Аслияб гьумералде

Жиндалъун гIумру халалъулеб

Жиндалъун гIумру халалъулеб

Исламалъ нилъ ахIула гIагарлъи хурхинабизе. Щайгурелъул, гьелдалъун нилъ щолел рукIун бусурбабазда гьоркьоб рокьи цIикIкIинабиялде.

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIабас абун буго: «Щив чи вугониги Аллагьасукьа хIинкъулев, гIагарлъиги хурхинабулев, Аллагьас гьесул гIумру цIикIкIинабула ва гьединго боцIи-малги цIикIкIинабула, агьлу-хъизамалъе вокьизеги вокьула», - ян.

КагIбул АхIбарица абун буго: «Муса аварагасе ралъад хъвалхьарав АллагьасхIаги Тавраталда хъван буго: нуж Аллагьасукьа хIинкъа, эбел-инсуе лъикIлъи гьабе, гIагарлъи хурхинабе, нужер гIумру халалъила, бигьалъи бачIина, захIмалъи тIаса борхила», - ян.

ХIасанул Басрияс абун буго: «ГIадамазда гIелму лъараб мехалда, гIелмуялда гIамалги гьабичIого, рокьиги мацIалдалъун бугеб мехалда, гIагарлъиялда гьоркьоб рикьалаби ругеб мехалда, Аллагьас гьезие нагIанаги кьола, гьединго Аллагьас гьел беццаллъунги гьарула», - ян.

Абу Лайс Самаркъандияс абун буго: «ГIагарлъиялда аскIов чи вугеб мехалда, гьесда тIадаб буго гьезулгун хурхен гьабизе, сайгъатал гьарун, зиярат гьабун. БоцIиялдалъун хIалкIвечIони хурхен гьабизе, зиярат гьабила, хIалтIи-пишаялъулъ кумек гьабила», - ян.

ГIагарлъи хурхинабиялъулъ буго анцIго лъикIлъи.

  • ТIоцебесеб - Аллагь разилъи. Щайгурелъул, Аллагьас гIагарлъи хурхинабейин абун букIиналъе гIоло.
  • КIиабилеб - гIагарлъиялъул рекIелъе рохел лъугьинаби. ХIадисалда буго бищун хирияб гIамал бугин бусурбанчиясул рекIелъе рохел лъугьинаби. Лъабабилеб - гIагарлъи хурхинабиялдалъун малаикзаби рохула.
  • Ункъабилеб - гIадамаз гьев кIодо гьавула.
  • Щуабилеб - гIагарлъи хурхинабиялдалъун иблисалъул рекIелъе ургъел ккола.
  • Анлъабилеб - гьелдалъун гIумру халалъула.
  • Анкьабилеб - ризкъи цIикIкIуна.
  • Микьабилеб - хварал умумул рохула гIагарлъи хурхинабиялдалъун.
  • ИчIабилеб - гIагарлъиялъул рекIелъ рохел букIуна, гьесул рохел яги пашманлъи ккарабго гьесие киназго данделъун кумек гьабула.
  • АнцIабилеб - гьев чияс гьабураб лъикIлъи ракIалде щведал, гьесие дугIа гьабула.

Аварагасул асхIаб Анас бин Маликица бицун буго: «Лъабго чи вуго къиямасеб къоялъ гIаршалъул рагIдукь вукIунев. ТIоцебесев, гIагарлъи хурхинабурав чи. КIиабилев, рос хварай чIужугIадан, ай жинца гьесул ятимзаби гIезарурай.

Лъабабилев, ятимзаби, мискинзаби кваназавулев чи. Гьединго щуго жо буго инсанас тIадчIей гьабуни, мугIрул гIадин гьесул лъикIлъаби цIикIкIунел. Гьеб буго садакъаялда тIадчIей гьаби, гьединго гIагарлъи хурхинабурав чи ва Аллагьасул нухда гъазаваталда тIадчIей гьабурав. Гьединго даимго какичуриялда вукIунев чи, жинца лъел исрапги гьабуларев ва эбел-инсул мутIигIлъиялда гъоркь даимго чIарав чи.

Хирияв аварагасухъе вачIун вуго цо чи ва гьикъун буго: «Я Бичасул расул, Аллагьасда аскIоб бищун хирияб гIамал щиб кколеб?» - абун. Аварагас абун буго: «Аллагьасда иман лъей буго», - ян. Гьес жеги гьикъула: «Хадуб бищун хирияб гIамал щиб кколеб?» - ян. Аварагас жаваб гьабула: «ГIагарлъи хурхинаби», - ян. Хадусеб хирияб гIамал щиб кколебин цIехедал, аварагас абула: «ЛъикIалдалъун амру гьаби, квешалдаса нахъчIвай», - абун. Бищун рихараб гIамал щиб кколебин гьикъидал, аварагас жаваб гьабула: «Аллагьасде ширк гьаби буго», - ян. Хадусеб бищунго рихараб гIамал щиб кколебин цIехедал, аварагас жаваб гьабула:

«ГIагарлъиялда гьоркьоб рикьи гьаби ва лъикIалдалъун амру гьаби тей, гьединго, квешалдаса нахъчIвай тейги», - ян.

Нуж Аллагьасукьа хIинкъа, эбел-инсуе лъикIлъи гьабе, гIагарлъи хурхинабе, нужер гIумру халалъила...

Аллагьас бичIи кьеги щивасе!

ГIАБДУРАШИД ГIАБДУЛМУСЛИМОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...