Аслияб гьумералде

ХIикматал махлукъатал

ХIикматал махлукъатал

Маккал 

 

Маккал руго хIикматго берцинал хIанчIи. Гьезул руго гIемерал тайпабиги. Микки рикIкIуна ракълил чIагояб гIаламатлъун. Нилъеда къватIахъ рихьулел макказул халалъи бахуна кIикъогоялдасаги цIикIкIун сантиметралде, цIайи - бащдаб килограмм.

 

Боржунелъул, гьоркьохъеб къагIидалъ, сагIтие толеб буго 80 км. Хехаб къагIидалда боржиндал – 145 км/ч, халатккун азаргоялдасаги цIикIун км уна, эхедеги 6 кметраялде бахуна. Хассал хIулаби руго хIинцго роржиналъе хIалтIулелги.

Гьезда кIола жалго щварал ва щвезе ругел бакIал ракIалда чIезаризе. Гьединлъидалин гьел хIалтIизарулел почтальонал гIадинги. Гьелъие бажариги буго гьезул кIиго жоялъе гIоло: тIоцебесеб «картаялъул магIнаялъул» нухда ругел хасал гIаламатал, махIал ракIалда чIезаризе бугеб бажари. КIиабилеб, жиндаса роржин байбихьараб бакIалде тIадруссине кумек гьабулеб ракьалъул магнитиял полябазде асар гьабулеб «жанисеб компас» гьезулъ букIин. Жеги, гьез нух балагьулеб буго бакъалъул кумекалдалъун. Гьел хаслъабаздалъун макказда кIолеб буго хадубккун тIадбуссине нух балагьизе.

Пуланаб заманалда, пуланаб бакIалда гьел кваназаруни, хадусеб къоялъги рачIунел руго гьебго заманалда гьебго бакIалде.

ХIанчIазда гьоркьорги гьел рикIкIуна бищун берцинго къачIа-кIатIан рукIине бокьулеллъун. РацIцIалъи гьабулеб буго жидерго хIулабазе. 

ГIалхул макказдайин абуни ракIалда чIолеб буго нахъруссунеб нух гуребги, жидее квешлъи гьабуралги.

Маккал хIалуцун лъугьуна циндаго гьава-бакъалъул хиси лъугьиндал, гьединаб мехалда гьез хехго нух босула ругел бакIаздаса.

Гьезда инсанасдаса хехго бихьула, нилъеда 24 кадр гурони секундалда жаниб къабул гьабизе кIолеб батичIони, гьезда 75 кIола.

Бусен гьабулелъулги кIиго хоно гурони лъоларо, гьедин бугониги лъагIалида жаниб 8-9 нухалъ кIусула ханазда. ТIанчIи гIезариялъулъги кIиябго микки хIалтIула. Бихьиналъ балагьула бусен гьабизе къайи, цIуялъ - гIуцIула. Радалиса цIуяб уна квен балагьизе, бихьинаб хутIула бусада, ханазул тIалаб гьабун. Гьедин хис-хисун кIиябго кIусула ханазда тIад. ТIанчIиги цадахъ кваназарула. Амма цо-цо букIуна бихьиналъул тIалабалде тIанчIиги рехун тун, цIуяб цIиял ханазда тIад кIусулеб къагIидаги. 

ТIанчIи кваназарулеб заманалда гьезул мукъулукъалъул хьалбаздаса бачIунеб буго тIорахь гIадаб жо, гьениса кваналеб буго тIанчIаз гозоялдаса гозоялде кьун. Гьелда абула хIанчIил рахьиланги.

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....