Аслияб гьумералде

Бер ккеялдаса цIунулел

Бер ккеялдаса цIунулел

«Ихлас», «Фалакъ» ва «Ннас» сураби рещтIиналъе сабабал

 

Тирмизияс, ХIакимица ва ибну ХIузайматица бицана Убаю бин КагIбидидасан: «Капурзабаз Аварагасда ﷺ абула: «Дуца нижее Аллагьасул сипат гьабе», - ян. Цинги Аллагьас ﷻ аят рещтIуна: «Дуца абе, МухIаммад, Гьев Аллагь цо вуго», - ян. Анасидасан бицунеб буго: «Цо ягьудияв вачIуна Аварагасухъе ва абула: «Я Абал Къасим, Аллагьас ﷻ малаикзаби рижана нуралдаса, Адам вижана хIарщудаса, иблис бижана цIаялдаса, зоб - кIкIуялдаса ва ракь - лъел полопалдаса, Дуца нижее бице дурго БетIергьанасул хIакъалъулъ», - ян. Аварагас ﷺ жаваб кьечIо. Хадуб Жибрил малаик вачIуна сура «Ихласги» босун. Гьеб ккола Маккаялда рещтIараб.

Имам Байгьакъияс «Далаилу Ан-нубуват» тIехьалда хъван буго ибну ГIаббасидасан бицанин: «Цо нухалъ Авараг ﷺ унтула. Цинги гьесухъе вачIуна кIиго малаик, цояв гIодов чIола гьесул бетIералда аскIов ва цогидав гIодов чIола хIатIазда аскIов. ХIатIазда аскIов вугев малаикас хитIаб гьабун абула бетIералда аскIов вугев малаикасда: «Дуда щиб бихьулеб?» - ян. Гьес абула: «ТIубба бихьулеб буго», - ян. Дос жеги цIехола: «ТIубба щиб кколеб?» - ян. Гьес бицуна сихIру кколин. Хадуб дов малаикас цIехола гьав малаикасда: «СихIру гьабурав чи щив кколев?» - ян. Гьес жаваб кьола: «Лубайд бин Ал-АгIсам ягьудив ккола», - ян. Хадубги цIехола киб бакIалда гьеб сихIру бугебин. Цогидав малаикас абула: «Пуланав чиясул гъуялда бугеб ганчIида гъоркь, торгIоялда жаниб бугин. Хадуб гьел рачIуна гъуялде аскIоре, гьениб бугеб кинабго лъим буххула ва борхун гамачIгун торгIо босула ва гьеб бухIула. Радал Аварагас ﷺ цо къокъагун цадахъ витIула ГIамру бин Яср. Гьел гъуялде аскIоре рачIиндал гьесда гьезда лъим бихьула хванаялда релълъун лъугьун. Кинабго лъим нахъе тIола ва гамачIги борхун доб торгIо къватIибе бахъун бухIула. Хадуб гьезда бихьула гьелда жаниб букIараблъи анцIила цо бухьараб гарацI. Цинги Аварагасухъе ﷺ рещтIуна «Фалакъ» ва «Ннас» сураби. Щибаб аят цIалидал цо-цоккун гарацI бичун бачIуна.

Абу НугIаймица бицунеб буго «Далаил» тIехьалда, Анас бин Маликидасан: «Пуланав ягьудияс Аварагасе ﷺ гьабула цо жо. Гьеб сабаблъун Авараг кутакалда унтула. Цинги гьесул асхIабзаби гьесухъе раккизе рачIуна. Гьелдаса хадуб ЖабрагIил малаик вачIуна доб кIиябго сура босун ва гьесде гьеб цIалула. Цинги Авараг ﷺ жиндирго асхIабзабазухъе вачIуна унтунго вукIинчIев гIадин. Гьел кIиялго сураби ккола Маккаялда рещтIарал.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...