Аслияб гьумералде

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.

 

Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул бахчабигун ракьал, нухал, хӀатта цо-цо чагIи къадаралдецин щвана.

«Лъугьа-бахъараб ккола балагьалде ккарал чагӀазе гуребги, цогидазеги хӀалбихьилъун, кин гьез къварилъи ккараздехун бербалагьи гьабизе бугебали бихьизе», - ян абуна Дагъистаналъул муфти АхӀмад-афанди ГӀабдулаевас жиндирго хитӀабалда. Гьел рагӀабазул магӀна якъинго бихьулеб букӀана дагъистаниязул хьвада-чӀвадияздасан.

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ГӀадамазул бищунго лъикӀал руго цогидазе бищунго кумек гьабулел чагӀи», - ян.

ЧвахунцӀадалъ иргадулаб нухалдаги загьир гьабуна ва цоги нухалда бихьизабуна гӀаммаб балагь бачӀараб мехалда дагъистаниязда гьоркьоб бугеб ракълил ва цолъиялъул тӀадегӀанаб даража.

ГӀадамаз хехго гӀуцӀана жидеего бокьун кумекалъе рачӀаразул къокъаби: цояз къварилъи ккаралъуса гIадамал гочинаруна, цогидаз лъимги дарабиги чIезаруна, лъабабилез къватIир хутIаразе рукъзал кьуна.

Гьениб хабар букIинчIо «бахӀарчилъиялъул» хӀакъалъулъ, гьеб букӀана ккараб къварилъи хIакъикъаталдаги бичӀчӀилъун: цо дагьалъгIаги кватӀиялъ лъил бугониги гӀумру хвезабизе бегьулеблъи лъараб ахIи байлъун.

Республикаялъул даражаялда гражданияб жамгӀияталъ бихьизабуна жалго жидедаго чӀун сурсатал ракӀаризе бажари букIин. Гуманитарияб кумек бакӀаризе байбихьана гьебсагӀатго, лъил бугониги бихьизабиялда рекъон гуребха, жидеего бокьун, ракIалъ ахIун.

Мажгитазда, бакӀалъулал рахӀмуялъулал гӀуцӀабаз ва батӀи-батӀиял гӀадамаз гӀуцӀун рукӀана гуманитарияб кумек бакӀарулел ва бикьулел бакӀал, гьединго, волонтеразул къокъаби. КӀвар бугеб жо ккола, кумек гьабулеб буго щивасухъе щолеб хIалалда. Гьелдаго цадахъ кризисалъ рихьизаруна системаялъулал масъалабиги. Гьел тӀуразе ккани, хӀажалъула гӀемерал сурсатал, щулияб къасд, федералиял ва бакӀалъулал нухмалъиялъул цоцалъ рекъон хӀалтӀи.

Гьедин букӀаниги, аслияб хӀасил баян гьабуни, тIаде къварилъи бачIарал ахӀвал-хӀалазда Дагъистаналъул халкъалъ гъунки бихьизабуна.

ТӀабигӀияб балагьалъул хӀасилалда Дагъистаналъе кӀудияб зарал ккана. Амма жамгӀияталъ гьабураб ишалъул рахъалъ республика рикӀкӀине бегьула гьеб хӀалбихьи берцинго хӀехьараблъун.

Гьанже регионалда цебечӀун буго ккараб зарал рукIалиде ккезабиялъул масъала. Амма тӀадтаразулги буго цоги рес: цебе букӀаралдаса дарс босизе, цогидал балагьазда данде къеркьеялъул къагIида щула гьабизе.

Институционалияб хӀадур-лъиялъул ва гражданияб рахъкквеялъул цолъиялъ регион хадусел масъалабазде дандечӀеялъе хIадураблъун гьабула.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


«Ал-Акъса» мажгиталъул копия

МахӀачхъалаялъул Хушет поселокалда тӀобитӀана Палестинаялъул «Ал-Акъса» мажгиталъул мухӀканаб копиялъун букӀине бугеб мажгиталъе кьучӀ лъеялъул тадбир. Гьеб кӀвар бугеб тадбиралъ данде гьаруна нус-нус гӀадамал. Гьелъул хӀурматалда тӀобитӀана мажлис, гьениб гьаруна вагIза-насихIатал,...


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...


Анищ тIубана

ДРялъул муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатовалъ гӀахьаллъи гьабуна «Кумек» абураб бизнес-клуб рагьулеб мехалда тӀобитӀараб ва «Инсан» фондалъ гӀуцӀараб «Шкатулка желаний» абураб тадбиралда. Гьеб акция тIобитIулеб заманалда лъим кIанцIиялдалъун зарал ккараб...