Аслияб гьумералде

Хваразе кири щолеб гIамал

Хваразе кири щолеб гIамал

Бусурбабазда гьоркьоб кидаго лъугIулареб бахIс буго хабада Къуръан цIализе бегьиялъул суалалда тIасан. ГIадамал щакдаризе лъугьуна битIарабмекъаб лъаларого. Гьединал суалалги рорхизе бегьула жидерго мурадазе гIоло яги бусурбабазда данде. Кинаб мурад батаниги, хIакъикъат цо буго.

Имам Гъазалияс «ИхIъя гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъвалеб буго хабада Къуръан цIалиялъул щибниги къварилъи гьечIин.

ГIали бин Муса ХIададица бицана: «Дунги имам АхIмадги ва МухIаммад бин Къудамаги жаназа букъулеб бакIалда цадахъ гIахьаллъи гьабулел рукIана. Жаназа букъун бахъиндал цояс вачIун хабада Къуръан цIалана. Имам АхIмадица абуна гьеб цIали бидгIаяб пиша бугилан. Хабадаса къватIире рахъиндал, МухIаммад бин Къудамаца имам АхIмадида абуна: «Мубшир ХIалабиясул хIакъалъулъ дуца щиб абулеб?» - ян. Имам АхIмадица абуна гьев божи бугев чи вугилан. Дуца гьесдасан щиб букIаниги хъванищ яги ракIалда чIезабунищин гьикъидал, имам АхIмадица абуна гьабунин. МухIаммад бин Къудамица абуна, Мубширица дида бицанин ГIабдурахIман бин ГIалаидасан ва гьесул инсудасан, гьес васият гьабунин жив вукъидал сура «ФатихIа» цIалеян.

МухIаммад бин АхIмад Марвазияс бицана имам АхIмадица абунин: «Хабаде щведал нужеца цIале сура «ФатихIа», Къулгьу ва Фалакъ ннас, гьелъул кириги кье хваразе, гьезие гьеб кири щола», - ян.

Ибну ГIумарицаги Къуръан хабада цIалеян васият гьабун букIана. Гьединго хабаде иналъе далиллъун чIола имам Бухарияс бицараб кьучIаб хIадис, гьелъул баян ибну ХIажар ГIаскъаланияс рехсана «ФатхIул Бариялда»: «ГIабдуллагь бин Маликатица бицана гьей йихьанин жиндирго вацасул хабада зиярат гьабулей. Гьелда гьикъана аварагас гьеб гьукъун букIинчIищин абун. Гьелъ абула букIанин, амма хадуб аварагас амру гьабунин зиярат гьабейилан.

Имам Загьабияс хъвалеб буго гьеб хIадис кьучIаб бугилан. Гьединго гьеб хIадис рехсана имам ХIакимицаги (№1392).

ХIафиз Макъдисияс «ХIикаяту Мансура» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «ХIафиз ГIабдулгъани Макъдисиясул кверда бижаражо (фурункул) гIадинаб унти баккун букIана. Цин бачIун, хадуб нахъе ун букIана. Хадув гьев вахъуна Исфагьаналде, цинги Багъдадалде щола гьеб унтигун, уна имам АхIмадил хабаде. Гьеб квер гьесул хабада тIасан бахъула, унти нахъе уна ва тIокIаб унтизеги унтуларо». Гьадинал хIадисалги имамзабазулги асхIабзабазулги баянал тIахьазда гIемер руго. Гьез нилъее баян гьабула хабада Къуръан цIализе бегьулеблъиялъул, гьединго баракат тIалаб гьабизе бегьиялъулги Аллагьасул вализабаздаса, чIахIиял имамзабаздаса.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....