Аслияб гьумералде

«МугIрузул чIужугIаданалъул ретIел»

«МугIрузул чIужугIаданалъул ретIел»

«МугIрузул чIужугIаданалъул ретIел»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тIобитIана «МугIрузул чIужугIаданалъул ретIел» абураб цIаралда гъоркь дандеруссин.

Гьениб бицана чIужугIаданалъул ратIлил, раккана тарихалде, рехсана диналъ гьелъул хIакъалъулъ щиб абулеб бугебали.

Дагъистаналъул чIужугIа-даналъул ратIлил бициналдаго цадахъ гьениб баян кьуна хIижаб ва никъаб щиб кколебин абураб суалалъеги.

ДГИялда цебе бугеб «Врата истории» абураб централъул нухмалъулев Мурадулла Дадаевас абуна бусурбабазда лъалин хIижабалдаги никъабалдаги гьоркьоб бугеб батIалъи, амма исламияб диналдаса рикIкIад ругезда бичIчIулин гьеб цого форма кколеб гIадин. Гьелъ бугин жамгIияталда бахIсги кколеб.

ДГИялъул ректор НухIкъади БахIмудкъадиевас бицана нилъеца гIумру гьабун бугин светияб пачалихъалда.

«Нилъер щивасул ихтияр буго эркенго дин гьабизе. Амма нилъ Россиялъул гражданал кколеблъиги кьочIое босун, нилъеда тIадаб буго улкаялъул законазе мутIигIлъизе. Цо-цо мехалда нилъеда гьеб кинабго бичIчIулеб гьечIо ва рухIияб хазина хIалтIизабулеб буго жидерго хасал мурадазе гIоло», - ян абуна гьес.

РАНалъул ИИАЭялъул ДФИЦялъул гIелмияй хIалтIухъан, тарихиял гIелмабазул кандидат Майсарат Мусаевалъ чIванкъотIараб баян кьуна Дагъистаналъул руччабазул миллияб ратIлие.

«Щибаб росдал руччабазул буго батIи-батIияб ратIлил форма. Гьелъухъ балагьунгицин лъалаан пуланай гIадан щиб мухъалдаса кколеяли. Никъаб яги паранжа дагъистниязул форма гуро. Гьеб ретIулаан Дербенталда гIумру гьабун рукIарал перс миллаталъул цо-цо руччабаз. Гьезул букIана жалго жидедаго чIараб яшав ва къанагIатги рахъунароан рокъоса къватIиреги», - ян абуна М. Мусаевалъ. 

Исламиял гIелмабазул магистр Манар Умм аль-Гьудаца, хIижабалъул бицунаго абуна, гьеб ратIлица цIунулин ва кIодоги гьаюлин чIужугIадан.

«Хас гьабун гьеб ретIел ретIизе кколин абизе бегьуларо, амма бичIчIизабизе ккола бусурбанчIужуялда тIадал ишал, гьелъ жиндирго берцинлъи бахчизе кколеблъи. ХIакъикъияб хIижаб – гьеб гуро ххамил кесек, гьеб буго хIарамлъиялдаса цIунулеб бер ва Аллагь рехсолеб ракI», - ян бицана Манарица.

Данделъиялда рихьизаруна XIX гIасруялъул ахиралда ва XX гIасруялъул авалалда Дагъистаналъул руччабаз ретIулеб букIараб ратIлил сураталги.

 

 

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун кколеб гIелму тIалаб гьабизе беццараб буго. ХIаракат бахъила Къуръан цIализе, азарго хIадис лъазабизе ва нус-нус тIехь цIализе.   Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ, хирияв Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатал лъазарила ва гьезда рекъон...


Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.   Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги...


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...