Суалазе жавабал кьуна имам ШафигIил мазгьабалда рекъон

Суалазе жавабал кьуна имам ШафигIил мазгьабалда рекъон

Дир рукъ мажгиталдаса цIакъго рикIкIад буго. Гьениб ахIулеб какги гьабулеб къаматги рагIун-рагIичIого букIуна. Гьединаб мехалда какие жаваб гьабизе кколищ?

Как ахIиялъул ва къаматалъул рагIаби ратIа рахъуледухъ рагIулеб гьечIони, жаваб гьабиларин буго ибну ХIажарияс хъвалеб «ТухIфатул МухIтаж» абураб тIехьалда. Амма гьесго «ШархIул Иршадалдаги», «ШархIул гIуббадалдаги» ва цогидал тIахьаздаги хъвалеб буго хIарпалги рагIабиги ратIа рахъун бичIчIулареб хIалалда рагIулеб куцалъ ахIулеб бугониги жаваб гьабизе суннатаб бугилан. Как ахIулес балъго абулеб кIиябго шагьадаталъеги жаваб гьабила, щибго гьеб рагIичIев чиясги. Авалалдасан бугониги ахиралдасан бугониги как ахIиялъул яги къаматалъул цо чанго рагIи рагIун цогидал рагIичIес, цересан ахиралде щвезегIан киналго калимабазе жаваб гьабизе суннатаб буго.

ХIалкIун мажгиталде ине хIаракат бахъула дица. ГIемер халлъулеб жо буго, будунас къамат гьабизе байбихьидал, суннатал какал разе журала цо-цоял. Дир пикруялда, гьеб мекъи буго. Бокьилаан гьеб суал баян гьабизе?

Будунас къамат гьабизе байбихьараб мехалъ ва гьес къамат гьабизе заман гIагарлъараб мехалъ суннатаб какалде байбихьизе карагьатаб буго. Аварагасул кьучIаб хIадисалда буго (магIна): «Какие къамат гьабураб мехалъ паризаяб гурони как гьечIо», - ян. (Муслим) Будунас къамат гьабизе байбихьараб мехалъ цогидав суннатаб как балев ватани, букIа гьеб ратибат, тахIият, мутIлакъаб суннат, имамасда хадубго хурхинабун как бухьиялъул хиралъи щвеялъе гIоло гьеб как къотIизе гьабиларо. Гьес ракагIатазул къадаралъе ният гьабун букIун батани ва жамагIат борчIиялда хIинкъиги батичIони, рагIалде щвезабила. РакагIатазул къадаралъе ният гьабун букIун батичIони, кIиго ракагIаталдасан салам кьела ва жамагIаталда гъорлъе жувала.

Аллагьасда аскIоб халкъалъул хиралъиялъул тартиб кинаб бугеб?

Бищун хириял «улул гIазми» руго. Гьезулги бищун хирияв МухIаммад авараг вуго, хадув Ибрагьим, хадув Муса авараг, хадув ГIиса авараг, хадув НухI авараг вуго. Гьезда хадур хириял русулал (илчизаби) руго, гьезда хадур хириял цогидал аварагзаби руго. Цинги ЖабрагIил, цинги МикагIил, цинги чIахIиял малаикзаби хириял руго, цинги гьаб умматалъул лъикIал гIадамал хириял руго, хадур цогидал малаикзаби хириял руго. Гьаб умматалъулги бищун хирияв Абубакар, цинги ГIумар, цинги ГIусман, цинги ГIали, цинги хутIарал Алжаналъул рохел бицарал асхIабзаби - ТIалхIатги, Зубайирги, ГIабдурахIманги, СагIидги, АбугIубайдатги СагIдуги руго.

