Аслияб гьумералде

Рияъ

Рияъ

ХIасадалда хадуб бищун квешаб рекIел унтилъун рияъ рикIкIуна. Гьебги ккола Аллагьасе ﷻ гуреб, гIадамазе гIоло цо пиша гьаби, ай гьезда живго лъикIавлъун, берцинавлъун, диниявлъун вихьиялъул мурадалда. Рияалда абула «Ширкул асгъар», ай гьитIинаб, балъгояб ширкилан.

Масала, рокъоб хехго балеб как, мажгиталде щведал, сверухъ гIадамал рихьидал байбихьула берцинго базе. Гьебги гIадамазда ракIалде ккезе гьав пуланав чи кутакалда динияв, берцинго как балев, Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарав лагъ вугин абун. Гьеб буго цо мисал, амма рияъ инсанасул бокьараб гIамалалда хурхине рес буго. Рияалдаса цIунарав чи гьечIо. Нилъерго халгьабидал гьабулеб гIибадат-гIамалги, цIалулеб гIелмуги, гьабулеб лъикIаб гIамалги гIемерисеб батула гIадамазда лъикIавлъун вихьиялъе гIоло. Аллагьас ﷻ цIунаги!

Бичасул Расулас ﷺ абуна: «Къиямасеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ шагьидасде хитIаб гьабун абула: «Мун жужахIалъуве а», - йилан. Шагьидас абула: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца бихьизабураб нух цIунулаго диналъе гIоло гурищ дица рухI кьураб?» - илан. Цинги Аллагьас ﷻ жаваб гьабула: «Бихьинчилъи бихьизабун цIакъ яхI бахъана дуца гIадамаз бахIарчи вугилан абизе. Дуе гьеб щвана, амма Дихъан дуе щибго гьечIо», - ян. Халгьабе, Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун вагъарав шагьидасулцин гьеб хIал батидал, загIипал нилъер ракIазул щибха букIинеб?

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Жиндие бокьун щив чи вугониги БетIергьан Аллагьасда ﷻ берцинаб дандчIвай гьабизе, Аллагь ﷻ разилъи ва Гьесул нигIматазул алжанал щвезе, гьев чияс шаргIалда рекъон лъикIаб гIамал гьабе! Аллагьасул парз тIубай, аварагасул суннаталда нахъвилълъа, Аллагьас ﷻ хIалал гьабураб хIалал гьабе, Гьес ﷻ хIарам гьабураб хIарам гьабе. Аллагьасул амру-нагью тIубай. Жиндир БетIергьанасе ﷻ гьабулеб гIибадаталъулъ щибго жоги гIахьал гьабуге», - ян. (Суратул «Кагьф», аят 110)

Гьаб кIиго кIудияб рукну буго нилъеца гьабулеб гIамал Аллагьас ﷻ къабул гьабизе ва ахираталда ажру-кири букIине ккани Аллагьасул ﷻ шаргIалда рекъон гIамал гьаби ва гьесие гурони гIибадат гьабунгутIи, гIибадаталъулъ щибго жо гIахьал гьабунгутIи.

ГIубадат ибн СамгIатица бицана аварагас ﷺ абунин: «Рихьдае гIоло как балев ялъуни кIалал кколев чи ккола жиндир гIибадаталъулъ ширк бугев чи», - ян. Цинги аварагас ﷺ цебе рехсараб аят цIалана.

Цогидаб хIадисалда буго: «Рихьдае гIоло гIибадат гьабулесе алжан хIарамаб буго», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...