Аслияб гьумералде

Хваразе кири щолеб гIамал

Хваразе кири щолеб гIамал

Бусурбабазда гьоркьоб кидаго лъугIулареб бахIс буго хабада Къуръан цIализе бегьиялъул суалалда тIасан. ГIадамал щакдаризе лъугьуна битIарабмекъаб лъаларого. Гьединал суалалги рорхизе бегьула жидерго мурадазе гIоло яги бусурбабазда данде. Кинаб мурад батаниги, хIакъикъат цо буго.

Имам Гъазалияс «ИхIъя гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъвалеб буго хабада Къуръан цIалиялъул щибниги къварилъи гьечIин.

ГIали бин Муса ХIададица бицана: «Дунги имам АхIмадги ва МухIаммад бин Къудамаги жаназа букъулеб бакIалда цадахъ гIахьаллъи гьабулел рукIана. Жаназа букъун бахъиндал цояс вачIун хабада Къуръан цIалана. Имам АхIмадица абуна гьеб цIали бидгIаяб пиша бугилан. Хабадаса къватIире рахъиндал, МухIаммад бин Къудамаца имам АхIмадида абуна: «Мубшир ХIалабиясул хIакъалъулъ дуца щиб абулеб?» - ян. Имам АхIмадица абуна гьев божи бугев чи вугилан. Дуца гьесдасан щиб букIаниги хъванищ яги ракIалда чIезабунищин гьикъидал, имам АхIмадица абуна гьабунин. МухIаммад бин Къудамица абуна, Мубширица дида бицанин ГIабдурахIман бин ГIалаидасан ва гьесул инсудасан, гьес васият гьабунин жив вукъидал сура «ФатихIа» цIалеян.

МухIаммад бин АхIмад Марвазияс бицана имам АхIмадица абунин: «Хабаде щведал нужеца цIале сура «ФатихIа», Къулгьу ва Фалакъ ннас, гьелъул кириги кье хваразе, гьезие гьеб кири щола», - ян.

Ибну ГIумарицаги Къуръан хабада цIалеян васият гьабун букIана. Гьединго хабаде иналъе далиллъун чIола имам Бухарияс бицараб кьучIаб хIадис, гьелъул баян ибну ХIажар ГIаскъаланияс рехсана «ФатхIул Бариялда»: «ГIабдуллагь бин Маликатица бицана гьей йихьанин жиндирго вацасул хабада зиярат гьабулей. Гьелда гьикъана аварагас гьеб гьукъун букIинчIищин абун. Гьелъ абула букIанин, амма хадуб аварагас амру гьабунин зиярат гьабейилан.

Имам Загьабияс хъвалеб буго гьеб хIадис кьучIаб бугилан. Гьединго гьеб хIадис рехсана имам ХIакимицаги (№1392).

ХIафиз Макъдисияс «ХIикаяту Мансура» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «ХIафиз ГIабдулгъани Макъдисиясул кверда бижаражо (фурункул) гIадинаб унти баккун букIана. Цин бачIун, хадуб нахъе ун букIана. Хадув гьев вахъуна Исфагьаналде, цинги Багъдадалде щола гьеб унтигун, уна имам АхIмадил хабаде. Гьеб квер гьесул хабада тIасан бахъула, унти нахъе уна ва тIокIаб унтизеги унтуларо». Гьадинал хIадисалги имамзабазулги асхIабзабазулги баянал тIахьазда гIемер руго. Гьез нилъее баян гьабула хабада Къуръан цIализе бегьулеблъиялъул, гьединго баракат тIалаб гьабизе бегьиялъулги Аллагьасул вализабаздаса, чIахIиял имамзабаздаса.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...