Аслияб гьумералде

БачIине бугеб къо

БачIине бугеб къо

Бусурбабаз иман лъезе кколелдасан буго Къиямасеб къоялъ щибаб махлукъат Аллагьас гIарасаталде бахъинабизе бугеблъиялда. Дунялалда нилъ руго заманалъ гIумру гьабизе риччараллъун.

 

Нилъер иманалъул аслияб магIнаялъул цояб ккола: «Инсан хвезе вуго дунялалда жинца гIумру гьабураб хIалалда ва Къиямасеб къоялъ гьединго вахъинавизеги вуго», - ян абурал рагIаби. Гьел рагIабаздаса гъваридаб магIнаги ккола нилъер дунялалда гIумруялъул рукIа-рахъин, божилъи гьабулеб рекIел чIей, гIамал-хасиятаз Къиямасеб къоялъ нилъер букIине бугеб хIакъикъат бихьизаби. Цинги гьелдаса босун, гIумру нухда тIами. Аварагас ﷺ мухIканго бицун буго гьелъул хIакъалъулъ.

Дунял тун индал инсанас байбихьула жиндир букIараб гIумруялдаса тIоцересел пихъал росизе. ХIадисазда бицунеб буго ритIухъав муъминчиясул хоб букIине бугин Алжаналъул ахазул ахлъун, жибги нуралъгун гIатIилъабаз цIураб. Мунагьал гьарурав гIаси-пасикъасул хоб букIине бугин жужахIалъул донкIабазул цояблъун, жиндилъ чиясе гIазаб-гIакъуба гьабиги байбихьараб. Гьенире хварасухъе рачIине руго Мункаргун Накир, гьез хварасе суалал кьун кIалгьикъиги гьабизе буго нужер БетIергьан щивин, дин кинабин, Аварагасул хIакъалъулъ щиб лъалебин абун. Гьезие жаваб гьаби бараб букIине буго пуланас гIумру гьабулеб букIараб куцалда.

Къиямасеб къоялъ, Аллагьасул ﷻ амруялдалъун, Исрафил малаикас кIиабизе Суралъубе пуйдал, киналго махлукъатал чIаго гьаризе руго. Гьелда тIадеги, инсан вахъинавизе вуго жиндир гIамалазул тIубараб хъвай-хъвагIайги цадахъ бачун. РитIухъал чагIазухъе гьел баянал кьезе руго кваранаб рахъалдасан, гьебги букIине буго муъминзабазе кIудияб рохеллъун ва хвасарлъи щвезе букIиналъе гIаламатлъун. Гьезие хIисаб гьабиги бигьалъизе буго. Цо-цоял абуни Алжаналде лъугьинарула кинабгIаги хIисаб гьабичIогоги.

Гьеб къоялъ, ракьалда чIухIараб, гIаси-пасикъаб гIумру гьабун хьвадарал чагIазе букIине буго хIинкъиялъул асар.  Гьел рачине руго МахIшаралде инжит гьарураллъун. Аварагас ﷺ абун буго: «ЧIухIарал гIадамал Къиямасеб къоялъ данде гьаризе руго гIисинал цIунцIраби гIадин, гьитIинал гIадамазул сураталда», - абун (АхIмад).

ХIакъаб жо, лъикIлъи гьабуразе кири щвела, квешлъи гьабуразе тамихI гьабила.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....