Аслияб гьумералде

Бер ккеялдаса цIунулел

Бер ккеялдаса цIунулел

«Ихлас», «Фалакъ» ва «Ннас» сураби рещтIиналъе сабабал

 

Тирмизияс, ХIакимица ва ибну ХIузайматица бицана Убаю бин КагIбидидасан: «Капурзабаз Аварагасда ﷺ абула: «Дуца нижее Аллагьасул сипат гьабе», - ян. Цинги Аллагьас ﷻ аят рещтIуна: «Дуца абе, МухIаммад, Гьев Аллагь цо вуго», - ян. Анасидасан бицунеб буго: «Цо ягьудияв вачIуна Аварагасухъе ва абула: «Я Абал Къасим, Аллагьас ﷻ малаикзаби рижана нуралдаса, Адам вижана хIарщудаса, иблис бижана цIаялдаса, зоб - кIкIуялдаса ва ракь - лъел полопалдаса, Дуца нижее бице дурго БетIергьанасул хIакъалъулъ», - ян. Аварагас ﷺ жаваб кьечIо. Хадуб Жибрил малаик вачIуна сура «Ихласги» босун. Гьеб ккола Маккаялда рещтIараб.

Имам Байгьакъияс «Далаилу Ан-нубуват» тIехьалда хъван буго ибну ГIаббасидасан бицанин: «Цо нухалъ Авараг ﷺ унтула. Цинги гьесухъе вачIуна кIиго малаик, цояв гIодов чIола гьесул бетIералда аскIов ва цогидав гIодов чIола хIатIазда аскIов. ХIатIазда аскIов вугев малаикас хитIаб гьабун абула бетIералда аскIов вугев малаикасда: «Дуда щиб бихьулеб?» - ян. Гьес абула: «ТIубба бихьулеб буго», - ян. Дос жеги цIехола: «ТIубба щиб кколеб?» - ян. Гьес бицуна сихIру кколин. Хадуб дов малаикас цIехола гьав малаикасда: «СихIру гьабурав чи щив кколев?» - ян. Гьес жаваб кьола: «Лубайд бин Ал-АгIсам ягьудив ккола», - ян. Хадубги цIехола киб бакIалда гьеб сихIру бугебин. Цогидав малаикас абула: «Пуланав чиясул гъуялда бугеб ганчIида гъоркь, торгIоялда жаниб бугин. Хадуб гьел рачIуна гъуялде аскIоре, гьениб бугеб кинабго лъим буххула ва борхун гамачIгун торгIо босула ва гьеб бухIула. Радал Аварагас ﷺ цо къокъагун цадахъ витIула ГIамру бин Яср. Гьел гъуялде аскIоре рачIиндал гьесда гьезда лъим бихьула хванаялда релълъун лъугьун. Кинабго лъим нахъе тIола ва гамачIги борхун доб торгIо къватIибе бахъун бухIула. Хадуб гьезда бихьула гьелда жаниб букIараблъи анцIила цо бухьараб гарацI. Цинги Аварагасухъе ﷺ рещтIуна «Фалакъ» ва «Ннас» сураби. Щибаб аят цIалидал цо-цоккун гарацI бичун бачIуна.

Абу НугIаймица бицунеб буго «Далаил» тIехьалда, Анас бин Маликидасан: «Пуланав ягьудияс Аварагасе ﷺ гьабула цо жо. Гьеб сабаблъун Авараг кутакалда унтула. Цинги гьесул асхIабзаби гьесухъе раккизе рачIуна. Гьелдаса хадуб ЖабрагIил малаик вачIуна доб кIиябго сура босун ва гьесде гьеб цIалула. Цинги Авараг ﷺ жиндирго асхIабзабазухъе вачIуна унтунго вукIинчIев гIадин. Гьел кIиялго сураби ккола Маккаялда рещтIарал.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...