Аслияб гьумералде

Рияъ

Рияъ

ХIасадалда хадуб бищун квешаб рекIел унтилъун рияъ рикIкIуна. Гьебги ккола Аллагьасе ﷻ гуреб, гIадамазе гIоло цо пиша гьаби, ай гьезда живго лъикIавлъун, берцинавлъун, диниявлъун вихьиялъул мурадалда. Рияалда абула «Ширкул асгъар», ай гьитIинаб, балъгояб ширкилан.

Масала, рокъоб хехго балеб как, мажгиталде щведал, сверухъ гIадамал рихьидал байбихьула берцинго базе. Гьебги гIадамазда ракIалде ккезе гьав пуланав чи кутакалда динияв, берцинго как балев, Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарав лагъ вугин абун. Гьеб буго цо мисал, амма рияъ инсанасул бокьараб гIамалалда хурхине рес буго. Рияалдаса цIунарав чи гьечIо. Нилъерго халгьабидал гьабулеб гIибадат-гIамалги, цIалулеб гIелмуги, гьабулеб лъикIаб гIамалги гIемерисеб батула гIадамазда лъикIавлъун вихьиялъе гIоло. Аллагьас ﷻ цIунаги!

Бичасул Расулас ﷺ абуна: «Къиямасеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ шагьидасде хитIаб гьабун абула: «Мун жужахIалъуве а», - йилан. Шагьидас абула: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца бихьизабураб нух цIунулаго диналъе гIоло гурищ дица рухI кьураб?» - илан. Цинги Аллагьас ﷻ жаваб гьабула: «Бихьинчилъи бихьизабун цIакъ яхI бахъана дуца гIадамаз бахIарчи вугилан абизе. Дуе гьеб щвана, амма Дихъан дуе щибго гьечIо», - ян. Халгьабе, Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун вагъарав шагьидасулцин гьеб хIал батидал, загIипал нилъер ракIазул щибха букIинеб?

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Жиндие бокьун щив чи вугониги БетIергьан Аллагьасда берцинаб дандчIвай гьабизе, Аллагь разилъи ва Гьесул нигIматазул алжанал щвезе, гьев чияс шаргIалда рекъон лъикIаб гIамал гьабе! Аллагьасул парз тIубай, аварагасул суннаталда нахъвилълъа, Аллагьас хIалал гьабураб хIалал гьабе, Гьес хIарам гьабураб хIарам гьабе. Аллагьасул амру-нагью тIубай. Жиндир БетIергьанасе гьабулеб гIибадаталъулъ щибго жоги гIахьал гьабуге», - ян. (Суратул «Кагьф», аят 110)

Гьаб кIиго кIудияб рукну буго нилъеца гьабулеб гIамал Аллагьас ﷻ къабул гьабизе ва ахираталда ажру-кири букIине ккани Аллагьасул ﷻ шаргIалда рекъон гIамал гьаби ва гьесие гурони гIибадат гьабунгутIи, гIибадаталъулъ щибго жо гIахьал гьабунгутIи.

ГIубадат ибн СамгIатица бицана аварагас ﷺ абунин: «Рихьдае гIоло как балев ялъуни кIалал кколев чи ккола жиндир гIибадаталъулъ ширк бугев чи», - ян. Цинги аварагас ﷺ цебе рехсараб аят цIалана.

Цогидаб хIадисалда буго: «Рихьдае гIоло гIибадат гьабулесе алжан хIарамаб буго», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


КIудияб макъам

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро.   Ихлас...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...