Аслияб гьумералде

ЛъикIаб гIамал гьабун щолареб

ЛъикIаб гIамал гьабун щолареб

Анас ибну Маликидасан бицун буго, цо нухалда авараг ﷺ унев вукIанин хабадаги кIусун гIодулей чIужугIаданалда аскIосанилан. Гьес ﷺ абунин: «Аллагьасдаса ﷻ хIинкъа, сабруги гьабе», - ян. АскIосан унев чи авараг ﷺ вукIинги лъачIого, чIужугIаданалъ жаваб гьабун буго: «Нахъе а гьаниса, дуца хIехьезе ккечIо гьадинаб хIалбихьи», - ян.

Гьев чи авараг ﷺ вукIанин чIужугIаданалъе бициндал, гьей аварагасухъе r ячIана ва авараг r вукIин лъачIолъи гIузрудеги бачун, тIаса лъугьин гьарана. Гьеб мехалда аварагас ﷺ абуна: «Чиясул сабру лъала гьесде тIаде балагь-къварилъи щвараб лахIзаталъ», - ан (Бухари). Гьелъин абулеб сабру гьабизе кколин, кинабго абулебги гьабулебги тIубан хадуб гуреб, захIмалъи тIаде щвараб лахIзаталъ. Сабру буго къуватав, рухIияб рахъалъ ритIухъав чиясул тIабигIат. Щайин абуни, захIматаб иш буго бищун ццин бахъараб, нерваби гьалаглъараб заманалда чиясда жиндирго напс кверде босизе ва сабруялда чIезе кIвей.

Сабру буго Аллагьас ﷻ тIадкъарал ишал тIуразариялъулъ чиясул бугеб цIакъбахъи, рукIине кколеб куцалъ гьел тIуразари, БетIергьанас ﷻ гьукъаралдаса рикIкIалъи, бихьараб къабул гьаби, захIмалъаби раччи, гьел тIаде рачIунин абун пашманлъунгутIи. Гьеб буго бусурбанчи берцин гьавулеб гIамал, жиб цIуниялде Аллагьасги ﷻ ахIулеб. Сабру гьабиялъул хиралъи, гьелъул бугеб даража-кириялъул хIакъалъулъ Аллагьас ﷻ гIемер рехсон буго.

«Аллагь ﷻ сабру гьабулел чагIигун вуго»; «Я, иман лъурал гIадамал! Сабруялдалъун кумек тIалаб гьабе нужеца», - ян абурал гIадал магIнабазул аятал чанго руго хирияб Къуръаналда. Аварагас ﷺ абуна: «Аллагьас ﷻ кьолел жалазул, сабруялдаса лъикIаб ва пайдаялъул рахъалъ гIатIидаб, цонигиясе кьечIо», - ян (Муслим).

Сабруги загьирлъула батIибатIиял хIалазулъ. Мисалалъе, сабру букIуна гьабулеб гIибадаталъулъ. Гьеб кинин абуни, гIибадат гьабиялъулъ чияс яхI бахъизе ккола гIамал ихласалда гьабизе ва гьелда даимавлъун вукIине ккани напсгун къеркьезе ккола. Гьениб напсалдаса сабру бергьунеб гьечIони, хIасил кколаро. Сабру буго мунагьалде кколелдаса нахъе къаялъулъ. Гьединаб хIалалда бусурбанчияс къеркьей гьабизе ккола шагьваталъе бокьаралдехун ва бихьизабизе ккола кIудияб сабругун рухIияб хIалги.

Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьас ﷻ нахъчIвараб жоялдаса гьижра гьабурав вуго унго-унгояв мугьажир», - ан (Бухари).

Унти, захIмалъи тIаде бачIиндал сабру гьаби буго цойги хIал. Гьединаб заманалда сабру гьаби буго бусурбанчи Алжаналде лъугьиналъе сабаб. Щиб хIал тIаде щваниги, тIоцебесеб иргаялда, инсанасул ракIчIун букIине ккола гьеб Аллагьасул ﷻ рахъалдасан букIиналда. ТIаде биччарабго гIадин нахъеги Гьесго ﷻ босула, гьединлъидал, тавакалги БетIергьанасде ﷻ букIине ккола.

Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Жинде балагь-къварилъи щварав ва сабруги гьабурав, лъикIал гIамалал гьариялдалъун щвезе вукIинчIев макъамазде щун тIадегIанлъула», - ян (ибну ХIаббан).

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивасе гIицIаб Гьесие ﷻ гIоло сабру гьабулел рацIцIадал лагъзаллъун рукIине.

Амин!

МУХIАММАД САЛМАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...