Аслияб гьумералде

Гуккун ккезе гурин

Гуккун ккезе гурин

Гуккун ккезе гурин

Садакъаялъул хиралъи лъаларев чи ватиларо. ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун садакъа сабаблъун нилъедаса балагьал нахъчIвала ва унтаби сах гьарула. Рукъалдаса ва агьлу-хъизамалдаса балагьал нахъчIвазе нилъее бокьани, садакъаялда тIадчIей гьабе. Гьеб буго кIудияб кири щолеб пиша. Садакъаялъ БетIергьанасул ццим бахъин инабула.

 

ТIоцебе нилъеда лъазе ккола ТIадегIанав Аллагь ﷻ Жиндие рекъолареб ва махлукъаталъул сипатаздаса вацIцIадав вукIин. Аллагьасул ﷻ ццим нахъе инабиялъул магIна ккола, Гьес тIаде тIамулеб балагьалдаса ва тамихIалдаса нилъ цIуни.

Зайнудин ГIабидиница абуна: «Къаси гьабураб садакъаялъ ТIадегIанав Аллагьасул ццим бахъин инабула», - ян.

Гьединго имам Къатадатица абуна: «Садакъаялъ квешал пишаби рацIцIуна, лъеца цIа свинабулеб гIадин», - ян.

Жакъа хIиллачагIи (мошенники) руго цIакъго гIемерлъун. Садакъа гьабулелъубги гIадамал гуккизе хIаракат бахъула гьез. ГIемерал чагIаз садакъа кьолеб буго кколареб бакIалде. Гьелъие гIиллаги бачуна гьарун вачIарав чи нахъчIвазе бегьуларин аби.

ГIиса аварагас абуна: «Щибниги жо гьечIев чи гьарун вачIиндал ва нахъги чIвани, гьеб рукъ анкьго къоялъ малаикзабаз сверун кколаро», - ян. Гьеб битIарабги буго. Амма гьелъул магIна ккола хIажатав чи нахъчIвани абураб. ХIиллачи нахъчIванин абун щибго букIунаро. ГIаксалда, гьезие кьезецин бегьуларо.

Жакъа хIиллачагIи гIемерлъиялъ гьел ратIарахъизе захIмалъулеб буго. Гьединлъидал, лъалезда цIехон тIалаб гьабила мухIканлъи. ХIатта гIарац картаялдасан кколареб бакIалде битIун, туснахъалъуре ккаралги руго. ЦIодорлъи гьабе, диналъул вацал ва яцал!

Бачинин цо мисал. Хасаб фондаялъул цIарги хъван, нухда чIун гIарац гьарулеб букIана гIолохъабазул цо къукъаялъ. Гьеб фондалъул хIалтIухъабазин абуни лъазабуна гьединаб къагIида жидеца хIалтIизабуларин абун. Гьебго абула цогидалги фондазул нухмалъулез. Гьеб мехалда бичIчIулеб буго нухазда чIарал хIиллачагIи рукIин.

Цере гьединал чагIи къанагIат гурони рукIинчIо. Гьанжейин абуни гIемерлъун руго. Гьелъин нилъецаги цIодорлъи гьабизе кколеб.

Цо-цоял ратула садакъаялъул кIварго гьабуларел. Гьеб хIинкъизе ккараб иш буго.

Аллагьас ﷻ цоял бечедаллъун цогидал мискиналлъун рижун руго. Гьедин ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьабуна бечедаз мискиназе кумек гьабизе букIине. Мискинзабазул ризкъи кьуна бечедал чагIазухъе, гьез гьезухъе щвезабизелъун. ХIакъикъаталдайин абуни тIолабго бечелъи Аллагьасухъ буго, амма нилъехъе кьуна хIалтIизабизелъун ва гьелда щиб гьабизе бугебали бихьизелъун.

Абу Зарр Гъифарияс абуна как - диналъул хIуби кколин, амма садакъаялъул абулаго лъабго нухалъ абуна, садакъа цIакъ гIажаибаб жо бугин.

Садакъа херлъидал гьабизе таралги рукIуна яги гьел хведал гIагарлъи букIуна гьездасан садакъа гьабулел. Гьеб мехалъ гьабураб садакъаялъул хайир хваразе щваги. Амма ГIабдулагь ибну МасгIудица абуна: «Цо гъурущ чIаго вукIаго кьей лъикIаб буго, хвараб мехалъ нусго гъурущ кьейин васият гьабиялдаса», - ян.

ГIамр ибну Къайсица абуна: «Дуда лъикIаб гIамал рагIидал, гьеб цо нухалъгIаги гьабизе хIаракат бахъе, гьелъул агьуялдаса вукIинелъун», - ян.

Салафу-салихIунал цIакъ сахаватал чагIи рукIана. ШигIби абурав имамас абуна, цониги хварав чи хутIичIин гIагарлъиялда гьоркьоса дица гьесул налъи бецIун гурони.

Жеги абула, щуго жо нахъчIвани, щуго жоялдаса махIрумлъулинги:

  1. ЗакагIат нахъчIвани, Аллагьас ﷻ гьесул боцIи цIуниялдаса нахъчIвала.
  2. Садакъа нахъчIвани, Аллагьас ﷻ сахлъи нахъчIвала.
  3. Ракьул бахъараб жоялдаса кколеб закагIат кьунгутIиялъ нахъчIвала гьесдаса ракьул баракат.
  4. ДугIа гьаби нахъчIварасе Аллагьас ﷻ жаваб гьаби нахъчIвала.
  5. Какилъ кIарчанлъи гьабурав хвалда аскIоб Лаилагьа илла Ллагь абураб калимаялдаса махIрумлъула.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...