Цинги хириял Бадруялъул, хадур УхIудалъул, хадур БайгIат-ризваналъул, цинги хутIарал асхIабзаби, хадур тIабигIинал, хадур мазгьабазул имамзаби хириял руго. АсхIабзабазда гьоркьорги бищун хириял ссалатсалам лъеяв Аварагасул лъимал, агьлу-авладал ругилан абулеб буго гIалимзабаз. Щай абуни, ссалат-салам лъеяв Аллагьасул Расуласул лъимал ккола гьесул чорхол цо бутIа. Гьездаса хирияв цоги чи вукIине ресго гьечIо. Аллагь киназдасаго разилъаги.

ЦIияб моцI бихьидал гьабулеб дугIа букIунищ?

ЦIияб моцI бихьидал гьаб дугIа гьабизе хирияб буго:

الله أكبر، اللهمّ أهلّه علينا بالأمن و الإيمان و السّلامة و الإسلام و التّوفيق لما تحبّ و ترضى، ربّنا و ربّك الله، الله أكبر و لا حول و لا قوّة إلاّ بالله، اللهمّ إنّي أسألك خير هذا الشّهر و أعوذ بك من شرّ القدر و شرّ المحشر، هلال خير و رشد ، هلال خير و رشد، آمنت بالّذي خلقك، آمنت بالّذي خلقك، آمنت بالّذي خلقك.

Аллагьу акбар! Аллагьумма агьиллагьу гIалайна бил амни вал имани ва ссаламати вал ислами ва ттавфикъи лима тухIиббу ва тарза. Раббуна ва Раббука Ллагь. Аллагьу акбар! Ва ла хIавла вала къуввата илла биЛлагь. Аллагьумма инни асъалука хайра гьаза щагьри, ва агIузу бика мин шаррил къадари вал махIшари. Гьилалу хайрин ва рушдин, Гьилалу хайрин ва рушдин, аманту биллази халакъака, аманту биллази халакъака, а манту биллази халакъака».

(МагIна): «Аллагь кинабго жоялдасан кIудияв вуго! Я, Аллагь, Дуца нижее гьаб моцI божилъиялдалъунги, иманалдалъунги, унти-балагьалдасан саламалъиялдалъунги, исламалдалъунги бачIараблъун гьабе, Дуе бокьулеб ва Мун разияб гIамалалъе тавфикъгун бачIараблъунги гьабе. Дур (моцIалъул) БетIергьанги нижер БетIергьанги Аллагь вуго. Аллагь кинабго жоялдаса кIудияв вуго, гIасилъиялдаса вуссинги тIагIаталъе къуватги гьечIо Аллагьасдалъун гурони. Я, Аллагь, дица Дуда гьарулеб буго гьаб моцIалда жаниб лъикIаб ва дица Дудалъун цIуниги тIалаб гьабулеб буго къадаралъул квешалдасан ва махIшаралъул квешалдасанги. ЛъикIлъиялъулги битIараб нухде ккеялъулги моцI батагиха! ЛъикIлъиялъулги битIараб нухде ккеялъулги моцI батагиха! Дица иман лъуна мун бижарасда, дица иман лъуна мун бижарасда, дица иман лъуна мун бижарав Аллагьасда». Гьединго суннатаб буго моцI бихьидал «Суратул мулкги» (Табарака) цIализе.

АттахIиятуялда хадуб цIалулеб дугIаялъулъ нилъеего бокьараб цоги дугIа цIализе бегьулищ?

