Аслияб гьумералде

Гуккун ккезе гурин

Гуккун ккезе гурин

Гуккун ккезе гурин

Садакъаялъул хиралъи лъаларев чи ватиларо. ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун садакъа сабаблъун нилъедаса балагьал нахъчIвала ва унтаби сах гьарула. Рукъалдаса ва агьлу-хъизамалдаса балагьал нахъчIвазе нилъее бокьани, садакъаялда тIадчIей гьабе. Гьеб буго кIудияб кири щолеб пиша. Садакъаялъ БетIергьанасул ццим бахъин инабула.

 

ТIоцебе нилъеда лъазе ккола ТIадегIанав Аллагь ﷻ Жиндие рекъолареб ва махлукъаталъул сипатаздаса вацIцIадав вукIин. Аллагьасул ﷻ ццим нахъе инабиялъул магIна ккола, Гьес тIаде тIамулеб балагьалдаса ва тамихIалдаса нилъ цIуни.

Зайнудин ГIабидиница абуна: «Къаси гьабураб садакъаялъ ТIадегIанав Аллагьасул ццим бахъин инабула», - ян.

Гьединго имам Къатадатица абуна: «Садакъаялъ квешал пишаби рацIцIуна, лъеца цIа свинабулеб гIадин», - ян.

Жакъа хIиллачагIи (мошенники) руго цIакъго гIемерлъун. Садакъа гьабулелъубги гIадамал гуккизе хIаракат бахъула гьез. ГIемерал чагIаз садакъа кьолеб буго кколареб бакIалде. Гьелъие гIиллаги бачуна гьарун вачIарав чи нахъчIвазе бегьуларин аби.

ГIиса аварагас абуна: «Щибниги жо гьечIев чи гьарун вачIиндал ва нахъги чIвани, гьеб рукъ анкьго къоялъ малаикзабаз сверун кколаро», - ян. Гьеб битIарабги буго. Амма гьелъул магIна ккола хIажатав чи нахъчIвани абураб. ХIиллачи нахъчIванин абун щибго букIунаро. ГIаксалда, гьезие кьезецин бегьуларо.

Жакъа хIиллачагIи гIемерлъиялъ гьел ратIарахъизе захIмалъулеб буго. Гьединлъидал, лъалезда цIехон тIалаб гьабила мухIканлъи. ХIатта гIарац картаялдасан кколареб бакIалде битIун, туснахъалъуре ккаралги руго. ЦIодорлъи гьабе, диналъул вацал ва яцал!

Бачинин цо мисал. Хасаб фондаялъул цIарги хъван, нухда чIун гIарац гьарулеб букIана гIолохъабазул цо къукъаялъ. Гьеб фондалъул хIалтIухъабазин абуни лъазабуна гьединаб къагIида жидеца хIалтIизабуларин абун. Гьебго абула цогидалги фондазул нухмалъулез. Гьеб мехалда бичIчIулеб буго нухазда чIарал хIиллачагIи рукIин.

Цере гьединал чагIи къанагIат гурони рукIинчIо. Гьанжейин абуни гIемерлъун руго. Гьелъин нилъецаги цIодорлъи гьабизе кколеб.

Цо-цоял ратула садакъаялъул кIварго гьабуларел. Гьеб хIинкъизе ккараб иш буго.

Аллагьас ﷻ цоял бечедаллъун цогидал мискиналлъун рижун руго. Гьедин ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьабуна бечедаз мискиназе кумек гьабизе букIине. Мискинзабазул ризкъи кьуна бечедал чагIазухъе, гьез гьезухъе щвезабизелъун. ХIакъикъаталдайин абуни тIолабго бечелъи Аллагьасухъ буго, амма нилъехъе кьуна хIалтIизабизелъун ва гьелда щиб гьабизе бугебали бихьизелъун.

Абу Зарр Гъифарияс абуна как - диналъул хIуби кколин, амма садакъаялъул абулаго лъабго нухалъ абуна, садакъа цIакъ гIажаибаб жо бугин.

Садакъа херлъидал гьабизе таралги рукIуна яги гьел хведал гIагарлъи букIуна гьездасан садакъа гьабулел. Гьеб мехалъ гьабураб садакъаялъул хайир хваразе щваги. Амма ГIабдулагь ибну МасгIудица абуна: «Цо гъурущ чIаго вукIаго кьей лъикIаб буго, хвараб мехалъ нусго гъурущ кьейин васият гьабиялдаса», - ян.

ГIамр ибну Къайсица абуна: «Дуда лъикIаб гIамал рагIидал, гьеб цо нухалъгIаги гьабизе хIаракат бахъе, гьелъул агьуялдаса вукIинелъун», - ян.

Салафу-салихIунал цIакъ сахаватал чагIи рукIана. ШигIби абурав имамас абуна, цониги хварав чи хутIичIин гIагарлъиялда гьоркьоса дица гьесул налъи бецIун гурони.

Жеги абула, щуго жо нахъчIвани, щуго жоялдаса махIрумлъулинги:

  1. ЗакагIат нахъчIвани, Аллагьас ﷻ гьесул боцIи цIуниялдаса нахъчIвала.
  2. Садакъа нахъчIвани, Аллагьас ﷻ сахлъи нахъчIвала.
  3. Ракьул бахъараб жоялдаса кколеб закагIат кьунгутIиялъ нахъчIвала гьесдаса ракьул баракат.
  4. ДугIа гьаби нахъчIварасе Аллагьас ﷻ жаваб гьаби нахъчIвала.
  5. Какилъ кIарчанлъи гьабурав хвалда аскIоб Лаилагьа илла Ллагь абураб калимаялдаса махIрумлъула.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Нужее баяналъе

  Киталъул чохьониве щив авараг ккарав? – Юнус авараг. Маккаялъул сураби чан ругел? – 85. Мадинаялъул сураби чан ругел? – 29. МоцI чан нухалъ рехсараб Къуръаналда? – 12 нухалъ. Къуръаналда бугеб бищун кIудияб къиса щиб? – Юсуф...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...