Аслияб гьумералде

Нахъе тана гIелму

Нахъе тана гIелму

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна хIакъикъат нилъеда бичIчIизабизелъун.

 

– Я, дир вас! Дуца Аллагьасукьа ﷻ хIинкъаразул гурони квенги кванаге ва гIакълуги дандбай хIакъикъиял гIалимзабазулгун.

– Мун вукIа лъикIал чагIазе лагълъун, амма вукIунге квешазе гьудуллъун.

– Я, дир вас, хIусудчиясул лъабго гIаламат буго. АскIов гьечIеб мехалъ гьудуласде гъибат гьабулеб, вихьараб мехалъ хIелхIедулев, дуде балагь щвараб мехалъ вохулеб.

– Мун чияде хIажалъулареб хIалалъ вукIа, божаравлъун вукIина.

– Дуца дурго кIалдиса къватIибе бачIунеб калам ккун чIезабе, мун вуцIцIун чIанагIан мунагьаздаса цIунун хутIила, дуца гьабизе кколеб калам буго дуе жиндаса ахираталъе пайда бугеб.

– Дуца Аллагьасе ﷻ тIагIат-гIибадат гьаби дурго даран-базарлъун гьабе, матахI-къайиго гьечIого дуе хайир щвела.

– Дуца азарго гьудул ккве, азаргоги дагьав вуго. Дуца цониги чи тушманлъун гьавуге, тушман цохIоги гIемерав вуго.

– Дуца хIикматалда тIадчIей гьабе, мун гьелдалъун хиралъила. Дуца гьеб кIодо гьабе, мунги гьелдалъун кIодолъила, хIикматалъул тIабигIатазул бищун тIадегIанаб жо ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ дин ккола.

– Дуца тавбу гьаби нахъбахъуге, хвел ракIалдаго гьечIого бачIунин.

– Жинца гIадамалги живгоги ращад гьарурав ритIухъав чиясул хиралъи ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цIикIкIинабула.

– Бокьараб яги рихараб цо жо дандчIвараб мехалъ, дуца цIуни гьабе гьелдалъун, дур рекIелъе ккеялдаса гьеб дуе лъугьараб гуреб, цоги жо дуе маслихIатаб букIинаанилан.

– Дун чанги пашманлъана цо жо абиялдаса, амма киданиги пашманлъичIо кIалъачIого чIеялдаса.

– Гьардеялдалъун дуца дурго нич инабуге, дуца даруги гьабуге дурго цциналъе къватIив чIвазавиялдалъун. Дуда дурго къадру лъай, дуе гьелдалъун магIишаталъе кумек букIина.

– Воре, мун цIунун чIа гIалимзабигун дагIба-диялдаса. ХIикмат зодаса бацIцIадго рещтIуна ва гьеб лъаларо жидеца гьел жидеего бокьарал жалазде сверизарулел гIадамазда.

– ГIиси-бикъинал жалин дуца умурал кIвар гьабичIого тоге, гьел метералде чIахIияллъун лъугьунин.

– Я, дир вас, кида дандчIвалебали лъалареб жо буго хвел, мун гьелде хIадурго вукIа, гьеб тохлъукьего бачIинчIого букIине.

– Мун лъикI гIенекке дудаса цIикIкIарас абулеб жоялъухъ.

– Дурго гьудулзаби лъелго унел рихьани, мунги а лъелго гьезда цадахъ, гьел хIалтIулел ругони, гьелгун хIалтIе.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...