АттахIиятуялда хадуб дугIа цIализе суннатаб буго. «МугIтамад» абураб тIехьалда какил рукнабазул анцIила цоабилеб (аварагасде салават битIи) баян гьабулаго, гьелъул суннатал жалазулъ рехсон буго: как балев чи АттахIият цIалиялдаса ва аварагасде салават битIиялдаса тIувараб мехалъ гьес жиндие бокьараб дунял-ахираталъул жалаздалъун Аллагьасде дугIа гьабила. Амма ахираталъул ишаздалъун гьаби хирияб буго. Аварагас абунин Абугьурайратица бицун буго гьадинаб хIадис: «АттахIияту цIалараб мехалъ нужеца ункъо жоялдаса цIуни гьаре: цIаялъул гIазабалдаса, хабал гIакъубаялдаса, хваразулги чIагоязулги ва масихI дажалилги питнаялдаса. Цинги жиндиего бокьараб жоялдалъун дугIаги гьабе», - ян (Бухари). Какилъ гьечIеб заманалда, дугIа хIисабалда, дунял-ахираталдаса гьарулеб жоялдалъун какилъги гьаризе бегьула. Гьедин гьабиялъ как хвезабуларо, хIарамаб жоялдалъун гьабичIебгIан мехалъ. ГIараб мацIалъ гьабизе гIажизлъарас гIажамалъ гьабила. Амма имамасе, хадуб как балезул разилъи батичIони, АттахIият ва аварагасде битIулеб салаваталдаса халат бахъараб дугIа цIаличIого тезе суннатаб буго. («МугIтамад»)

Гинекологасухъе чIужугIадан индал, гьелъ черх чуризе кколищ?

Гьединаб мехалда черх чуризе тIалъуларо. Гьеб тIалъула чи хведал, хIайизалдаса ва нифасалдаса яцIалъидал, лъимер гьабун хадуб, мани бачIун хадуб ва рос-лъадуца жимагI гьабидал. («Мингьажул ТIалибин», 14-абилеб гьум.)

Аллагь вукIиналъе далил кинаб бугеб?

Аллагь вукIин лъала Гьес бижун бугеб гIаламалъухъ балагьун. Киназдаго бихьулеб буго гIисинал заррабаздаса байбихьун, зоб-ракь, бакъ, моцI, цIваби, галактикаби, магIданал, хурдул, гъутIби, хIайванал, гIадамал, гьава, гIазу, гьурал, цIадал, мугIрул, ралъадал, гIорал - кинабниги жоялъулъ бихьулеб буго, гIажаибго бижун букIинги низамалда гIуцIун букIинги. Гьеб киналъго нугIлъи гьабула гьеб бижарав, гьеб гIуцIарав ва гьеб низамалда хьвадизабулев цогояв Аллагь вукIиналъеги, Гьев чIагояв, кинабго бокьулев, сундаго хIалкIолев, кинабго лъалев Халикъ гьев вукIиналъеги.

Как ахIиялъе жаваб гьабун хадуб цIалулеб дугIа щиб?

Бищун машгьураб дугIаялдасан ккола: «Аллагьумма рабба гьазигьи дагIвати ттаммати ва ссалатил къаимати ати МухIаммаданил василата вал фазилата вабгIасгьу макъаман махIмудани ллази вагIадтагьу иннака ла тухлифуль мигIад». Гьаб дугIа как ахIаразги, гIенеккаразги, как ахIулеб рагIаразги гьабизе суннатаб буго. Цоги жиндиего бокьараб жоги гьарила, как ахIиялдаги къамат гьабиялдаги гьоркьоб гьабураб дугIа къабулаб букIунелъул.

Магьари лъолелъул кинал нугIзал къваригIунел? Масала, магьари лъолелъул нугIзаллъун рукIинейин рачIарал дунги бахIарасул эменги пуланаб мажгиталъул имамас, къваригIунаринги абун, кабинеталдаса къватIире ритIана.

Магьари лъолелъул ругел шартIаздасан ккола кIиго нугI вукIин. Аварагасул хIадисалда буго: «Вали ва кIиго гIадилав нугI гьечIого магьари лъей гьечIо», - ян (Байгьакъи). НугIзазулъ рукIине кколел шартIаздасан руго: бусурбанлъи, бихьинлъи, гIакъиллъи, балугълъи, гIадиллъи, жинда рагIулев ва бихьулев вукIин. ГIадиллъийин абуралдасанги бичIчIизе ккола, гьел рукIин жал кIудиял мунагьал гьаруларел, гIисиназда даимлъичIел, какараб гIамал-хасият жиделъ гьечIел, Аллагьасукьа хIинкъарал, ритIухъал. («аль-Фикъгьул мингьаж»).