Ригьнал гьариялъул моцI
Ригьнал гьариялъул моцI
ХIурматиял бусурбаби, шаввал моцI буго жиндилъ ригьин гьабизе хирияблъун бихьизабураб. Гьелъие гIиллалъунги ккун буго, жагьилияб заманалда халкъалда гьоркьоб шаввалалъ ригьин гьаби лъикIаб букIунарин абураб хабар. Бичасул аварагас ﷺ ГIаишатие магьари лъун буго шаввал моцIалъ. Хириясул ﷺ гьеб пишаялъ биххизабуна цебесеб заманалъул пикру. Ригьин гьаби, ай гIурав васасе чIужу ячин, гьединго гIурай яс росасе кьей Бичасул аварагасул ﷺ нух буго.
КIварабгIан хехго чIужу ячине беццараб буго шаргIалда. Хирияв Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Щив чи вугониги жиндие лъимер гьабун, гьес гьелда берцинаб цIар лъе, берцинаб (исламияб) тарбияги кье, балугълъидал ригьинги гьабе. Лъимер балугълъиялде бахун хадуб инсуца гьесие ригьин гьабичIони, лъимерги мунагьалде ккани (зина гьабун), гьелъул мунагь, лъимералъего гIадин, инсуеги букIуна», - абун (Байгьакъи).
Халгьабе, хириял бусурбаби. Кидаха нилъеца лъималазе ригьин гьабулеб? Балугълъаралдаса 10-15 сон ун хадуб ячуна васасе чIужу, яс дагьай цее кьола. ГIурав васги, гьединго, гIун тIасан ккарай ясги цIали лъугIизегIанин, рокъоб ремонт гьабун бахъинегIанилан багьанабиги ратун, лъагIалабаз эркенго тун рукIуна. ШаргIалда хехдари, гIедегIи какараб буго, цо чанго бакIалда хутIун. ГIедегIил гьабизе рихьизарурал бакIазда гьоркьоб рехсон буго гIедал лъималазе ригьин гьаби. Гьезда хъизан хьихьизе кIоларин яги цоги багьанабиги рачун херлъизегIан ригьинги гьабичIого толел руго нилъеца лъимал. Абизе бегьила, гьезда гьеб гIужалда хъизан нухда бачине гIураб гIакълу букIунарин, амма нилъеда кIочон тун буго, исламияб тарбия кьуни, гIакълу камун гьел хутIулареблъи. Исламияб тарбия кьечIони, кIикъого сон баниги щоларо чиясе гIакълу, херлъаниги довго гьитIинав вас вукIуна гьев.
Жиндир заманалда лъималазе ригьин гьабунгутIиялъги, шаргIалдаса рахъарал, ригьин гьабизе гIадамазе захIмалъулел гIадатал рукIиналъги, бечедал гурел чагIазе ясал кьезе бокьунгутIиялъги, росасдаса ятIалъарай, рос хварай гIадан, кIиабизе, лъабабизе росасе ин рогьолъун рикIкIунеб букIиналъги, гьел гурел гIемерал къваригIел гьечIел, шаргIалдаса рахъарал гIадатазе гIологи нилъер халкъалда гьоркьоб цIакъго хехаб къагIидаялъ хъахIбалъи тIибитIулеб буго. Жиндир заманалда лъималазе ригьинги гьабуни, магьари-чемоданалъул ишги шаргIалда рекъон тIубани, рос хварал къоролзабиги росасе кьуни, гьезул тIалаб щибаб бакIалда вугев имамасги гьабуни, гIодосанго лъималазе исламияб тарбияги кьуни, тIибитIилаандай гьеб куцалда нилъер халкъалда гьоркьоб зина. Гьеб мунагь гIемер тIибитIиялъ цIакъ бигьаяб жолъун рикIкIинецин байбихьун буго. Гьеб буго кутакалда кIудияб мунагь. Зина гьабурав чи чIвазе бихьизабун буго шаргIалда. Зина гьабулев чиясдаса иман батIалъулилан буго хIадисалда. Цо бакIалда зина гьаби тIибитIараб мехалда кутакал балагьал, сах гьаризе кIоларел унтаби тIаде риччалиланги буго. Жакъа гьел нилъеда рихьулелги руго.
