Аслияб гьумералде

ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.

 

Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан данде гьабун букIун буго гIараб мацIалъ. ЖамагIатаз цоцахъе ритIулел рукIа, гIадамаз хъвалел ратаниги, гIалимзабазда гьоркьоб ккараб гIелмияб бахIс бугониги, гьабураб шаргIияб хIукмуялъул документ батаниги, кинабго букIана гIараб мацIалда. Цо жамагIаталъ цогидалъухъе битIараб кагъатги годекIаниб цIалулаан гIараб мацIалда. Гьеб заманалда рукIарал гIалимзабаз гIарабалда гIуцIулаан назмабигицин.

Амма инкъилаб ккун хадуб хъвай-хъвагIай цин латиналде, хадуб кирилицаялде сверизабуна. Цинги гIараб мацIалъул гьокоги нахъи гиризе байбихьана. Гьелде тIадеги, совет союзалъул заманалда гIарабият тIубанго гьукъана, букIараб гIараб литератураги тIагIинабуна. Гьединал ишаз цебе букIараб гIарабияталъул къуватаб кунчIи свинабуна. Цинги раккана цоги-цогидал мацIалги, ингилис, паранг ва цогидал. Аслияб къагIидаялда кинабго хъвай-хъвагIай гIурус мацIалде, ай кирилицаялде сверана.

Гьедин букIана союзалъул къуват биххизегIан. Гьеб загIиплъун хадуб ахирисел рухIалги ракIарун байбихьана Дагъистаналъ гIарабият цIи гьабизе. Рагьана мадрасабигун мажгитал, байбихьана гIарабият хъалкъалда малъизе. Гьедин, дагь-дагьккун рухI гъун, цIикIкIана гьелде гъира бугел гIолилалги, цебе букIараб даражаялде бахинчIониги гьелъул цо бащалъиялдегIаги бахинехъин бугин абуни, мекъи ккеларо.

 

 

 

 

Гьелъие нугIлъи гьабула гьал къоязда Дагъистаналъул исламияб университеталда (ДИУ) тIобитIараб гIараб мацIалъул форум-мажлисалъги. ГIезегIанго сонал руго гьеб идараялда жаниб гIараб мацI лъадариялда тIадчIей гьабулелдаса. Дагьал чIахIиял курсазе дарсалцин цохIо гIараб мацIалда цIалула, жалго мугIалимзабазги цоцазда гIараб мацIалда кIалъазе хIаракат бахъула.

Гьениб гIуцIараб мажлисалда гьабулеб кинабго кIалъай букIана цохIо гIараб мацIалда. Мавлидалги гьебго гIарабалда, гIалимзабаз цере рахъун гьарулел насихIаталги гIарабияталда.

 

 

 

 

Жиндирго гIахьаллъиялдалъун гьеб мажлис кIодо гьабуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясги. Гьеб цIалул идараялъе аслу лъурав, гьеб кьучIдасанго гIуцIарав чи ккола АхIмад-афанди. ГьабсагIатги гьелда хадуб бугеб аслияб бербалагьи къотIизе тун гьечIо шайихас.

Гьединаб мажлис Дагъистаналда тIоцебесеб нухалда гIуцIанин абизе бегьула. Хьул буго хадубккунги гьединал мажлисал гIемерлъилин, гьелдаса пайда босулелги цIикIкIинин абураб.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


РекIел тIиналдаса...

Аллагь ﷻ рехсей, Гьесие ﷻ тасбихI-тагьлил гьаби буго кутакалда кIвар цIикIкIараб гIамал. Гьеб, гIицIго мацIалъ рехсей гуребги, буго тIадегIанаб гIибадатлъун, чи живго инсанлъун вукIиналъул магIналъун ва Къиямасеб къоялъ цIадирабаздаги бищун бакIаблъун букIине бугеб гIамал.   ТIадегIанав...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...