Аслияб гьумералде

ЛъикIав ккве

ЛъикIав ккве

Гьалмагъзаби руго эбел-инсуда, вац-яцалда, гIага-божаразда хадур рачIунел чагIи. Гьелгун цадахъ нилъеца тIамула гIезегIан заман, бикьула ургъел ва хIажатаб къоялъ хIалаеги рахъуна.

 

Диналда жанибги кIудияб бакI ккола гьалмагълъиялъ. Щайин абуни гьалмагъзабазул хIакъалъулъ рицарал Аварагасул ﷺ гIемерал хIадисал руго. Абу-Давудица бицараб хIадисалда буго: «Чи жиндир гьалмагъасул диналда вуго, гьединлъидал нужеца хал гьабе лъилгун гьеб гьабулеб бугебали», - ян.

Цо нухалда Авараг ﷺ, пуланав асхIабгун цадахъ, гъутIби ругеб бакIалде лъугьанила. Гьениб сивакалъе хIалтIизабизе кIиго гIаркьел беканила. Гьезул цояб букIанила битIараб, цогидаб - гьетIараб. ГьетIараб жиндиегоги тун, Аварагас ﷺ битIараб гIаркьел асхIабасе кьунила. Цинги асхIабас абунила: «Я, Аллагьасул расул ﷺ, мун дидасаги цIикIун мустахIикъав вуго битIараб гIаркьел сивакалъе хIалтIизабизе», - ян. Гьесие жаваб гьабун Аварагас ﷺ абунила: «Цонигияв гьечIо жинца цогидасдехун цо къоялъгIаги гьалмагълъи гьабун, Къиямасеб къоялъ гьелдаса цIехон гурони. ТIубазабунищ гьес гьалмагълъи гьабиялъулъ Аллагьасул ﷻ хIакъ ялъуни гIадада хвезейищ гьев тарав абун кIалгьикъиги гьабун гурого», - ан.

Нилъер заманалда бугеб гIадин, гьалмагълъи гьабулебинги абун, гьезда цадахъ бата-батараб гьаби бегьуларо, рукIине ккола Аллагьасда ﷻ цере рахъараб мехалъ ахираталда цоцазе хIалае ратулеллъун, лъикIаб гIамал ккурал ва гьелде цадахъ вугевги кантIизавулевлъун. ХIалае рати абуралъул магIнаги ккола, Аллагь ﷻ лъалел чагIаз абулеб: «Алжаналъул агьлуялъ жал гьенире лъугьун хадур, дунялалда лъикIаб гьабун жидеда цадахъ рукIарал гьалмагъзаби гьенир ратичIеб мехалъ, БетIергьанасда ﷻ цIехола: «Я, нижер БетIергьан ﷻ, дунялалда ругеб мехалъ цадахъ какалги ралел кIалалги кколел гьалмагълъи букIана нижер, амма гьанир гьел рихьулел гьечIо», - ян. Жаваб гьабун БетIергьанас ﷻ абула: «Нуж жужахIалде а ва гьениса къватIиве ваче жиндир рекIелъ дагьабгIаги иман букIарав чи», - ян.

Гьалмагъзабазулги Аллагьасе ﷻ цIикIкIун рокьулел руго дандияздехун гурхIел гIемерал ва рукIа-рахъиналъулъ хIеренал. Гьедин абулеб буго хIадисалдаги.

ХIасанул Басрияс абун буго: «Нужеца гIемерал муъминзабазулгун гьалмагълъи ккве, Къиямасеб къоялъ гьел руго нужее шапагIатчагIи», - ян.

ЛъикIав гьалмагъ вуго мискал ричулев чиясда релълъун. Дуца гьесухъа босулеб гьечIониги гьесда аскIов вугебгIан заманалъ дудаса мискалъул махI бахъинчIого букIунаро.

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...