Аслияб гьумералде

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

Чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабулеб

ТIоцебе хIамамалъуве арав чи ккола Сулайман авараг. ЧIунтараб, хIалтIизабураб мина-рукъ хIамамалъе лъикIаб букIуна цIияб баралдаса.

 

ЧIунтараблъун рикIкIуна бан хадуб анкьго сон араб рукъ. ХIамамалъул ва бассейналъул къадазда берцинаб тIабигIаталъул суратал рахъизеги лъикIаб буго, масала, рохьил, тIугьдузул, мугIрузул ва гьелда релълъараб. Гьединал суратаз чорхое рахIатги парахалъиги бачIинабула.

Имам Гъазалияс хъван буго: «Шамалда рукIарал хIамамазде ун хадуб Аварагасул ﷺ асхIабзаби Абу Дардаица ва Аюб Ал-Ансарияс абуна: «Гьаб бакIалъул лъикIлъиго щиб: черхги бацIцIад гьабула, жужахIги ракIалде щвезабула», - ян. Цо-цо асхIабзабаз абуна: «Квешаб бакI буго хIамам. Гьениб инсанасул гIавратги загьирлъула, ничги тIагIуна», - абун.

Ибну ГIабасидасан бицана Аварагас ﷺ абунин: «ХIамамин цIар бугеб рукъалдаса нуж цIуне», - ян. АсхIабзабаз гьикъана: «Я Бичасул Расул ﷺ, хIамамалъ унтарасе кумек гьабула, чороклъи тIаса инабула», -ян. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьедин батани, гьенив унес гIаврат бахче», - ян. (Абу НугIайм)

Гьединлъидал хIамамалъуре унаго гIаврат бахчиялде кIвар кьезеги цогидазул гIавраталъухъ балагьиялдаса цIунизеги ккола. Гьединал хIарамал жалаздасаги цIунун хIамамалъуре ин пайда цIикIкIараб жо буго.

ЧIобогояб кванирукъгун хIамамалъуве ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ ботIрол унтиги загIиплъиги тIаде бачIинабизе рес буго. ЦIураб кванирукъгунги ине лъикIаб гьечIо. Гьелъ гIемерал унтаби тIаде рачIинарула, масала, ракI хисарди, чехь пунцIой, хIенсей гIадал.

ХIамамалъуве лъугьиналде лъикIаб буго цин хинаб бакIалда гIодовги чIун, къаркъала хIадур гьабизе. Чорхол цIа-кан хехго хисардиялъ зарал гьабизе рес буго. Чорхол цIа-кан рукIалида бугесе хIамамалъуса къватIиве вачIиндал цIорораб лъим тIаде тIезе бегьула. Кьваризабураб чаран лъеца лъадарулеб гIадин, цIорораб лъеца черхги лъадарула.

ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъим гьекъезеги лъикIаб гьечIо. Гьениб жаниб берцинал махIал гьаризеги беццула, масала, къаранпилалъул (гвоздика), къистIалъул, ладаналъул.

Парилкаялъуса рачIиндал дагьабго жо кваназе лъикIаб буго. Имам ШафигIияс абуна: «Парилкаялъусаги вачIун кваначIого чIаго хутIарасда дица гIажаиблъи гьабула», - ян.

Риидал парилкаялъуса къватIиве лъугьиндал цIорораб лъеца квералгун хIатIал чуризе лъикIаб буго, хасго гIолохъабазе. Аварагас ﷺ абуна: «ХIамамалдаса хадуб цIорораб лъеца хIатIал чуриялъ ботIрол унтиялдаса цIунула», - ян. (Абу НугIайм)

Абула, парилкаялдаса хадуб кьижи дарабаздасаги пайдаяб бугин. Гьединлъидал лъикIаб буго кьижилалде цебе, къасимехалда, хIамамалдеги ун, гьелдаса хадуб кьижизе. Гьединго хIал щвезабизеги лъикIаб гьечIо гьелдаса хадуб.

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....