Аслияб гьумералде

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.

 

Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул бахчабигун ракьал, нухал, хӀатта цо-цо чагIи къадаралдецин щвана.

«Лъугьа-бахъараб ккола балагьалде ккарал чагӀазе гуребги, цогидазеги хӀалбихьилъун, кин гьез къварилъи ккараздехун бербалагьи гьабизе бугебали бихьизе», - ян абуна Дагъистаналъул муфти АхӀмад-афанди ГӀабдулаевас жиндирго хитӀабалда. Гьел рагӀабазул магӀна якъинго бихьулеб букӀана дагъистаниязул хьвада-чӀвадияздасан.

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ГӀадамазул бищунго лъикӀал руго цогидазе бищунго кумек гьабулел чагӀи», - ян.

ЧвахунцӀадалъ иргадулаб нухалдаги загьир гьабуна ва цоги нухалда бихьизабуна гӀаммаб балагь бачӀараб мехалда дагъистаниязда гьоркьоб бугеб ракълил ва цолъиялъул тӀадегӀанаб даража.

ГӀадамаз хехго гӀуцӀана жидеего бокьун кумекалъе рачӀаразул къокъаби: цояз къварилъи ккаралъуса гIадамал гочинаруна, цогидаз лъимги дарабиги чIезаруна, лъабабилез къватIир хутIаразе рукъзал кьуна.

Гьениб хабар букIинчIо «бахӀарчилъиялъул» хӀакъалъулъ, гьеб букӀана ккараб къварилъи хIакъикъаталдаги бичӀчӀилъун: цо дагьалъгIаги кватӀиялъ лъил бугониги гӀумру хвезабизе бегьулеблъи лъараб ахIи байлъун.

Республикаялъул даражаялда гражданияб жамгӀияталъ бихьизабуна жалго жидедаго чӀун сурсатал ракӀаризе бажари букIин. Гуманитарияб кумек бакӀаризе байбихьана гьебсагӀатго, лъил бугониги бихьизабиялда рекъон гуребха, жидеего бокьун, ракIалъ ахIун.

Мажгитазда, бакӀалъулал рахӀмуялъулал гӀуцӀабаз ва батӀи-батӀиял гӀадамаз гӀуцӀун рукӀана гуманитарияб кумек бакӀарулел ва бикьулел бакӀал, гьединго, волонтеразул къокъаби. КӀвар бугеб жо ккола, кумек гьабулеб буго щивасухъе щолеб хIалалда. Гьелдаго цадахъ кризисалъ рихьизаруна системаялъулал масъалабиги. Гьел тӀуразе ккани, хӀажалъула гӀемерал сурсатал, щулияб къасд, федералиял ва бакӀалъулал нухмалъиялъул цоцалъ рекъон хӀалтӀи.

Гьедин букӀаниги, аслияб хӀасил баян гьабуни, тIаде къварилъи бачIарал ахӀвал-хӀалазда Дагъистаналъул халкъалъ гъунки бихьизабуна.

ТӀабигӀияб балагьалъул хӀасилалда Дагъистаналъе кӀудияб зарал ккана. Амма жамгӀияталъ гьабураб ишалъул рахъалъ республика рикӀкӀине бегьула гьеб хӀалбихьи берцинго хӀехьараблъун.

Гьанже регионалда цебечӀун буго ккараб зарал рукIалиде ккезабиялъул масъала. Амма тӀадтаразулги буго цоги рес: цебе букӀаралдаса дарс босизе, цогидал балагьазда данде къеркьеялъул къагIида щула гьабизе.

Институционалияб хӀадур-лъиялъул ва гражданияб рахъкквеялъул цолъиялъ регион хадусел масъалабазде дандечӀеялъе хIадураблъун гьабула.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...