьабулев чи хIисабалда. Цинги гьей дандчIвала унго-унгояб гIумруялда. Амма росас гьей ячун йикIунаро гьелъие хъулухъчилъун вахъине. Гьес лъади ячун йикIуна дандияй, гьудул, чIужу хIисабалда. Лъадиялъулъги гьес балагьулеб букIуна рокъоб парахалъи, цоцазе квербакъи, гIумрудул къварилъи бикьизе бегьулев чи.
МаслихIатаб хIал гьабизе, росасул ццим бахъараб мехалда сихIкъотIун чIезе, яги гьесул мурад тIубан ургъел гьабизе хIажалъи ккедал, гьелда гьеб къабул гьаби бихьула бегьулареб, букIунареб, къабихIаб жо хIисабалда. Жиндир пикру гьес къабул гьабунгутIиги гьелъ жий гIодоегIан гьайилъун рикIкIуна.
Гьелъие бокьула жиндир анищал тIуразарун, киналго жинда сверухъ лъугьине, амма кIочон тола гIадамазулги жидерго ишал ва чIухIи букIунеблъи. Гьабулеб букIун батаниги кидаго гуро росасги гьелъие бокьухъе гьабулеб, гьесдаги чIалгIуна данде жаваб гьечIеб хинлъи чIезабизе. Гьелъул хIасилалда лъугьуна гьогьоми, хъизанги байбихьула дагь-дагьккун биххизе. Ахир-къадги гьединай ясалъул гIумру сверула янгъизлъиялде. БотIрода хутIула таж, амма сверухъ бугеб ханлъи чIобогояблъун лъугьуна.
ЗахIмалъаби хIехьезе рижун руго
Нилъер диналда жаниб чIухIиялъе ва цогидаздаса тIадегIаналлъун рихьиялъе бакI гьечIо. Диналъ нилъеда малъула гIадатияб гIумруги гьабун, нилъго гIодорегIаналлъунги рихьун, Аллагьасукьа ﷻ хIинкъи рекIелъ ккурал лагъзаллъун рукIине.
Исламалда рос-лъадул ригьин гIуцIараблъун букIине ккола гурхIел-рахIмуялда, цоцазе хъулухъ гьабиялда, рокьа-хинлъиялда тIад.
Нилъер ясал унго-унгоги талихIал лъудбилъун ва улбуллъун рахъине бокьани, нилъеца гьезда малъизе ккола цогидазулги къимат гьабизе, дандиязеги рокьи кьезе. Гьебги букIине ккола гьитIинаб къоялдасаго жаниб лъолеблъун. Щайин абуни, гьитIинго берцинаб гIамалалде ругьунлъизе бигьаяб букIунелъулха, хасго ясазе.