Зина гIемерлъиялъ къватIахъ хутIарал, тIалаб гьабизе чи гьечIел, детдомазде щвезарурал лъимал къойидаса-къойиде цIикIкIунел руго. Зинаялдалъун гьабураб лъимер инсуде гIунтIизабуларо, щайгурелъул, гьес шаргIалда рекъон ригьин гьабунгутIиялъ, гьесул лъимерлъунцин рикIкIунаро гьеб. Гьедин лъугьараб лъимер - яс йигони, гьей ячинегицин бегьула гьес, гьей шаргIалда рекъон гьесул кколарелъул. Гьелдалъун нилъеда бихьулеб буго жидер я насаб гьечIел, я умумул гьечIел чагIилъун кколел рукIин зинаялдалъун лъугьарал лъимал. Гьезие ирсги щоларо. Гьединаб къагIидаялъ гьарурал, щибниги исламияб тарбияги щвечIел, щваниги, кьучI хIарамаб къагIидаялъ лъурал лъималаздасан щалдай рахъина? ЧIвадарухъабиги, цIогьалги, зиначагIиги ва гьел гурел цогидалги квешлъаби гьарулел чагIи гьезул рахъунеллъи мухIканаб жо буго. РукIине бегьула гьезда гъорлъ цо-цо гьоркьохъел чагIиги, амма гьеб къанагIат букIуна.
Гьединлъидал, гьел унтабаздаса хвасарлъиялъе бугеб аслияб нух ккола шаргIияб ригьин, кIварабгIан хехго лъималазе ригьин гьаби. Васасе динияй гIадан ялагьизеги, хехго ригьин гьабизеги бигьа букIунин, ясалъе кин гьеб хехго гьабилебин ва динияв рос кин гьелъие валагьилевин абуни, исламалда гьелъиеги буго жаваб. Эбел-инсуе суннатаб буго сахав, динияв, Аллагьасукьа ﷻ хIинкъулев чиясе жиндирго яс гьес ячине бокьи загьир гьабизе. Гьеб нилъее гIажаибаб жолъун букIине бегьила, амма гьеб шаргIалъул нух ккола. Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIабас жиндирго яс ячине бокьи загьир гьабуна Абубакр-асхIабасе, ГIусман-асхIабасе. Цоги асхIабзабазги гьебго къагIидаялъ гьабуна. СагIид бину Мусайиб абурав табигIинав живго ана жиндирго ясги ячун Абу-Гьурайрат-асхIабасухъе гьей ячейилан абизе ва гьей гьесухъе рокъоеги жинцаго щвезаюна. Магьаридае кIиго диргьамги лъуна. Гьел гурелги, гIемерал руго гьединал мисалал. Жакъа нилъер халкъ цIакъго чIухIараблъун, исламияб бичIчIи дагьаблъун лъугьиналъ, нилъеда гьеб гIаламатго бихьизеги бегьула. ЧIужугIаданалъеги бегьула сахав чиясе жий гьес ячине бокьи загьир гьабизе. Гьедин гьабуна жиндаса Аллагь разилъаяй Аварагасул ﷺ лъади, муъминзабазул эбел Хадижатица. Амма гьединал цо-цо хIужабиги кьочIое росун, хIарамал бухьенал гьаризе бегьуларо.
Нилъеца кьочIое босизе ккола исламалъул нух. ГIадатал ва гIадамазул пикруялъухъ гIинтIамичIого, Аллагьасул нухги ккун цебе бачине ккола гIазизаб нилъер гIумру. Аллагьас кумек гьабеги!
