Аслияб гьумералде

Хъаравул гIадин йикIина

Хъаравул гIадин йикIина

Хъаравул гIадин йикIина

«ЧIужугIаданалъул ургьибе лъимер ккедал, щибаб къойил гьелъие хъвала къоялъ кIал ккурав, къаси сордо рогьун какал ралев чиясего гIадаб кири. ХIарачIвараб мехалъ гьелъие хъвалеб кирийин абуни, гIицIго ТIадегIанав Аллагьасда гурони лъаларо. Лъимер гьабун хадуб, керен хахулаго гьелъул ургьибе ккараб щибаб къатIра рикIкIун, хварав чи чIаго гьавурабгIанасеб кири щола». (ХIадис бицана ГIабдурахIман ибн ГIавфица).

 

Щияй чIужугIаданалъ бищун кIудияб талихIлъун рикIкIунеб лъимер бижи – Аллагьасул рахIматаздасан цо рахIмат буго. Гьеб нигIмат кьун кIодо гьаюрай бусурбанчIужуялда, тIоцебесеб ирагаялда, кIочене бегьуларо щукру гьабизе. Чанги аза-азар руччаби руго лъимералъухъ урхъун, амма гьелдаса махIрумго хутIун. ЧIужугIаданалъул рижиналъулъго бугеб лъималаздехун рокьиги, гьездехун бугеб гъираги тIубазабун, гьелдалъун йохизаюрай гIечIого, БетIергьанас, Жиндирго гIорхъи гьечIеб сахаватлъиялдалъун, лъимадуе йигей гIаданалъе кьолел руго чIахIи-чIахIиял кирабиги даражабиги. ИчIабго моцI гьелъие гIибадатлъун хъвалеб буго. Лъимер гьабураб сагIаталъги, гьеб лъимерго гIадин, гьей Аллагьас мунагьаздаса яцIцIад гьаюлей йиго.

Ургьибе лъимер ккаралдаса нахъе, йикIинесей эбелалде тIаде бачIуна кIудияб жавабчилъиги. Лъимералда бичIчIула эбелалъул рекIел хIал, сверухъ лъугьа-бахъунеб бугеб жо, жиндехунго бугеб рокьигун рокьукълъи. Гьеб киналъго гьелъул сахлъиялъе ва психикияб хIалалъе асар гьабула. КIванагIан мунагь-хIарамалдаса рикIкIалъун, хIалалаб гурони кваначIого йикIине ккола.

Жеги хIаракат бахъила гIибадаталда тIадчIей гьабизе, Къуръан гIемер цIализе, гьелъухъ гIенеккизе, салават битIизе, лъикIал гIадамазул, аварагзабазул, асхIабзабазул, вализабазул гIумрудул къиссаби цIализе.  Лъимер лъикIаб, иман щулияб лъугьагиян гьарила Аллагьасда.

Чара гьечIого, гIемерисеб жо бараб буго эбелалда. Цо чияс хIакимасда цIехедал, жинца лъимералъе тарбия кьезе кида байбихьизе кколебилан, гьес жаваб кьун буго, гьелъие эбел йищулаго байбихьизе кколаанин.

Аварагас ﷺ абуна: «ЧIужугIадан, лъимер ургьиб бугеб мехалъ, гьединго, гьелъие керен кьолеб бугебгIан заманалъ, Аллагьасул нухда вугев хъаравул гIадин йикIуна. Гьей гьеб заманалда жаний хвани, шагьидасул кириги буго гьелъие» (ТIабарани).

Цоги хIадисалда, руччабаздехун хитIаб гьабун, Аварагас ﷺ абун буго: «Нужер щияй йохун йикIинарищ, нужер росасдаса лъимер бижараб мехалъ ва гьесул разилъиги щведал.  Щибаб къойил кIал ккурай ва къаси къижичIого, какал ран, сордо борчIун Аллагьасул нухда йикIарай гIадин кириги хъвала. ХIарачIвараб мехалъин абуни, я дунялалда, я зодор ругезда лъаларо, Аллагьас гьелъие хIадурарал хазинабазул, кириялъул къадар. Лъимер гьабун хадубги, гьелъ хахараб щибаб къатIра рикIкIун кири хъвала. Лъимералъ, гIодун, сардал рорчIизе тIамидал, Аллагьасул нухда 70 сахав лагъ тархъарав кири хъвала. Гьелги ккола гьел руччаби, Аллагьасе ва росасе мутIигIал, жидеца гьабураб лъикIлъи кIочене толел» (ТIабарани). «КIочене толел» абураб рагIиялде кIвар кьечIогоги рес гьечIо. Щайгурелъул, чанги соназул жиндирго хIаракатчилъи хвезабизе кIола чIужугIаданалда цо лахIзаталда жаниб, бадибчIваялдалъун.

Кинниги, диналъул яцал, къинаб заман гIемераб захIмалъи бихьулеб жо бугониги, гьелъухъ щолеб кири бихьун, сабру гьабизе рекъараб буго. Аллагьасул рахIмуялъул гIорхъи гьечIо. Лъимералда малъарабщинаб жоялъухъги кири хъвалеб букIуна. Гьелъ гьабураб лъикIлъиялъухъ кириги эбел-инсуеги букIуна.

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...