Аслияб гьумералде

Лъимал – бищун къиматал жавгьарал

Лъимал – бищун къиматал жавгьарал

Инсанасул бищун кIудияб бечелъи ва хазина ккола лъимал. Гьезул гIумру талихIаблъун гьабизе, гьел рохизаризе рукIине инсан сундаго барахщуларо, хIатта жиндирго сахлъиялда, боцIи-магIишаталда ва чорхол къуваталда. БетIергьанас эбел-инсуда жаниб лъун буго жиндирго лъимадехун гIорхъолъа араб рокьи. Гьелъул хIасилалда жиндирго наслу инсанасе кутакалда бокьула, берцин бихьула ва жиндирго жигаралъул хIасилгIадин ракIалдаги букIуна.

Гьаб кинабго жо, кин нилъеца бицаниги, буго инсанасул тIабигIат. Гьелъие бугеб хIикматги ккола дунялалда гIумру букIинаби. Гьединаб рокьи умумузулъ букIун гуребани дунялалда наслу цIуни захIматаб иш букIана. Балагье, кигIан гIемераб къо ва захIмат бихьулеб лъимал гIезарулаго, гьеб кинабго иш захIмат баччилъун гуреб, гьелъул гIаксалда, рекIелгъей ва чорхое гьелдаса щолеб лазатлъун бихьулеб нилъеда.

ГьедигIан хириял лъимал гIемер рокьиялъ гIадада хвезарулелги камулел гьечIо. Кинин абуни, гьезие анищан кканщинаб жо гьабун. Гьез килищ битIараб босун ва жидехъего ихтияр кьун.

Лъиего балъгояб жо гуро инсан жиндир вижудасаго гIун вачIуна квешаб рахъалде, рахIатазде, чIухIиялде, жиндихъ цогидал гIенеккизе бокьиялде, кинабго жо жиндие мутIигIлъизе кутакаб гъирагун цадахъ. Эбел-инсул налъиги ккола гьел киналго рахъаздасан хвасар гьари.

Гьеб масъала рукIалиде бачине ккани, лъималазе тарбия кьеялъул захIматаб нухдасан ине ккола. Гьеб захIмат умумуз лъимал гьитIинго рукIаго баччичIони, гьел гIун хадуб кватIун ккун батула.

Тарбия кьей

Гьанже гIадаб, ай лъималазе тарбия кьезе бигьаяб мех киданиги букIун батиларо. Исламияб лъай къваригIани - кирго рагьарал мадрасаби. Черх куцазе бокьани - санагIатал спортзалал, спортивиял школал. Лъай босизе - лъикIаздаса лъикIал цIалул идараби. Нилъее щибха хутIулеб? Нилъерго лъимал гьединал бакIазде хьвадизаризе ва гьезда хадур чIезе.

Амма нилъее къваригIун буго мугIалимзабазул гъиналдалъун нилъерго лъималазе лъикIаб лъай щвезе. Гьединго мадрасалдецин хьвадизаричIого гIалимзабиги гьезул рахъине. Цо-кIиго нухалъ спортзаладеги риччан, чемпионал рахъине. Гьединаб нигIмат бигьаго нилъее щоларо.

Гьединал ресал БетIергьанас кьунги рукIаго, пайда босизе ккеларищ? МугIалимзабазул гIарзал рукIуна эбел-инсуца жидерго лъималазул милатцин гьабуларин абун. Гьединабго хIал буго мадрасалдаги. Мадрасалде жидер лъимер бачIунеб бугищ яги гьечIищали цIех-рехго гьабуларо. Цинги цо чанго сон индал мадрасалъул нухмалъулезде гIайиб гьабула щибго жо малъун гьечIинги абун.

ТIадчIей гьаби

Тарбия кьеялъул бищунго кIудияб бутIа ккола лъималазул гьалмагълъиялъул хьвадачIвади. Гьединлъидал лъазаризе ккола лъималазул гьудулзаби щалали.

Умумузул бищунго кIудияб тохлъи буго эркенаб заманалда лъимал кир, лъида цадахъ, сунде руссун ругелали хал гьабунгутIи. ГIемерисел умумул лъималазде регIулелго гьечIо, хIатта гьезулгун хабар бицине аскIор гIодор чIолелго гьечIо.

Телефоназул гьужум

Кинавго чи унтун вуго телефоназул унтуца. Киве унев вугониги цадахъ букIуна гьеб алат. ЧIахIияздаса мисал босула гIисиназги. Хасго чIахIияз кIуди-кIудиял телефонал росун кьола гIиссинал лъималазухъе. Пикру гьабуларо гьелъул ккезе бугеб заралалъул.

Социалиял гьиназда бихьанщинаб такрар гьабизе лъимер лъугьиндал, огь бухIаябиланги абун, бетIер кквеялъул хIасилги букIунаро. Гьединлъидал эбел-инсул бербалагьи букIине ккола тIаса босичIого.

Нилъее бокьула лъикIлъи гьабизе. Гьелдаго цадахъ лъималазе тарбия кьеялъул кIварго букIунаро. Бичасул аварагас хирияб хIадисалда абун буго: «Дурго лъимада адаб малъи, тарбия кьей хирияб буго щибаб къойил мискинзабазе бащдаб сахI садакъаде кьеялдасаги», - ян. Аллагьас кумек гьабеги наслу битIараб нухде тIобитIизе! Амин!

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...