Аслияб гьумералде

ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.

 

Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан данде гьабун букIун буго гIараб мацIалъ. ЖамагIатаз цоцахъе ритIулел рукIа, гIадамаз хъвалел ратаниги, гIалимзабазда гьоркьоб ккараб гIелмияб бахIс бугониги, гьабураб шаргIияб хIукмуялъул документ батаниги, кинабго букIана гIараб мацIалда. Цо жамагIаталъ цогидалъухъе битIараб кагъатги годекIаниб цIалулаан гIараб мацIалда. Гьеб заманалда рукIарал гIалимзабаз гIарабалда гIуцIулаан назмабигицин.

Амма инкъилаб ккун хадуб хъвай-хъвагIай цин латиналде, хадуб кирилицаялде сверизабуна. Цинги гIараб мацIалъул гьокоги нахъи гиризе байбихьана. Гьелде тIадеги, совет союзалъул заманалда гIарабият тIубанго гьукъана, букIараб гIараб литератураги тIагIинабуна. Гьединал ишаз цебе букIараб гIарабияталъул къуватаб кунчIи свинабуна. Цинги раккана цоги-цогидал мацIалги, ингилис, паранг ва цогидал. Аслияб къагIидаялда кинабго хъвай-хъвагIай гIурус мацIалде, ай кирилицаялде сверана.

Гьедин букIана союзалъул къуват биххизегIан. Гьеб загIиплъун хадуб ахирисел рухIалги ракIарун байбихьана Дагъистаналъ гIарабият цIи гьабизе. Рагьана мадрасабигун мажгитал, байбихьана гIарабият хъалкъалда малъизе. Гьедин, дагь-дагьккун рухI гъун, цIикIкIана гьелде гъира бугел гIолилалги, цебе букIараб даражаялде бахинчIониги гьелъул цо бащалъиялдегIаги бахинехъин бугин абуни, мекъи ккеларо.

 

 

 

 

Гьелъие нугIлъи гьабула гьал къоязда Дагъистаналъул исламияб университеталда (ДИУ) тIобитIараб гIараб мацIалъул форум-мажлисалъги. ГIезегIанго сонал руго гьеб идараялда жаниб гIараб мацI лъадариялда тIадчIей гьабулелдаса. Дагьал чIахIиял курсазе дарсалцин цохIо гIараб мацIалда цIалула, жалго мугIалимзабазги цоцазда гIараб мацIалда кIалъазе хIаракат бахъула.

Гьениб гIуцIараб мажлисалда гьабулеб кинабго кIалъай букIана цохIо гIараб мацIалда. Мавлидалги гьебго гIарабалда, гIалимзабаз цере рахъун гьарулел насихIаталги гIарабияталда.

 

 

 

 

Жиндирго гIахьаллъиялдалъун гьеб мажлис кIодо гьабуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясги. Гьеб цIалул идараялъе аслу лъурав, гьеб кьучIдасанго гIуцIарав чи ккола АхIмад-афанди. ГьабсагIатги гьелда хадуб бугеб аслияб бербалагьи къотIизе тун гьечIо шайихас.

Гьединаб мажлис Дагъистаналда тIоцебесеб нухалда гIуцIанин абизе бегьула. Хьул буго хадубккунги гьединал мажлисал гIемерлъилин, гьелдаса пайда босулелги цIикIкIинин абураб.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Мавлидазул моцI

ТIадегIанав Аллагьас нилъер умматалъе кьураб кIудияб рахIматалдасан ккола нилъ МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса гьари. Нилъ гьесул умматалдаса Аллагьас ﷻ гьариялдалъун гьевги кIодо гьавун, нилъее кьуна гIемерал бигьалъаби, цересел умматазе рукIинчIел.   Масала, Муса аварагасул шаргIалда...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....