Аслияб гьумералде

ЛъикIав ккве

ЛъикIав ккве

Гьалмагъзаби руго эбел-инсуда, вац-яцалда, гIага-божаразда хадур рачIунел чагIи. Гьелгун цадахъ нилъеца тIамула гIезегIан заман, бикьула ургъел ва хIажатаб къоялъ хIалаеги рахъуна.

 

Диналда жанибги кIудияб бакI ккола гьалмагълъиялъ. Щайин абуни гьалмагъзабазул хIакъалъулъ рицарал Аварагасул ﷺ гIемерал хIадисал руго. Абу-Давудица бицараб хIадисалда буго: «Чи жиндир гьалмагъасул диналда вуго, гьединлъидал нужеца хал гьабе лъилгун гьеб гьабулеб бугебали», - ян.

Цо нухалда Авараг ﷺ, пуланав асхIабгун цадахъ, гъутIби ругеб бакIалде лъугьанила. Гьениб сивакалъе хIалтIизабизе кIиго гIаркьел беканила. Гьезул цояб букIанила битIараб, цогидаб - гьетIараб. ГьетIараб жиндиегоги тун, Аварагас ﷺ битIараб гIаркьел асхIабасе кьунила. Цинги асхIабас абунила: «Я, Аллагьасул расул ﷺ, мун дидасаги цIикIун мустахIикъав вуго битIараб гIаркьел сивакалъе хIалтIизабизе», - ян. Гьесие жаваб гьабун Аварагас ﷺ абунила: «Цонигияв гьечIо жинца цогидасдехун цо къоялъгIаги гьалмагълъи гьабун, Къиямасеб къоялъ гьелдаса цIехон гурони. ТIубазабунищ гьес гьалмагълъи гьабиялъулъ Аллагьасул ﷻ хIакъ ялъуни гIадада хвезейищ гьев тарав абун кIалгьикъиги гьабун гурого», - ан.

Нилъер заманалда бугеб гIадин, гьалмагълъи гьабулебинги абун, гьезда цадахъ бата-батараб гьаби бегьуларо, рукIине ккола Аллагьасда ﷻ цере рахъараб мехалъ ахираталда цоцазе хIалае ратулеллъун, лъикIаб гIамал ккурал ва гьелде цадахъ вугевги кантIизавулевлъун. ХIалае рати абуралъул магIнаги ккола, Аллагь ﷻ лъалел чагIаз абулеб: «Алжаналъул агьлуялъ жал гьенире лъугьун хадур, дунялалда лъикIаб гьабун жидеда цадахъ рукIарал гьалмагъзаби гьенир ратичIеб мехалъ, БетIергьанасда ﷻ цIехола: «Я, нижер БетIергьан ﷻ, дунялалда ругеб мехалъ цадахъ какалги ралел кIалалги кколел гьалмагълъи букIана нижер, амма гьанир гьел рихьулел гьечIо», - ян. Жаваб гьабун БетIергьанас ﷻ абула: «Нуж жужахIалде а ва гьениса къватIиве ваче жиндир рекIелъ дагьабгIаги иман букIарав чи», - ян.

Гьалмагъзабазулги Аллагьасе ﷻ цIикIкIун рокьулел руго дандияздехун гурхIел гIемерал ва рукIа-рахъиналъулъ хIеренал. Гьедин абулеб буго хIадисалдаги.

ХIасанул Басрияс абун буго: «Нужеца гIемерал муъминзабазулгун гьалмагълъи ккве, Къиямасеб къоялъ гьел руго нужее шапагIатчагIи», - ян.

ЛъикIав гьалмагъ вуго мискал ричулев чиясда релълъун. Дуца гьесухъа босулеб гьечIониги гьесда аскIов вугебгIан заманалъ дудаса мискалъул махI бахъинчIого букIунаро.

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...