Аслияб гьумералде

Дагьалъги хайир кьола

Дагьалъги хайир кьола

Чиясул къадру цIунула гьесул лъаялъ. Хасго лъайги бугони шаригIаталъул гIурхъабазда хурхараб. Лъай бугесухъа бажарула нух бахъизе, хIарамлъиялде ккечIого чIезе, гьабулеб иш мунпагIат букIунедухъ бачине. Гьеб буго Аллагьасда I аскIобги тIадегIанаб ва ахираталдаги пайдаяб нух. Аллагьас I абун буго (магIна): «Жидеда жо лъалелги лъаларелги ращалъулищ?» - абун (сура «аз-Зумар»).

 

ГIелмуялъул ва гьеб лъазабиялъул хIакъалъулъ абун буго: «Нужеца гIелму лъазабе, гьелъ рачуна Аллагьасда ﷻ аскIор хIинкъиялде, цинги жибги лъугьуна гIибадатлъун. ГIелму малъи - тасбихIгун садакъа буго, гIелмуялда хурхун бахIс гьаби жигьад буго, живго жиндаго вугелъулъ рекIелгъейгун гьудул буго, диналъулъ хIужаги, балагь-къварилъабазулъгун рохелазда сабру гьабизе малъулеб насихIатчиги буго, Алжаналде унеб нухда чирахълъунги буго. Гьелдалъун Аллагьас ﷻ къавмал рорхизарула, цинги лъикIлъиялъулъ жидеда хадур цогиял рилълъун халкъ тIоритIулел церахъабилъунги гьарула. Гьезие кинабниги махлукъаталъ мунагьал чури тIалаб гьабула, хIатта ралъдалъ бугеб ччугIаялъги», - абун.

ХIадисалда буго: «ГIалимзаби аварагзабазул ирсилал ккола», - ян (Абу-Давуд).

Жидералдаса тIадегIанаб даража бугел цогидал гьечIел, аварагзабазул ирслъиялде рачунел руго гьеб гIелму тIалаб гьабурал бусурбаби. Цинги гьеб тIалаб гьабизе щвейги Аллагьасул ﷻ цоги нигIмат буго МухIаммадияб умматалъе.

Аварагас ﷺ абуна: «ГIелму тIалаб гьабулев чиясе, гьес гьабулеб жоялдаса разилъун, малаикзабаз жидер кваркьаби тIиритIула», - абун (АхIмад). Малаикзабаз кваркьи жидее тIамулел, гьезул цIуниялда гъоркьги рукIинарищ?

Кидаго бусурбабаз тIадчIей гьабизе ккола гIелму лъазабиялда. Гьеб буго бецIлъиялдаса ракIал чIаго гьари, беразе канлъи. Гьелъул гьабизе ккола къимат. Гьеб ккола инсан тIадегIан гьавулеб жавгьар, Аллагь ﷻ лъаялде рачунеб нур. ХIадисалда буго: «ГIелму тIалаб гьабулеб нухде лъугьарав чи Аллагьас Алжаналъул нухде лъугьинавула», - ян (Муслим).

Гьеб буго дунявияб бечелъиялдасаги лъикIаб. ГIелму цIикIкIанагIан чи гьелъ цIунула, дунялалъул магIишат гIемерлъанагIан ургъалаби цIикIкIиналде рачуна. ГIали-асхIабас гьедин абунги буго.

ГIелмуялдалъун чи щола лъикIал чагIазул бакIалде ва тIадегIанал даражабазде.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги пайдаяб, живго хвасарлъиялде вачунеб гIелму тIалаб гьабиялъе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...