Аслияб гьумералде

Дагьалъги хайир кьола

Дагьалъги хайир кьола

Чиясул къадру цIунула гьесул лъаялъ. Хасго лъайги бугони шаригIаталъул гIурхъабазда хурхараб. Лъай бугесухъа бажарула нух бахъизе, хIарамлъиялде ккечIого чIезе, гьабулеб иш мунпагIат букIунедухъ бачине. Гьеб буго Аллагьасда I аскIобги тIадегIанаб ва ахираталдаги пайдаяб нух. Аллагьас I абун буго (магIна): «Жидеда жо лъалелги лъаларелги ращалъулищ?» - абун (сура «аз-Зумар»).

 

ГIелмуялъул ва гьеб лъазабиялъул хIакъалъулъ абун буго: «Нужеца гIелму лъазабе, гьелъ рачуна Аллагьасда ﷻ аскIор хIинкъиялде, цинги жибги лъугьуна гIибадатлъун. ГIелму малъи - тасбихIгун садакъа буго, гIелмуялда хурхун бахIс гьаби жигьад буго, живго жиндаго вугелъулъ рекIелгъейгун гьудул буго, диналъулъ хIужаги, балагь-къварилъабазулъгун рохелазда сабру гьабизе малъулеб насихIатчиги буго, Алжаналде унеб нухда чирахълъунги буго. Гьелдалъун Аллагьас ﷻ къавмал рорхизарула, цинги лъикIлъиялъулъ жидеда хадур цогиял рилълъун халкъ тIоритIулел церахъабилъунги гьарула. Гьезие кинабниги махлукъаталъ мунагьал чури тIалаб гьабула, хIатта ралъдалъ бугеб ччугIаялъги», - абун.

ХIадисалда буго: «ГIалимзаби аварагзабазул ирсилал ккола», - ян (Абу-Давуд).

Жидералдаса тIадегIанаб даража бугел цогидал гьечIел, аварагзабазул ирслъиялде рачунел руго гьеб гIелму тIалаб гьабурал бусурбаби. Цинги гьеб тIалаб гьабизе щвейги Аллагьасул ﷻ цоги нигIмат буго МухIаммадияб умматалъе.

Аварагас ﷺ абуна: «ГIелму тIалаб гьабулев чиясе, гьес гьабулеб жоялдаса разилъун, малаикзабаз жидер кваркьаби тIиритIула», - абун (АхIмад). Малаикзабаз кваркьи жидее тIамулел, гьезул цIуниялда гъоркьги рукIинарищ?

Кидаго бусурбабаз тIадчIей гьабизе ккола гIелму лъазабиялда. Гьеб буго бецIлъиялдаса ракIал чIаго гьари, беразе канлъи. Гьелъул гьабизе ккола къимат. Гьеб ккола инсан тIадегIан гьавулеб жавгьар, Аллагь ﷻ лъаялде рачунеб нур. ХIадисалда буго: «ГIелму тIалаб гьабулеб нухде лъугьарав чи Аллагьас ﷻ Алжаналъул нухде лъугьинавула», - ян (Муслим).

Гьеб буго дунявияб бечелъиялдасаги лъикIаб. ГIелму цIикIкIанагIан чи гьелъ цIунула, дунялалъул магIишат гIемерлъанагIан ургъалаби цIикIкIиналде рачуна. ГIали-асхIабас гьедин абунги буго.

ГIелмуялдалъун чи щола лъикIал чагIазул бакIалде ва тIадегIанал даражабазде.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги пайдаяб, живго хвасарлъиялде вачунеб гIелму тIалаб гьабиялъе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...