Аслияб гьумералде

Кумек гьабе

Кумек гьабе

Исламияб диналъ нилъ ахIула рукъалъул агьлугун ва хасго руччабигун хIеренго рукIиналде. Рокъоб гьабулеб хIалтIуецин чIужуялъе квербакъи гьабизе кколеблъиялде ахIула

нилъ шаргIалъ.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нужеца руччабазулгун гьабулеб цадахъаб гIумруялъулъ гьездехун лъикIаб гьалмагълъи гьабе. Берцинаб рагIи бицун, хIалимаб, хIеренаб гIамал гьабун», - илан (сурату «Ан-Нисаъ», 19 аят). Гьеб аяталда Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго руччабигун берцин рукIиналде. Напакъа, ретIел ва цогидабги гьезие кьезе кколеб хехго кьеялде. 

Гьаб дунялалда нилъее сундуего мисал вугев чи вуго Авараг ﷺ. Жиндирго рукъалъул руччабигун бищун хIеренавлъун, сахаватавлъун, кидаго гьумер разиявлъун вукIана гьев ﷺ. ГIадамазул бищун ракI гъуравлъунги вукIана. Манавияс бицана: «Хъизан-агьлугун хутIараб мехалъ Авараг ﷺ вукIана махсаро-хочI гьабулевлъун», - илан. Махсаро гьабулагоги киданиги гьереси бицунароан Аварагас ﷺ. Махсаро гьабун кIалъалаго гIодове валагьулаан. Абу Гьурайратидасан бицана: «Аварагасда асхIабзабаз абуна: «Я, Бичасул Расул, дуца нижее махсаро-хочI гьабула», - ян. Аварагас ﷺ жаваб гьабуна: «Гьабула, амма дица махсаро гьабулагоги хIакъаб гурони бицунаро», - ян.

АсхIабзабигун ва лъудбигун Авараг ﷺ вукIунаан гьезул цояв гIадин, ай ватIакIанцIун чIун вукIунароан, гьелгун жува-гъуван, берцинаб кIалъай гьабулаан. ГIаишатица бицана: «Цониги жо гьабулелъул Аварагас ﷺ цадахъ гьабулаан. ЦIарагIалъуса дица лъим гьекъедал, дир кIутIби хъвараб бакIалдасан гьекъолаан гьесгиﷺ. Ракьаялда тIад, дица кванан нахъе хутIараб гьан, кваналаан ва дир накабаздаги ваччун Къуръанги цIалулаан», - илан.

Цо къоялъ жинда Аллагь ﷻ разилъаяй ГIаишатица Аварагасда ﷺ бицана Умму ЗаргI абурай гIаданалъул хIакъалъулъ: «11 чIужугIаданалъ къотIи гьабун буго россабазул хIакъалъулъ щибго бахчиларин абун. Цинги щивалъ байбихьун буго жиндирго рос веццизе. Гьезул бищунго рос веццулейлъун ва росас кьолел нигIматал гIемер рихьулейлъун йикIана Абу ЗаргIил чIужу», - ян. Цинги Аварагас ﷺ ГIаишатида абун буго: «Умму ЗаргIие Абу ЗаргIадин вукIина дун дуе», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...