Аслияб гьумералде

ГIемер ракIалде щвезабе

ГIемер ракIалде щвезабе

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьаб дуниял гьабула нилъер хIалбихьулеб матIахIлъун, нилъеца Гьесие мутIигIлъи ва ритIухълъи бихьизабулищали. ГIакълу жиндие кьурав инсанас пикру гьабизе ккеларищ щибизе жив гьаб дунялалде вачIаравали. Аллагьас ﷻ нилъее къанун бихьизабун буго щибаб жоялъулъ.

 

Дунялалда хадур рилъун, гьелъул гурони ургъел гьабичIого нилъеда цо-цо тIадкъарал жал кIочон толел руго. ГIемер гьенир рессун хвелалъул пикру гьаби кIочонеб буго.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Щибаб рухIалде хвел щола, хадур нуж тIаде рахъинарула цIидасан Нижехъе» (Сура (ал-ГIанкабут», аят 57).

Аварагасул ﷺ хIадисалда абуна хвел муъминчиясе рохел (сайгъат) кколилан. Цоясда ккезе бегьула хвел кин рохел букIунебин? Имам Гъазалияс гьадин бицана: «Бусурбанчи дунялалда гвандинив тIамураб хIисаб букIуна. Дунялалъул рокъоб гьев шайтIаналде данде чIезе ккола, гьединго напсалдаги. Гьел руго чиясе балагь бугел жал, хун гурони тIасаги кколарел. Бусурбанчияс хвел кидаго ракIалде щвезабизе ккола. Гьеб буго нилъер хьулал, лазатал тIагIинабулеб жо».

ГIали бин Абу ТIалибица абуна: «Хвел гIемер ракIалде щвезабулев чи разилъула дагьаб жоялда». Вализабазул цояз абуна: «Хвел кIочон тей ккола ракIалда ругъун бакки». Гьеб ругъун тIагIинабизе ккола хвел ракIалде щвезабун. Гьелъ гурони гьеб тIагIинабуларо.

Абула лъабго жо гIакъилав чиясда кIочоне бегьуларин: «Дунял холеблъи, хвел ва балагьал жиндаса цIуни гьечIеб букIин».

Цо нухалъ ГIаишатица Аварагасда ﷺ гьикъула: «Шагьидзабигун цадахъ Къиямасеб къоялъ рахъунел чагIи рукIунищ?» Гьес жаваб гьабула: «РукIуна, гьелгун рахъуна къоялъ къого нухалъ хвел ракIалде щвезабулел гIадамал».

Дуца кидаго хвел ракIалда чIезаби. Гьеб мехалъ дуца гьаб дунялалде кIвар кьоларо. Хвел кIочонаресе къварилъаби ва гIумруялъул рохел цохIого букIуна.

Цо валияс рехсана: «Хвел кидаго ракIалде щвезабулесул лъабго тIабигIат букIуна:

  1. НахъбахъичIого тавбу гьабула.
  2. Дагьалда гIей гьабула.
  3. ГIибадат гьабула кIвахIал-лъичIого.

Хвел кIочон тарав ккола лъабго балагьалде:

  1. Тавбу гьаби нахъ бахъула.
  2. Аллагьас ﷻ кьуралда гIей гьабуларо.
  3. ГIибадат гьабизе кIвахIал-лъула».

Абу Дарда асхIабас абуна: «Хвел гIемер рехсолев чиясул рохел ва жахIда дагьлъула».

КIудияб рохел ва талихI буго иманалда хвей. Иманалда хварав чи хвасарлъула лъабго жоялдаса:

  1. ГIизраил малаикасул гьумер бихьиялдаса хIинкъи.
  2. Хвалил гIазабалдаса.
  3. Куфруялда хвеялда хIинкъи.

Нилъеца дунялалда гIумру тIамизе ккола битIараб къагIидаялъ лъикIаб хвел бокьанани. Абуна: «Чи холила жинца гIумру тIамураб куцалъ», - ян.

Нилъеца чи вукъидал абула: «Гьев чи лъикIав вукIанин, гьевгIадин нилъги хвелин». Хвел букъун лъугIидал хехго кочIона хвел, кколарел харбазде рортула, къваригIел гьечIел жал рицуна. Хвалил пикру гьаби тола, хварав чиясул пикру гьабуларо. ХIакъикъаталда дов вукIуна нилъер дугIабазде хьулги лъун.

Хвел ракIалде щвезабеялъ гIемер пайдаби кьола. Мунагьал гьариялдаса нахъ чIвала, свагIал ракIал тамах гьарула. Дуналалдехун бугеб хьул уна, ахираталде хьул бижизабула. ТIаде рачIунел балагьал гьечIебжолъун рихьула.

 

Загьид Рамазанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Мавлидазул моцI

ТIадегIанав Аллагьас нилъер умматалъе кьураб кIудияб рахIматалдасан ккола нилъ МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса гьари. Нилъ гьесул умматалдаса Аллагьас ﷻ гьариялдалъун гьевги кIодо гьавун, нилъее кьуна гIемерал бигьалъаби, цересел умматазе рукIинчIел.   Масала, Муса аварагасул шаргIалда...