Нилъер квен
ГIелму-лъай ккола гIадал нахуе бугеб бищун лъикIаб квен. ГIалимзабаз абула гIадалнахуе лъай, гIелму щолеб гьечIони, гьеб нахъе кколин абун.
Исламияб диналъги ахIула гIелму тIалаб гьабейилан абун. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ тIоцебе рещтIараб аят букIана «Икъраъ», ай «ЦIале» абураб. ГIелму къваригIуна диниябги, гьелдаго цадахъ дунялиябги. Мисалалъе, инженер, тохтур, мугIалим къваригIуна. Гьел гьечIого тIураларо. Динияб гIелмуги къваригIуна, жиндие хIажатаб лъазабичIого бегьуларо.
Аллагьгун ﷻ кIалалъаго Муса аварагас гьикъула: «Я дир Аллагь, гIадамазул бищун Дуе вокьулев щив кколев?» - илан. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «ГIелму тIалаб гьабулев гIалимчи», - ян.
Нилъеда лъазе ккола ГIали-асхIабас абурал рагIаби: «ГIадамазе имамлъи гьабулес тIоцебе жиндирго напсалда малъизе ккола цогидазда малъизегIан. Гьесул тIабигIат букIайин абе мацIалдасаги цебесеблъун», - ян. Гьелъул магIна ккола, мацIалда дин букIинчIого, тIабигIат букIине кколин абураб.
Гьединго ГIали-асхIабас абуна: «ГIелмуялъул гIодобегIанаб ккола мацIалдалъун кIалъараб ва бищун тIадегIанаблъун ккола лугбазда гьеб загьирлъи», - ян. Цоги, ГIали-асхIабас абуна: «ГIелму ккола хирияб жо. Аллагьги ﷻ вуго Лъалевлъун, Гьесие вокьула гIалимчи», - ян.
Жакъа бокьарабгIан рес буго гIелму тIалаб гьабизе. Амма бокьизе кколаха. Нафсалъе бокьараб жо гьабиялъе нилъеда заман батула. Амма хIажатаб тIалаб гьабизе заман гьечIилан чIола.
ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна: «Сулайман аварагас бечелъиялдасаги ханлъиялдасаги гIелму тIаса бищана. Гьелъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие бечелъиги ханлъиги кьуна», - ян.
Абула гIалимчи ракьалда чирахъ гIадинав чи вугилан.
Абу Дардаъ абурав асхIабас абуна: «ГIелмуялъул цо суал лъазаби дие цIикIкIун бокьула тIубараб сордо гIибадаталда борчIиялдаса», - ян.
Инсан хвезе вуго жинца гьабулеб букIараб ишалда. Гьединлъидал гIелму лъазабизе рес щварав чи вуго талихIавлъун.
ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна: «Нужер гIамал лъикIаб буго гIелмуялдасаги. Амма бачIине буго цо заман, гIамалалдаса гIелму лъикIаб букIунеб», - ян.
Анас ибну Маликица абуна: «Нужеца гIелму тIалаб гьабе гьитIинго. Щивав бусурбанчиясда тIадаб буго гIелму тIалаб гьабизе», - ян.
Цо гIакъилас абун буго, Къиямасеб къоялъ жив хIинкъун гьечIин дуца щиб гьабурабин абун гьикъиялдаса. Жив хIинкъун вугин дуда лъараб жо дуца кин хIалтIизабурабин цIехеялдаса.
ХIакъикъаталда нилъ хIинкъизе ккараб бакI буго гьеб. Лъаларев чи Аллагьас ﷻ тIаса лъугьун тезе бегьула. Амма гIелмуги букIун, гьеб пайдаялъе хIалтIизабичIев чиясе Къиямасеб къоялъ кутакаб хIинкъи буго.
ГIумар ибну ХатIабица гьикъула ГIабдуллагь ибну Саламида: «ГIелмуялъул бутIрул щал кколел?» - абун. Гьес абула: «ГIелмуялда гIамал гьабурал чагIи руго», - ян.
ГIумар-асхIабас цIехола: «Кидаха гIелму рекIелъа тIагIунеб?» - ян. ГIабдуллагьица жаваб кьола: «Хьул лъураб мехалъ», - илан абун. ГIамалги гьабичIого, хьулазда рукIунел чагIийин абураб магIна буго гьелъул.
