Инсанасул къаркъалаялъул гIажаибал рахъал
Инсанасул къаркъалаялъул гIажаибал рахъал
Инсанасул къаркъала буго цIакъ захIматаб, цоцалъ бессараб, киналниги тохтурзаби, гIалимзаби гIажиз гьарураб къагIидаялда гIуцIараб. Гьале чанго нус-нус сонал руго гьелда хадуб хъаравуллъи ккун, гIалимзабазгун тохтурзабаз цIех-рех гьабулеб бугелдаса, кинниги щибаб лагаялъ хIайран гьаричIого толел гьечIо.
ГIадалнах буго кутакалда захIматаб ва бищунго дагьаб къадар гурони жиндир хIакъалъулъ баян гьечIеб. Гъоркьехун рехсела гIадалнахалда гъорлъ ругел гIажаибал рахъал:
– Нервабазул импульсал хьвадула 270 километр манзил сагIаталъеги тун.
– ГIадалнах хIалтIизе ккани хIажалъула 10 Ваталъул чирахъалъе къваригIунебгIанасеб энергия.
– Инсанасул гIадалнахалъул цо клеткаялда жаниб цIунизе рес буго бокьараб энциклопедиялъ цIунулелдаса щуго нухалъ цIикIкIараб информация.
– Инсанасул чорхолъе бачIунеб кислородалъул 20 % хIалтIизабула гIадалнахалъ.
– Къаси заманалда гIадалнах цIикIкIун чIаголъи бугеб букIуна къад мехалде дандеккун.
– Инсанасул IQялъул даража кигIан цIикIкIун бугебгIан гьесда гIемер рихьула макьаби.
– Инсанасул нейронал гIолел рукIуна тIубараб гIумруялъго.
– ГIадалнахалде информация уна батIи-батIиял нейроназдасан, батIи-батIияб хехлъиялда.
– ГIадалнахалда унти лъаларо ва хъатIуларо.
– 80 процент гIадалнах лъедаса гIуцIараб буго.
Малъалгун расазул хIикматал
– Гьурмада ругел ругел расал хехго гIола, цоги бакIазда ругелдаса.
– Щибаб къойил инсанасул бортула 60-ялдаса бахъараб 100-ялде щвезегIан рас.
– ЧIужугIаданалъул расалъул биццалъи кIиго нухалъ дагьаб буго бихьинчиясулалдаса.
– Инсанасул расалда баччизе кIола 100 граммгIанасеб бакIлъи.
– Бакьулъкилищалда бугеб малъ хехго гIола цогидаздасаги.
– Инсанасул цо квадратияб сантиметралда бугеб къадар расалъул букIуна шимпанзеялъулгогIадаб.
– КанчIаб рас бугел гIадамазул гьеб цIикIкIун гIола цогидазулалдаса.
– Кверазда ругел малъал 3-4 нухалъ хехго гIола хIатIазулалдаса.
– Инсанасул расазул гьоркьохъеб гIумру буго 3-7 сон.
(Хадусеб букIине буго)
ХIамид МухIаммадов
