Аслияб гьумералде

Инсанасул къаркъалаялъул гIажаибал рахъал

Инсанасул къаркъалаялъул гIажаибал рахъал

Инсанасул къаркъалаялъул гIажаибал рахъал

Инсанасул къаркъала буго цIакъ захIматаб, цоцалъ бессараб, киналниги тохтурзаби, гIалимзаби гIажиз гьарураб къагIидаялда гIуцIараб. Гьале чанго нус-нус сонал руго гьелда хадуб хъаравуллъи ккун, гIалимзабазгун тохтурзабаз цIех-рех гьабулеб бугелдаса, кинниги щибаб лагаялъ хIайран гьаричIого толел гьечIо.

 

ГIадалнах буго кутакалда захIматаб ва бищунго дагьаб къадар гурони жиндир хIакъалъулъ баян гьечIеб. Гъоркьехун рехсела гIадалнахалда гъорлъ ругел гIажаибал рахъал:

– Нервабазул импульсал хьвадула 270 километр манзил сагIаталъеги тун.

– ГIадалнах хIалтIизе ккани хIажалъула 10 Ваталъул чирахъалъе къваригIунебгIанасеб энергия.

– Инсанасул гIадалнахалъул цо клеткаялда жаниб цIунизе рес буго бокьараб энциклопедиялъ цIунулелдаса щуго нухалъ цIикIкIараб информация.

– Инсанасул чорхолъе бачIунеб кислородалъул 20 % хIалтIизабула гIадалнахалъ.

– Къаси заманалда гIадалнах цIикIкIун чIаголъи бугеб букIуна къад мехалде дандеккун.

– Инсанасул IQялъул даража кигIан цIикIкIун бугебгIан гьесда гIемер рихьула макьаби.

– Инсанасул нейронал гIолел рукIуна тIубараб гIумруялъго.

– ГIадалнахалде информация уна батIи-батIиял нейроназдасан, батIи-батIияб хехлъиялда.

– ГIадалнахалда унти лъаларо ва хъатIуларо.

– 80 процент гIадалнах лъедаса гIуцIараб буго.

 

Малъалгун расазул хIикматал

– Гьурмада ругел ругел расал хехго гIола, цоги бакIазда ругелдаса.

– Щибаб къойил инсанасул бортула 60-ялдаса бахъараб 100-ялде щвезегIан рас.

– ЧIужугIаданалъул расалъул биццалъи кIиго нухалъ дагьаб буго бихьинчиясулалдаса.

– Инсанасул расалда баччизе кIола 100 граммгIанасеб бакIлъи.

– Бакьулъкилищалда бугеб малъ хехго гIола цогидаздасаги.

– Инсанасул цо квадратияб сантиметралда бугеб къадар расалъул букIуна шимпанзеялъулгогIадаб.

– КанчIаб рас бугел гIадамазул гьеб цIикIкIун гIола цогидазулалдаса.

– Кверазда ругел малъал 3-4 нухалъ хехго гIола хIатIазулалдаса.

– Инсанасул расазул гьоркьохъеб гIумру буго 3-7 сон.

 

(Хадусеб букIине буго)

 

ХIамид МухIаммадов

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...