Аслияб гьумералде

ГIолохъанго пайда босе

ГIолохъанго пайда босе

ГIолохъанго пайда босе

ГIолеб гIел ккола инсанияталъул гIумруялъул къисмат жинда тIад гIуцIараб аслияб кьучIлъун ва мугъчIвалеб хIубилъун. Щай абуни, гIумруялда дандчIвай гьабизе хIадурлъулел гIадамал, ригьалде рахарал херал чагIи ккола гIумруялъулгун къо-мех лъикI гьабулеб заманалда ругел. Лъимал ккола гIумруялда дандчIвай гьабизе хIадурлъулел, жеги гIумруялъулгун дандчIвай гьабичIеб гIел. ГIумругун къеркьолеб чIагояб къуватин абуни ккола гIолохъанаб гIел.

 

ГIолохъанаб гIел бокьухъе рукIаян, гьезул ургъел гьабичIого чIарал нухмалъулел ккола цохIо халкъалъе гуребги, жалго жидеегоги хиянат гьабулеллъун. ГIун бачIунеб гIел лъикIаб нухдасан иналъул жамгIияталда жаниб кIудияб кIвар буго.

Имам Муслимица бицараб кьучIаб хIадисалда буго аварагас ﷺ абунилан: «Анкьго чи вуго Аллагьасул гIаршалъул гурони цоги рагIад гьечIеб, къиямасеб къоялъ гIаршалъул рагIдукь рукIине ругел: гьезда гьоркьоса ккола гIадлу битIарав ханги, Аллагьасе ﷻ тIагIаталда гIумру арав гIолохъанчиги», - абун. ГIадлу битIарав ханасда хадувго рехсон вуго Аллагьасул ﷻ нухда чIарав гIолохъанчиги. Гьелдалъун гьеб хIадисалъ нилъеда бичIчIизабула Аллагьасул ﷻ нухда чIарав гIолохъанчи гIадлу битIарав ханасда хадусеб даражаялда, жамагIаталъе хIажатав ва пайда цIикIкIун кьолев вукIин. Живго аварагас ﷺ ислам тIибитIизабулеб заманалдагицин гьесда сверухъ чIарал гIадамазул гIемерисел гIолохъанаб гIел букIана. Гьезул берцинаб дагIваталъул баракаталдалъун 1400 соналъ цебего тIибитIараб исламияб диналдалъун жакъаги миллионал гIадамаз пайда босулеб буго.

Гьединлъидал росдае букIа, шагьаралъе букIа, улкаялъе букIа къимат кьола гIолохъанаб гIелалъул хьвада-чIвадиялъухъ балагьун. ЛъикIаб гIамал-тIабигIаталъул гIемерисел гIолохъаби жанир ругеб росу, шагьар, улка лъикIаблъун рикIкIуна, квешаб гIамал-хасияталъул цIикIкIун ругони квешаблъунги рикIкIуна. Гьединлъидал нилъеца кIвар бахъизе ккола нилъер гIун бачIунеб гIел лъикIаб тIабигIат-гIамалалда куцазе.

Аллагь ﷻ разилъаяв кIудияв гIалимчм ва вали ГIабдулкъадир Сафадияс хъвалеб буго: «Дунялалда дагьабго заманалъ лазатги босун, хадуб абадияб гIакъуба щолеб гьеб лазаталъул пайда щиб?» - абун. Гьединго дунялалда дагьаб заманалда захIматги бихьун хадуб абадияб нигIмат щолебги букIаго бихьараб захIматалъул заралги щибилан.

Исламалъул тIогьиб бугеб бищунго хирияб гIамаллъун рикIкIуна гъазават. Амма гъазаватазулги бищун хирияб гъазават ккола инсанас жиндирго нафсалде данде гьабулеб гъазават. Аварагас ﷺ абулеб буго: «ХIакъав гъазаватчи ккола нафсалдехун гъазават гьабулев чи», - ян. Нафсалде данде гъазават гьабизе гIолохъабазе захIмат бугилан абуниги, гьеб захIматги кидаго букIунеб гуро. ГIолохъанчиясги квешлъиялдасаги гьукъун лъикIлъиялда нафс куцазе байбихьараб мехалъ, гьесие дагь-дагьккун бигьалъизе ва хадуб лъикIаб гIамал гьуинлъизеги буго.

Амма гIолохъанлъиялъ гуккарал, пасалъиялда гIумру тIамулезда гьоркьорги ратизе бегьула жалго мекъаб нухда рукIинги ва Аллагьасул ﷻ нух хIакъаб букIинги лъалел, херлъун хадуб диналде руссинилан хьулазда божун чIаралги. Гьезда лъазе ккола гьединал хьулал жиделъ раккизарулеб щайтIан букIин. ГьечIони, жалго ургъеха, херлъидал дин гьабилин чIарал гIолохъабазул, бищун дагьаб 70 % херлъизегIан хутIичIого хола.

Херлъун хадуб дин гьабизе лъугьарав цониги чи дуда ватизе гьечIо гIолохъанаб мехалда дин гьабичIого теялда пашманлъарал гурони. Херлъараб мехалъ гьабулеб динги хераб букIунеблъиги хIисаб гьабизе ккела. ГIадада гурелъул нилъер хирияв аварагас ﷺ васият гьабураб: «Дуца херлъилалде цебе дурго гIолохъанлъиялдаса пайда босе», - абун.

 

МухтарахIмад МухIаммадов

 

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Минскалда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб форум

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Баркала кумекалъухъ

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул редакция! Газета гьоркьобккун нижее, Хунзахъ районалъул ТӀадколоб росулъа ХӀажиев ГӀалискандил хъизамалъе, бокьун буго баркалаялъул калам загьир гьабизе нижее хӀажалъи ккедал кумекалъе ратарал гӀадамазе.   Исана 13 июналда цӀаги рекӀун нижер мина,...