Аслияб гьумералде

ЖужахI тIадаб гIамал

ЖужахI тIадаб гIамал

ЖужахI тIадаб гIамал

Гьереси бицин буго бищун къабихIал мунагьаздасан ва инсанасул гIайибазул вахIшилъиялдасан цояб. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеде амру гьабулеб буго гьерсидаса цIуни гьабеян.

 

Щибго гуреб дунялалъул ишазе гIоло гьереси бицунелги камуларо, хасго кIудияб мунагьлъун ккола гьересиялдалъун даран-базар ва цогидаб иш гьабулаго кIиго чиясда гьоркьоб бицараб. ХIакъикъияв бусурманчияс кидаго битIараб бицине ккола кигIан жиндие хайир гьечIеб бугониги. ИсмагIил ибну ВаситIица абуна: «Авараг ﷺ накълулъун хадуб, дида Абубакар-асхIабас бицунеб рагIана цо нухалъ Аварагас ﷺ абунин: «Нужеца гьереси бициналдаса цIуни гьабе, гьеб къосарал чагIигун цадахъ букIуна, гьеб кIиябгоги жужахIалъулъ буго», - ян. Абу-Умаматица бицараб цоги хIадисалда буго: «Гьереси нифакъалъул бутIаялдасан цо бутIа буго», - ян.

ГIабдуллагь ибну Жаррадица Аварагасда ﷺ цо нухалъ цIехон буго: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, муъминчияс зина гьабулищ», - абун. Аварагас ﷺ абуна: «Цо-цо лъугьуна», - ян. Нахъеги цIехана ГIабдуллагьица: «Гьереси бицунищ муъминчияс», - абун. Аварагас ﷺ абуна бицунарин ва гьелдаго нахърегIизабун Аллагьасул ﷻ гьаб магIнаялъул рагIиги абуна: «Гьереси бицуна Аллагьасул ﷻ аятазде иман лъоларел чагIаз», - ян.

Аварагас ﷺ жиндир дугIая-лъулъги абулаан: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца дир ракI нифакъалдаса, гIаврат зинаялдаса ва мацI гьересиялдаса бацIцIад гьабе», - ян.

Малик ибну Динарица абуна: «Цояб нахъе инегIан, гьереси ва ритIухълъи ракIалда жаниб цоцадехун рагъ гьабулеб букIуна», - ян.

Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ макьилъ дида бихьана дихъе цояв вачIарав гIадин, гьес диде «ТIаде вахъа», - ян абуна, дун гьевгун тIаде вахъана, гьеб мехалъ дун вугоан кIиго чиясда аскIов, гьезул цояв вугоан вахъун чIун, цогияв гIодов чIун. Вахъун чIарасул кодоб бугоан маххул гьабураб газалъ бакулеб алат, гIодов чIарасул кIалдиса гIодобе гъажалде щвезегIан къазабулеб, цинги нахъеги цIан, цогияб рахъалдехунги гьебго куцалда къазабулеб. Дун тIаде вахъине гьавурасдехун дица абуна: «Гьаб щиб?» - абун. Гьес абуна: «Гьав вуго гьерсихъан, къиямасеб къоялде щвезегIан жиндие хабалъ гIазаб гьабулев», - абун.

Инсанасул калам буго мурадлъун бугеб жоялде нух. Кинаб бугониги лъикIаб мурадалде нухлъун букIине бегьула гьересиябги битIарабги калам. Гьересияб калам абуни гьелъулъ хIарамаб букIуна, амма къасдлъун бугеб жоги хIалалаб батани, гьересиялдалъун гурони нух бачине ресги батичIони, гьеб мехалда гьереси бицин хIалалаб букIуна. Къасдлъун бугеб жо, бусурманчиясул би цIуниялда релълъун тIадаб батани, гьереси бицинги тIадаб букIуна. Гьединлъидал руго цо-цо бакIал жиделъ гьереси бицине рухса кьурал. Гьелде тIоритIел гьабула Умму-Кулсумица бицараб: «Дида рагIана Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абулеб: «Лъабго бакIалда гурони гьереси бицине рухса кьоларо», - ян. Гьездасан ккола: «Бицунеб рагIиялдасан бусурбабазда ялъуни кIиго халкъалда гьоркьоб маслахIат гьабиги бокьун кIалъалев, рагъул майданалда тушманасда тIад бергьенлъи босизелъун кIалъалев. Щайгурелъул, рагъ буго хIиллаялда тIад гIуцIараб ва рос-лъадиялъ цоцазда гьоркьоб маслахIат, цоцазул разилъи букIинелъун бицунеб», - ян. Бухарияс бицараб цоги хIадисалда буго: «КIиго чиясда гьоркьоб маслахIат гьабизелъун гьересиялдалъун лъикIаб рагIи бицарав яги мацI гьабурав чи гьерсихъан кколаро», - ян. Гьаб лъабабго бакI буго хIарамаб букIиналда гъорлъа бахъараб.

 

АхIмад Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Дагъистаналъул муфтияталъул вакилзаби щвана Беларусиялде

Беларусиялъул муфти Абубекир Шабановичасухъе гьоболлъухъе щвана Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул делегация. Гьелъие нухмалъи гьабуна регионал церетӀезариялъул департаменталъул начальник АхӀмад Надирбеговас. Гьединго делегациялда гьоркьор рукӀана ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...