Аслияб гьумералде

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

ТIоцебе хIамамалъуве арав чи ккола Сулайман авараг. ЧIунтараб, хIалтIизабураб мина-рукъ хIамамалъе лъикIаб букIуна цIияб баралдаса.

 

ЧIунтараблъун рикIкIуна бан хадуб анкьго сон араб рукъ. ХIамамалъул ва бассейналъул къадазда берцинаб тIабигIаталъул суратал рахъизеги лъикIаб буго, масала, рохьил, тIугьдузул, мугIрузул ва гьелда релълъараб. Гьединал суратаз чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабула.

Имам Гъазалияс хъван буго: «Шамалда рукIарал хIамамазде ун хадуб Аварагасул ﷺ асхIабзаби Абу Дардаица ва Аюб Ал-Ансарияс абуна: «Гьаб бакIалъул лъикIлъиго щиб: черхги бацIцIад гьабула, жужахIги ракIалде щвезабула», - ян. Цо-цо асхIабзабаз абуна: «Квешаб бакI буго хIамам. Гьениб инсанасул гIавратги загьирлъула, ничги тIагIуна», - абун.

Ибну ГIабасидасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «ХIамамин цIар бугеб рукъалдаса нуж цIуне», - ян. АсхIабзабаз гьикъана: «Я Бичасул Расул ﷺ, хIамамалъ унтарасе кумек гьабула, чороклъи тIаса инабула», -ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьедин батани, гьенив унес гIаврат бахче», - ян. (Абу НугIайм)

Гьединлъидал хIамамалъуре унаго гIаврат бахчиялде кIвар кьезеги цогидазул гIавраталъухъ балагьиялдаса цIунизеги ккола. Гьединал хIарамал жалаздасаги цIунун хIамамалъуре ин пайда цIикIкIараб жо буго.

ЧIобогояб кванирукъгун хIамамалъуве ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ ботIрол унтиги загIиплъиги тIаде бачIинабизе рес буго. ЦIураб кванирукъгунги ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ гIемерал унтаби тIаде рачIинарула, масала, ракI хисарди, чехь пунцIой, хIенсей гIадал.

ХIамамалъуве лъугьиналде лъикIаб буго цин хинаб бакIалда гIодовги чIун, къаркъала хIадур гьабизе. Чорхол цIа-кан хехго хисардиялъ зарал гьабизе рес буго. Чорхол цIа-кан рукIалида бугесе хIамамалъуса къватIиве вачIиндал цIорораб лъим тIаде тIезе бегьула. Кьваризабураб чаран лъеца лъадарулеб гIадин, цIорораб лъеца черхги лъадарула.

ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъим гьекъезеги лъикIаб гьечIо. Гьениб жаниб берцинал махIал гьаризеги беццула, масала, къаранпилалъул (гвоздика), къистIалъул, ладаналъул.

Парилкаялъуса рачIиндал дагьабго жо кваназе лъикIаб буго. Имам ШафигIияс абуна: «Парилкаялъусаги вачIун кваначIого чIаго хутIарасда дица гIажаиблъи гьабула», - ян.

Риидал парилкаялъуса къватIиве лъугьиндал цIорораб лъеца квералгун хIатIал чуризе лъикIаб буго, хасго гIолохъабазе. Аварагас ﷺ абуна: «ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъеца хIатIал чуриялъ ботIрол унтиялдаса цIунула», - ян. (Абу НугIайм)

Абула, парилкаялдаса хадуб кьижи дарабаздасаги пайдаяб бугин. Гьединлъидал лъикIаб буго кьижилалде цебе, къасимехалда, хIамамалдеги ун, гьелдаса хадуб кьижизе. Гьединго хIал щвезабизеги лъикIаб гьечIо гьелдаса хадуб.

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...