Аслияб гьумералде

Хъаравул гIадин йикIина

Хъаравул гIадин йикIина

Хъаравул гIадин йикIина

«ЧIужугIаданалъул ургьибе лъимер ккедал, щибаб къойил гьелъие хъвала къоялъ кIал ккурав, къаси сордо рогьун какал ралев чиясего гIадаб кири. ХIарачIвараб мехалъ гьелъие хъвалеб кирийин абуни, гIицIго ТIадегIанав Аллагьасда гурони лъаларо. Лъимер гьабун хадуб, керен хахулаго гьелъул ургьибе ккараб щибаб къатIра рикIкIун, хварав чи чIаго гьавурабгIанасеб кири щола». (ХIадис бицана ГIабдурахIман ибн ГIавфица).

 

Щияй чIужугIаданалъ бищун кIудияб талихIлъун рикIкIунеб лъимер бижи – Аллагьасул рахIматаздасан цо рахIмат буго. Гьеб нигIмат кьун кIодо гьаюрай бусурбанчIужуялда, тIоцебесеб ирагаялда, кIочене бегьуларо щукру гьабизе. Чанги аза-азар руччаби руго лъимералъухъ урхъун, амма гьелдаса махIрумго хутIун. ЧIужугIаданалъул рижиналъулъго бугеб лъималаздехун рокьиги, гьездехун бугеб гъираги тIубазабун, гьелдалъун йохизаюрай гIечIого, БетIергьанас, Жиндирго гIорхъи гьечIеб сахаватлъиялдалъун, лъимадуе йигей гIаданалъе кьолел руго чIахIи-чIахIиял кирабиги даражабиги. ИчIабго моцI гьелъие гIибадатлъун хъвалеб буго. Лъимер гьабураб сагIаталъги, гьеб лъимерго гIадин, гьей Аллагьас мунагьаздаса яцIцIад гьаюлей йиго.

Ургьибе лъимер ккаралдаса нахъе, йикIинесей эбелалде тIаде бачIуна кIудияб жавабчилъиги. Лъимералда бичIчIула эбелалъул рекIел хIал, сверухъ лъугьа-бахъунеб бугеб жо, жиндехунго бугеб рокьигун рокьукълъи. Гьеб киналъго гьелъул сахлъиялъе ва психикияб хIалалъе асар гьабула. КIванагIан мунагь-хIарамалдаса рикIкIалъун, хIалалаб гурони кваначIого йикIине ккола.

Жеги хIаракат бахъила гIибадаталда тIадчIей гьабизе, Къуръан гIемер цIализе, гьелъухъ гIенеккизе, салават битIизе, лъикIал гIадамазул, аварагзабазул, асхIабзабазул, вализабазул гIумрудул къиссаби цIализе.  Лъимер лъикIаб, иман щулияб лъугьагиян гьарила Аллагьасда.

Чара гьечIого, гIемерисеб жо бараб буго эбелалда. Цо чияс хIакимасда цIехедал, жинца лъимералъе тарбия кьезе кида байбихьизе кколебилан, гьес жаваб кьун буго, гьелъие эбел йищулаго байбихьизе кколаанин.

Аварагас ﷺ абуна: «ЧIужугIадан, лъимер ургьиб бугеб мехалъ, гьединго, гьелъие керен кьолеб бугебгIан заманалъ, Аллагьасул нухда вугев хъаравул гIадин йикIуна. Гьей гьеб заманалда жаний хвани, шагьидасул кириги буго гьелъие» (ТIабарани).

Цоги хIадисалда, руччабаздехун хитIаб гьабун, Аварагас ﷺ абун буго: «Нужер щияй йохун йикIинарищ, нужер росасдаса лъимер бижараб мехалъ ва гьесул разилъиги щведал.  Щибаб къойил кIал ккурай ва къаси къижичIого, какал ран, сордо борчIун Аллагьасул нухда йикIарай гIадин кириги хъвала. ХIарачIвараб мехалъин абуни, я дунялалда, я зодор ругезда лъаларо, Аллагьас гьелъие хIадурарал хазинабазул, кириялъул къадар. Лъимер гьабун хадубги, гьелъ хахараб щибаб къатIра рикIкIун кири хъвала. Лъимералъ, гIодун, сардал рорчIизе тIамидал, Аллагьасул нухда 70 сахав лагъ тархъарав кири хъвала. Гьелги ккола гьел руччаби, Аллагьасе ва росасе мутIигIал, жидеца гьабураб лъикIлъи кIочене толел» (ТIабарани). «КIочене толел» абураб рагIиялде кIвар кьечIогоги рес гьечIо. Щайгурелъул, чанги соназул жиндирго хIаракатчилъи хвезабизе кIола чIужугIаданалда цо лахIзаталда жаниб, бадибчIваялдалъун.

Кинниги, диналъул яцал, къинаб заман гIемераб захIмалъи бихьулеб жо бугониги, гьелъухъ щолеб кири бихьун, сабру гьабизе рекъараб буго. Аллагьасул рахIмуялъул гIорхъи гьечIо. Лъимералда малъарабщинаб жоялъухъги кири хъвалеб букIуна. Гьелъ гьабураб лъикIлъиялъухъ кириги эбел-инсуеги букIуна.

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...