Аслияб гьумералде

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

ТIоцебе хIамамалъуве арав чи ккола Сулайман авараг. ЧIунтараб, хIалтIизабураб мина-рукъ хIамамалъе лъикIаб букIуна цIияб баралдаса.

 

ЧIунтараблъун рикIкIуна бан хадуб анкьго сон араб рукъ. ХIамамалъул ва бассейналъул къадазда берцинаб тIабигIаталъул суратал рахъизеги лъикIаб буго, масала, рохьил, тIугьдузул, мугIрузул ва гьелда релълъараб. Гьединал суратаз чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабула.

Имам Гъазалияс хъван буго: «Шамалда рукIарал хIамамазде ун хадуб Аварагасул ﷺ асхIабзаби Абу Дардаица ва Аюб Ал-Ансарияс абуна: «Гьаб бакIалъул лъикIлъиго щиб: черхги бацIцIад гьабула, жужахIги ракIалде щвезабула», - ян. Цо-цо асхIабзабаз абуна: «Квешаб бакI буго хIамам. Гьениб инсанасул гIавратги загьирлъула, ничги тIагIуна», - абун.

Ибну ГIабасидасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «ХIамамин цIар бугеб рукъалдаса нуж цIуне», - ян. АсхIабзабаз гьикъана: «Я Бичасул Расул ﷺ, хIамамалъ унтарасе кумек гьабула, чороклъи тIаса инабула», -ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьедин батани, гьенив унес гIаврат бахче», - ян. (Абу НугIайм)

Гьединлъидал хIамамалъуре унаго гIаврат бахчиялде кIвар кьезеги цогидазул гIавраталъухъ балагьиялдаса цIунизеги ккола. Гьединал хIарамал жалаздасаги цIунун хIамамалъуре ин пайда цIикIкIараб жо буго.

ЧIобогояб кванирукъгун хIамамалъуве ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ ботIрол унтиги загIиплъиги тIаде бачIинабизе рес буго. ЦIураб кванирукъгунги ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ гIемерал унтаби тIаде рачIинарула, масала, ракI хисарди, чехь пунцIой, хIенсей гIадал.

ХIамамалъуве лъугьиналде лъикIаб буго цин хинаб бакIалда гIодовги чIун, къаркъала хIадур гьабизе. Чорхол цIа-кан хехго хисардиялъ зарал гьабизе рес буго. Чорхол цIа-кан рукIалида бугесе хIамамалъуса къватIиве вачIиндал цIорораб лъим тIаде тIезе бегьула. Кьваризабураб чаран лъеца лъадарулеб гIадин, цIорораб лъеца черхги лъадарула.

ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъим гьекъезеги лъикIаб гьечIо. Гьениб жаниб берцинал махIал гьаризеги беццула, масала, къаранпилалъул (гвоздика), къистIалъул, ладаналъул.

Парилкаялъуса рачIиндал дагьабго жо кваназе лъикIаб буго. Имам ШафигIияс абуна: «Парилкаялъусаги вачIун кваначIого чIаго хутIарасда дица гIажаиблъи гьабула», - ян.

Риидал парилкаялъуса къватIиве лъугьиндал цIорораб лъеца квералгун хIатIал чуризе лъикIаб буго, хасго гIолохъабазе. Аварагас ﷺ абуна: «ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъеца хIатIал чуриялъ ботIрол унтиялдаса цIунула», - ян. (Абу НугIайм)

Абула, парилкаялдаса хадуб кьижи дарабаздасаги пайдаяб бугин. Гьединлъидал лъикIаб буго кьижилалде цебе, къасимехалда, хIамамалдеги ун, гьелдаса хадуб кьижизе. Гьединго хIал щвезабизеги лъикIаб гьечIо гьелдаса хадуб.

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Нужее баяналъе

  Киталъул чохьониве щив авараг ккарав? – Юнус авараг. Маккаялъул сураби чан ругел? – 85. Мадинаялъул сураби чан ругел? – 29. МоцI чан нухалъ рехсараб Къуръаналда? – 12 нухалъ. Къуръаналда бугеб бищун кIудияб къиса щиб? – Юсуф...