Аслияб гьумералде

Хваразе кири щолеб гIамал

Хваразе кири щолеб гIамал

Бусурбабазда гьоркьоб кидаго лъугIулареб бахIс буго хабада Къуръан цIализе бегьиялъул суалалда тIасан. ГIадамал щакдаризе лъугьуна битIарабмекъаб лъаларого. Гьединал суалалги рорхизе бегьула жидерго мурадазе гIоло яги бусурбабазда данде. Кинаб мурад батаниги, хIакъикъат цо буго.

Имам Гъазалияс «ИхIъя гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъвалеб буго хабада Къуръан цIалиялъул щибниги къварилъи гьечIин.

ГIали бин Муса ХIададица бицана: «Дунги имам АхIмадги ва МухIаммад бин Къудамаги жаназа букъулеб бакIалда цадахъ гIахьаллъи гьабулел рукIана. Жаназа букъун бахъиндал цояс вачIун хабада Къуръан цIалана. Имам АхIмадица абуна гьеб цIали бидгIаяб пиша бугилан. Хабадаса къватIире рахъиндал, МухIаммад бин Къудамаца имам АхIмадида абуна: «Мубшир ХIалабиясул хIакъалъулъ дуца щиб абулеб?» - ян. Имам АхIмадица абуна гьев божи бугев чи вугилан. Дуца гьесдасан щиб букIаниги хъванищ яги ракIалда чIезабунищин гьикъидал, имам АхIмадица абуна гьабунин. МухIаммад бин Къудамица абуна, Мубширица дида бицанин ГIабдурахIман бин ГIалаидасан ва гьесул инсудасан, гьес васият гьабунин жив вукъидал сура «ФатихIа» цIалеян.

МухIаммад бин АхIмад Марвазияс бицана имам АхIмадица абунин: «Хабаде щведал нужеца цIале сура «ФатихIа», Къулгьу ва Фалакъ ннас, гьелъул кириги кье хваразе, гьезие гьеб кири щола», - ян.

Ибну ГIумарицаги Къуръан хабада цIалеян васият гьабун букIана. Гьединго хабаде иналъе далиллъун чIола имам Бухарияс бицараб кьучIаб хIадис, гьелъул баян ибну ХIажар ГIаскъаланияс рехсана «ФатхIул Бариялда»: «ГIабдуллагь бин Маликатица бицана гьей йихьанин жиндирго вацасул хабада зиярат гьабулей. Гьелда гьикъана аварагас гьеб гьукъун букIинчIищин абун. Гьелъ абула букIанин, амма хадуб аварагас амру гьабунин зиярат гьабейилан.

Имам Загьабияс хъвалеб буго гьеб хIадис кьучIаб бугилан. Гьединго гьеб хIадис рехсана имам ХIакимицаги (№1392).

ХIафиз Макъдисияс «ХIикаяту Мансура» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «ХIафиз ГIабдулгъани Макъдисиясул кверда бижаражо (фурункул) гIадинаб унти баккун букIана. Цин бачIун, хадуб нахъе ун букIана. Хадув гьев вахъуна Исфагьаналде, цинги Багъдадалде щола гьеб унтигун, уна имам АхIмадил хабаде. Гьеб квер гьесул хабада тIасан бахъула, унти нахъе уна ва тIокIаб унтизеги унтуларо». Гьадинал хIадисалги имамзабазулги асхIабзабазулги баянал тIахьазда гIемер руго. Гьез нилъее баян гьабула хабада Къуръан цIализе бегьулеблъиялъул, гьединго баракат тIалаб гьабизе бегьиялъулги Аллагьасул вализабаздаса, чIахIиял имамзабаздаса.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...