Аслияб гьумералде

Балагьаздалъун хIалбихьи

Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе кIанцIиялдалъун ккана гIезегIанго кIудияб зарал.

 

Къварилъи ккарал гIадамазда гьоркьор руго рукъзабахъе жанибе лъим кIанцIун кинабго къайи-цIа ва техника хвезабуралги. Гьединго руго рагьда лъун рукIарал машинаби иххица росун аралги. Чанго росу буго лъелъ тIерхьун. Гьезие ккараб зарал жеги цIикIкIараб буго. Метралдасаги цIикIкIараб къадаралъ лъимги бачIун, гьезул минаби, боцIи-панз ва буголъи лъеде гъоркье ккун буго.

Нилъеца гьелъие кинаб гIилла-сабаб бачаниги, гьеб буго гIицIго БетIергьан Аллагьасул иш. Гьес нилъеда гьоркьо-гьоркьоб ракIалде щвезабула Жиндирго хIалкIолъи. Нилъ кидаго гъапулал гIадамаллъидал кколел, кIочона нилъеда Аллагьасул гуч. Гьаб дунял питнагун къварилъиялъул бакI бугин абун бугелъул, Аллагьасул рахIматалдаса нилъер хьул буссинаро, иншааллагь.

Кин бугониги тIаде бачIараб къварилъи ккола нилъее киназего бугеб вагIзалъун. Нилъеда бихьана рикIкIарал чанго минутазда жаниб бугебщинаб буголъиялъе лъугьине рес бугеб жо. ГьабсагIат букIараб рукъгун берцинаб яшав цо лахIзаталда жаниб тIагIине рес букIин бихьизабуна БетIергьанас. Гьединлъидал, цоги сундениги хьул нилъер гьечIо ва букIинеги бегьуларо цохIо Аллагьасде гурони. Гьеб захIмалъи нилъеда гьоркьор ругел цоцоязда гурони хъатIун батичIониги, гьеб ккола киназего бугеб цIумургIадаб жо, кантIейин, гъапулъиялдаса рорчIайин абураб. Гьединабго пайда гьечIеб жо ккола нилъер гIумруги. Цо пара-сагIаталъ партIан рахъун рухI босун унеб. МагIишаталда хурхараб захIмалъи бачIани, нилъ зигардула тIубараб гIумруялъ данде гьабураб магIишат чанго минуталда жаниб тIагIун анин абун. БатIалъи щиб, гьединабго загIипаб жо ккола нилъер гIумруги.

Гьаб цебе бицаралдаса нилъеда щибха бичIчIизе кколеб? Бихьарабщинаб жоялдаса нилъ кантIизе ккола Аллагьасде руссине, Гьесие тIагIат-гIибадат цIикIкIинабиялде. Дунялалъул рахIатал цIикIкIиналъ кIочонеб буго кинабго, нилъго ханзабиян кколеб буго. Гьелдаса кIудияб балагь инсанияталде тIадеги бачIинчIо. ХIатта гьеб тIаде бачIараб къварилъиялда жаниб буго Аллагьасул рахIматги.

 

Халкъалъ гьабураб кумек

Ккараб къварилъиялда жаниб Дагъистаналъул халкъалъ лъазабуна жидер цогидаздехун бугеб рахIмуяб бербалагьи. Абизе бегьула, цониги чи хутIун ватиларин гьеб захIматаб хIалалде ккаразе кумек гьабичIев. Цояз гIарцудалъун, цогидаз - квераздалъун. Халкъ къаси-къад кьижичIого хIалтIулеб букIанин абизе бегьула гьал къояз. Рукъзал лъеца ккуразул аслиял масъалаби рукIана сордо базе бакI, квен-тIех, тIад ретIине ретIел. ХIукуматалъул идарабаз бихьизабуна чанго адрес сордо базе ине рес бугеб. Гьединго гIемерал гIадамаз лъазабуна жидер бакIазде рачIайин сордо базеян. Хадусеб къоялъ, гIолохъаби цадахъ рахъун, хIалтIана рукъзабахъа лъим къватIибе кьабизе, къайи-матахI баччизе, хIатIудаса рукъзал рацIцIад гьаризе. 

Дагъистан тун къватIир ругел гIадамалги чIечIо квералги тIатIала лъун. Мадугьалихъ ругел республикабаз, чачаназгун ингушаз, кабардиязгун балкараз, ставрополалъулаз ва астраханалъулаз гьабуна бергьун кIудияб кумек. «Инсан» фондалъ лъазабураб кумекалъе жаваб гьабун, бажарас бажараб къадар гIарцул рехичIев чи цониги хутIун ватиларо Дагъистаналда.

Киналго блогерал, артистал, журналистал, цIалул идарабазул вакилзабигун студентал рахъана къварилъиялде ккаразе кумекалъе.

Гьадинал захIматал къояз лъала халкъалъул цолъигун гъунки. Щулияб рекъел цоцалъ букIин бихьизабуна дагъистанияз. Гьеб буго тIубараб дунялалъего бугеб мисаллъун.

Аллагьас цIунаги балъгоял балагьаздаса.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...